ଭାରତସ୍ଯାଖିଲସ୍ଯୈଵ ସମାପ୍ତୌ କ୍ଷେତ୍ରଦୋ ଭଵେତ୍ । ରାମାଯଣସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣେ କାଂଡେକାଂଡେ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତ ଶେଷରେ ଜମି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ରାମାୟଣ ଶ୍ରବଣ ସମୟରେ ପ୍ରତି ପ୍ରଭାଗ ଶେଷରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ପର୍ଯାପ୍ତମଥଵା ସୁଵର୍ଣମପି ଦାପଯେତ୍ । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁର୍ଗୁରୁଵାକ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵକଲ୍ମଷନାଶନଃ
ଯଦି ଯଥେଷ୍ଟ ଜମି ନଥାଏ, ତେବେ ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ। ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀ ଓ ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନାଶ କରେ।
ଅର୍ଥୋଧର୍ମ୍ମଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଶ୍ଚ ନୃପସତ୍ତମ । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାଶ୍ରଵଣତଃ ସର୍ଵେ ସିଦ୍ଧଯଂତି ଚ ସୁବୁଦ୍ଧଯଃ
ଧନ, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଏସବୁ ଶ୍ରବଣ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନାଂ ସର୍ଵେଷାମପି ନାଶନମ୍ । ଏକେନ ଶ୍ରଵଣେନାସ୍ଯ କିଂ ନରୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ଭୁଵି
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଆଦି ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ କଣ ଅଶୁଣିଥିବେ?
ଯାନଵସୁସୁଵର୍ଣାଦ୍ଯୈର୍ନିତ୍ଯମେନଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାରଂ ଯତଃ ପାପସଂଦୋହସ୍ଯ ଵିନାଶନମ୍
ଯାନ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀ ସଂଚିତ ପାପର ନାଶକ।
ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ପୁରାଣାନି ମୁନିପ୍ରୋକ୍ତାନି ତାନ୍ଯପି । ଶ୍ରୋତୄଣାଂ ପାପନାଶାଯ ଵକ୍ତୁଶ୍ଚାପି ଵିଶେଷତଃ
ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ କହିଥିବା ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀ ପାଇଁ।
ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵପୁରାଣାନି ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତୁ ପ୍ରକୀର୍ତଯେତ୍ । ଶୃଣୋତି ଵା ନ ତସ୍ଯାସ୍ତି ଚିତ୍ତଚ୍ଛେଦଃ କଦାଚନ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ଛତିଶଟି ପୁରାଣ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ କେବେ ଅଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଂ ପୁରାଣଂ ପ୍ରଥମଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପାଦ୍ମମୁଚ୍ଯତେ । ତୃତୀଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚୈଵ ଚତୁର୍ଥଂ ଶୈଵମୁଚ୍ଯତେ
ପ୍ରଥମ ପୁରାଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା ପୁରାଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ମ ପୁରାଣ, ତୃତୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଶିବ ପୁରାଣ।
ଅଥ ଭାଗଵତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପଂଚମଂ ଷଷ୍ଠମୁଚ୍ଯତେ । ଭଵିଷ୍ଯଂ ନାରଦୀଯଂ ଚ ସପ୍ତମଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ପଞ୍ଚମ ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ଷଷ୍ଠ ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ସପ୍ତମ ନାରଦ ପୁରାଣ ବେଶ୍ଯାତିକ।
ମାର୍କଂଡେଯମିତି ପ୍ରୋକ୍ତମଷ୍ଟମଂ ନଵମଂ ତଥା । ଆଗ୍ନେଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ଦଶମଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଅଷ୍ଟମ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣ, ନବମ ଆଗ୍ନେୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ଦଶମ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ।
ଲୈଂଗଂ ଚ ଵାମନଂ ଚୈଵ ସ୍କାଂଦଂ ମାତ୍ସ୍ଯମଥୈଵ ଚ । କୌର୍ମଂ ଵାରାହମୁଦିତଂ ଗାରୁଡଂ ଵାଥ କୀର୍ତିତମ୍
ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ, ବାମନ ପୁରାଣ, ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ, ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ, କୂର୍ମ ପୁରାଣ, ବରାହ ପୁରାଣ ଏବଂ ଗାରୁଡ଼ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡମିତ୍ଯଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ । ତଥା ଚୋପପୁରାଣାନି କଥଯିଷ୍ଯାମ୍ଯତଃ ପରମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ ସହିତ ଏହି ଅଠାରଟି ପୁରାଣକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଉପପୁରାଣମାନେ କହିବି।
ଆଦ୍ଯଂ ସନତ୍କୁମାରାଖ୍ଯଂ ନାରସିଂହମତଃ ପରମ୍ । ତୃତୀଯମାଂଡମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦୌର୍ଵାସସମଥୈଵ ଚ
ପ୍ରଥମ ଉପପୁରାଣ ହେଉଛି ସନତ୍କୁମାର, ତାପରେ ନରସିଂହ, ତୃତୀୟ ଆଣ୍ଡ ପୁରାଣ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଦୌର୍ବାସସ।
ନାରଦୀଯମଥାନ୍ଯଂ ଚ କାପିଲଂ ମାନଵଂ ତଥା । ତଦ୍ଵଦୌଶନସ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ ଚ ତତଃ ପରମ୍
ଏହାପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାରଦ ପୁରାଣ, କାପିଳ ପୁରାଣ, ମାନବ ପୁରାଣ, ତାପରେ ବୈଷ୍ଣବ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵାରୁଣଂ କାଲିକାହ୍ଵାନଂ ମାହେଶଂ ସାଂବମେଵ ଚ । ସୌରଂ ପାରାଶରଂ ଚୈଵ ମାରୀଚଂ ଭାର୍ଗଵାହ୍ଵଯମ୍
ବାରୁଣ, କାଳିକା, ମାହେଶ, ସାମ୍ବ, ସୌର, ପାରାଶର, ମାରୀଚ ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
କୌମାରଂ ଚ ପୁରାଣାନି କୀର୍ତିତାନ୍ଯଷ୍ଟ ଵୈ ଦଶ । ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନାଂ ଵ୍ଯାକର୍ତା ତୁ ଭଵେନ୍ମନୁଃ
କୌମାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରାଣ ସହିତ ଏହି ଅଠାରଟି ଉପପୁରାଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏହି ଅଠାରଟି ପୁରାଣର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାର ମନୁ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ପାତାଲଖଂଡେ ଶିଵରାଘଵସଂଵାଦେ ପୁରାଣମାହାତ୍ମ୍ଯକଥନଂନାମ ପଂଚଦଶୋତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପାତାଳଖଣ୍ଡରେ ଶିବ ଓ ରାଘବଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ପୁରାଣର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ସଂଧ୍ଯାଵଂଦନକର୍ମକ୍ରିଯତାମିତି ରାମୋ ମୁନିମାଚଷ୍ଟାଯମ୍ । ଉଷ୍ଣଦ୍ଯୁତିରପ୍ଯସ୍ତମୁପୈତି ଦ୍ଵିଜକୁଲମେତନ୍ନୀଡମୁପୈତି
ସୂତ କହିଲେ— ରାମ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ, ସଂଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପମାନ ରଖି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସ୍ତମାସ୍ୟ ହେଉଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରୁଥିଲେ।
ସ୍ଵଯମପି ସଂଧ୍ଯାଵଂଦନକାମୋଽଵ୍ରଜଦୁତ୍ତରଦିଶମୁଜ୍ଝିତଯାନଃ । ହାହାହୂହୂକୃତସଂଗୀତିର୍ବଂଦୀପ୍ରମୁଖପ୍ରସ୍ତୁତକୀର୍ତିଃ
ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସଂଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଯାନ ଛାଡ଼ି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ। ବନ୍ଦୀମାନେ ଓ ଗାୟକମାନେ 'ହାହା', 'ହୁହୁ' ଧ୍ୱନିରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଗୌତମୀତଟମୁପେତ୍ଯ ରାଘଵୋ ଵାଯୁନଂଦନସୁଧୌତପଦ୍ଯୁଗଃ । ଜାଂବଵତ୍କୃତକରାଵଲଂବନଃ ପ୍ରାପଦୁତ୍ତମନଦୀଂ ତୁ ଗୌତମୀମ୍
ଗୌତମୀ ନଦୀ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ବାୟୁସୁତ ହନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ପାଦ ଧୋଇଥିବା ରାଘବ, ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମୀ ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।
କରଦ୍ଵଯେ ଧୃତକୁଶଃ ସ ରାଘଵଃ ପ୍ରାଗମଦ୍ଵରୁଣଦିଶାମଥୋତ୍ତମାମ୍ । ଦତ୍ଵା ତତୋଽର୍ଘତ୍ରିତଯଂ ଯଥାଵିଧି ପ୍ରହୃଷ୍ଟରୋମାଥ ଜଜାପ ସୋଂଽତରେ
ରାଘବ ଦୁଇ ହାତରେ କୁଶ ଧରି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଭଲ ଭାବରେ ତିନିଥର ପାଣି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। ତାପରେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଲୋମ ଖଡ଼ିଉଠିଲା ଏବଂ ମନେ ମନେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ।
ସଂପ୍ରାର୍ଥଯିତ୍ଵା ଵରୁଣଂ ଯଥାକ୍ରମଂ ଶଂଭୁଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ପ୍ରଣନାମ ରାଘଵଃ । ତାଭ୍ଯାଂ କୃତାଶୀରଗମନ୍ମନଃପଦଂ ହନୂମତା କ୍ଷାଲିତ ପାଦପଂକଜଃ । ଜୁହାଵ ଵହ୍ନୀନଥ ବଂଦିମାଗଧୈଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନୋଽଥ ଵିନିର୍ଯଯୌ ବହିଃ
ଯଥାଯଥି ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଶିବ ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଶୁଭ ମନୋଭାବରେ, ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଦ ଧୋଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ। ବନ୍ଦୀ ଓ ମାଗଧମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ବାହାରିଗଲେ।
ପ୍ରହସଚ୍ଚଂଦ୍ର କିରଣୈଃ ସୁଧାଲିପ୍ତମିଵାଂବରମ୍ । ପ୍ରସନ୍ନତାରାକୁସୁମଂ ଵିତାନମିଵ ସର୍ଵତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଆକାଶ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଅମୃତ ଲେପିଥିଲେ। ତାରାମାନଙ୍କ ରୂପ ଫୁଲରେ ଆକାଶ ଏକ ଶୁଭ ମଣ୍ଡପ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଅଥାଗଚ୍ଛତ୍ସୌଧତଲଂ ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯେନ କଲ୍ପିତମ୍ । ନାନାସନସମୋପେତଂ ସଭାସ୍ଥାନଂ ଯଯୌ ନୃପଃ
ତାପରେ ସେ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ ତିଆରି କରିଥିବା ଉପର ମହଳକୁ ଗଲେ। ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ଆସନ ଥିବା ସଭାଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ମୁନିଂ ହ୍ଯୁପଵେଶ୍ଯ ସ ରାଘଵଃ ସ୍ଵଯମପି ପ୍ରଥମାସନମାଭଜତ୍ । କପିଗଣାଃ ପରିତଃ ପୃଥୁଵିଗ୍ରହା ରଚନଯାସ୍ଥିତିମାପ୍ରତିପେଦିରେ
ତାପରେ ରାଘବ ମୁନିଙ୍କୁ ବସାଇଦେଲେ ଏବଂ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଆସନରେ ବସିଲେ। ବନରାଜ ମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଉଦାର ଓ ବିଶାଳ, ସେମାନେ ସୁନିୟମରେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଗଲେ।
ସୁଖସ୍ଥିତଂ ନୃପମଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ ଦ୍ଵିଜୋ ଵଚସ୍ତଦା ସମୁଚିତମାହ ଶଂଭୁଃ । ଇହସ୍ଥିତୋ ଭଵତି ସମସ୍ତପୂଜିତଃ କଥଂ କଥା ନୃପଵର ଵର୍ତତେ ଗୁହାଯାମ୍
ରାଜାଙ୍କୁ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଶମ୍ଭୁ ଉଚିତ ଭାବରେ କହିଲେ— 'ଏଠାରେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଏହି ଗୁହାରେ କିପରି ଏହି କଥା ଘଟିଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା?'
ଆକର୍ଣ୍ଯାଥ ରଘୂଦ୍ଵହୋ ଦ୍ଵିଜଵଚଃ ଶୁଶ୍ରୂଷୁରାସୀତ୍କଥାଂ । ତତ୍ରସ୍ଥୋ ନିପୁଣଂ ନିଵାର୍ଯଵଚନଂ ସର୍ଵୈଃ ଶ୍ରୁତଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ଶୁଶ୍ରୂଷାମି କଥଂ ମହାଦ୍ଭୁତତଯା ସ୍ଵାତ୍ମାଶ୍ରଯାମନ୍ଯଥା । ରକ୍ଷୋବାଧନଵାଦିନୀମଥନୃପଃ କିଂତ୍ଵେତଦିତ୍ଯାହ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି ରଘୁନାୟକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ସେ ନିଜେ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଏହି କଥାକୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶୁଣିଲେ। 'ମୁଁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ଏହା ମୋ ସ୍ୱୟଂ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଏହି ରାକ୍ଷସ ବଧ ସଂପର୍କିତ କଥା କ'ଣ, ହେ ରାଜା?' ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କୁଂଭଶ୍ରୋତ୍ରଵଧଃ ପୁରା ସମଜନି ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦଶାସ୍ଯୋ ଵଧଂ । ପଶ୍ଚାଦିତ୍ଯଯମନ୍ଯଥା ଵିରଚିତଂ ରାମାଯଣଂ ଭାଷତେ । କୋଽଯଂ ଵିପ୍ରଵରଃ ସମସ୍ତଜନତା ନାସ୍ତିକ୍ଯ ସଂପାଦକୋ । ରାଜ୍ଞାଂସ୍ଥାନମୁପେତ୍ଯ ଵକ୍ତି ସମଯା ଦଂଡ୍ଯୋଽଥ ପୂଜ୍ଯୋଽଥଵା
ପୂର୍ବେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବଧ ଘଟିଥିଲା, ତାପରେ ଦଶମୁଖୀଙ୍କ ବଧ ହେଲା। ପରେ ଏହି ରାମାୟଣ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ରଚିତ ହୋଇଛି। ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିଏ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନାସ୍ଥା ଆଣୁଛନ୍ତି? ରାଜାମାନେ ବସିଥିବା ସଭାରେ ଏହିପରି କଥା କହିବାକୁ ସେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡନୀୟ କି, କିମ୍ବା ପୂଜ୍ୟ?
ଅଥାହ ଜାଂବଵାନମୁଂ ରଘୂତ୍ତମଂ କଥାଂ ପ୍ରତି । ରାମାଯଣଂ ନ ତାଵକଂ ତ୍ଵିଦଂ ହି କଲ୍ପିତଂ ମତମ୍ । ସମସ୍ତମତ୍ର ଵିସ୍ତରାଦ୍ଵଦାମି ଦେଵ ତଚ୍ଛୃଣୁ । ପଂକେରୁହସ୍ଯସୂନୁତୋ ମଯା ଶ୍ରୁତଂ ପୁରାହ୍ଯଭୂତ୍
ତାପରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଏହି ରାମାୟଣ ଆପଣଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଗଢ଼ା କଥା, ଏପରି ମନ୍ୟାଯାଏ। ମୁଁ ଏଠାରେ ସବୁ କଥା ବିସ୍ତୃତରେ କହିବି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବେ ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କ ପୁଅଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି।'
ଜାଂବଵଂତଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ରାମଚଂଦ୍ରୋ ଵଚନମାହ
ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇ, ରାମଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—