ଶୂନ୍ଯଂ ତଦଖିଲଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରୀ । ଶୂନ୍ଯଂ ତଦଖିଲଂ ସ୍ଵେନ ପୂରଯାମାସ ତେଜସା
ପରମେଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ନିଜ ତେଜରେ ଏହି ଶୂନ୍ୟକୁ ପୂରଣ କରିଦେଲେ ।
ସା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧରଣୀ ଚୈଵ ନୀଲାଦେଵୀତି ଵିଶ୍ରୁତା । ଆଧାରଭୂତା ଜଗତଃ ପୃଥିଵୀରୂପମାଶ୍ରିତା
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧରଣୀ ଓ ନୀଳାଦେବୀ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର ହୋଇ, ପୃଥିବୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।
ତୋଯାଦିରସରୂପେଣ ସୈଵ ନୀଲାଵପୁର୍ଭଵେତ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପତ୍ଵମାପନ୍ନା ଧନଵାଗ୍ରୂପିଣୀ ହି ସା
ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରସର ରୂପ ନେଇ, ସେ ନୀଳା ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ଧନର ମୂର୍ତ୍ତି ।
ଏଵଂ ଦେଵୀସ୍ଵରୂପା ସା ଜଗତଃ ଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରୀତାହରିମ୍ । ସମସ୍ତଵିଦ୍ଯାଭେଦା ସ୍ଯୁର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପା ଵରାନନେ
ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କର ନିଜ ରୂପ ହେଉଛି ଜଗତର ଶ୍ରୀ, ଶୁଭାନନେ । ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପରେ ଅଛି ।
ଶ୍ରୀରୂପମଖିଲଂ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯା ହି ଵପୁରୁଚ୍ଯତେ । ସୌଂଦର୍ଯଂ ଶୀଲଵୃତ୍ତଂ ଚ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ସଂସ୍ଥିତମ୍ । ତସ୍ଯା ରୂପଂ ଚ ଗିରିଜେ ସର୍ଵାସାଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଯୋଷିତାମ୍
ସମସ୍ତ ଶୌଭନ୍ୟ ତାଙ୍କର ରୂପ ଭାବରେ କହାଯାଏ । ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲାବଣ୍ୟ, ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଓ ସଉଭାଗ୍ୟ ତାଙ୍କର ରୂପ । ଗିରିଜେ, ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅଛି ।
ଯସ୍ଯାଃ କଟାକ୍ଷାଯ ତମୋଗ୍ରଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମାଶିଵସ୍ସ୍ଵର୍ଗପତିର୍ମହେଂଦ୍ରଃ । ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯୋ ଧନଦୋପମୋଗ୍ନିଃ ପ୍ରଭୂତମୈଶ୍ଵର୍ଯମଵାପ୍ନୁଵଂତି
ତାଙ୍କର କ୍ଷଣିକ ଚାହିଁବାରେ, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ସ୍ୱର୍ଗର ମହାରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧନର ଦେବତା କୁବେର ଓ ଅଗ୍ନି, ବହୁତ ଶକ୍ତି ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଥାନ୍ତି ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ଶ୍ରୀଃ କମଲା ଵିଦ୍ଯା ମାତା ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରିଯା ସତୀ । ପଦ୍ମାଲଯା ପଦ୍ମହସ୍ତା ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ ଲୋକସୁଂଦରୀ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ, କମଳା, ବିଦ୍ୟା, ମାତା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସତୀ; କମଳରେ ବସିଥିବା, କମଳ ହାତରେ ଧରିଥିବା, କମଳ ଚକ୍ଷୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୁନ୍ଦରୀ।
ଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରୀ ନିତ୍ଯା ସହ୍ଯା ସର୍ଵଗତା ଶୁଭା । ଵିଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ ମହାଦେଵୀ କ୍ଷୀରୋଦତନଯା ରମା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଇଶ୍ୱରୀ, ଚିରକାଳୀନ, ସହିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଶୁଭା; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନା, ମହାଦେବୀ, କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ରର ଝିଅ, ରମା।
ଅନଂତା ଲୋକମାତା ଭୂର୍ନୀଲା ସର୍ଵସୁଖପ୍ରଦା । ରୁକ୍ମିଣୀ ଚ ତଥା ସୀତା ସର୍ଵଵେଦଵତୀ ଶୁଭା
ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମାତା, ଭୂମି, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥିବା; ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ସୀତା, ସମସ୍ତ ବେଦର ଅବତାର, ଶୁଭା।
ସତୀ ସରସ୍ଵତୀ ଗୌରୀ ଶାଂତିଃ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ରତିଃ । ନାରାଯଣୀ ଵରାରୋହା ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିତ୍ଯାନପାଯିନୀ
ସତୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୌରୀ, ଶାନ୍ତି, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ରତି; ନାରାୟଣୀ, ଉତ୍ତମ ଶରୀର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ସଦା ଅଅଲଗ।
ଏତାନି ପୁଣ୍ଯନାମାନି ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯଃ ପଠେତ୍ । ସ ମହାଶ୍ରିଯମାପ୍ନୋତି ଧନଧାନ୍ଯମକଲ୍ମଷମ୍
ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ପଢେ, ସେ ବଡ ଶ୍ରୀ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଂ ହରିଣୀଂ ସୁଵର୍ଣରଜତଃ ସ୍ରଜାମ୍ । ଚଂଦ୍ରାଂ ହିରଣ୍ମଯୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଵିଷ୍ଣୋରନପଗାମିନୀମ୍
ସୁନା ରଙ୍ଗର, ହରିଣୀ ଭଳି, ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦି ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା; ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ସୁନାର ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡିନଥିବା।
ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରାଂ ଦୁରାଧର୍ଷାଂ ନିତ୍ଯପୁଷ୍ଟାଂ କରୀଷିଣୀମ୍ । ଈଶ୍ଵରୀଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତାମିହୋପହ୍ଵଯେ ଶ୍ରିଯମ୍
ସୁଗନ୍ଧି, ଅଜୟ, ସଦା ପୁଷ୍ଟି, କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିବା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଇଶ୍ୱରୀ—ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଶ୍ରୀ ଭାବେ ଡାକୁଛି।
ଏଵଂ ଋକ୍ସଂହିତାଯାଂ ତୁ ସ୍ତୂଯମାନା ମହେଶ୍ଵରୀ । ସର୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯସୁଖଂ ପ୍ରାଦାଚ୍ଛିଵାଦୀନାଂ ଦିଵୌକସାମ୍
ଏଭଳି ଋଗ୍ବେଦରେ ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ସେ ଶିବ ଓ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥିଲେ।
ଅସ୍ଯେଶାନା ହି ଜଗତୋ ଵିଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ ସନାତନୀ । ଯଦପାଙ୍ଗାଶ୍ରିତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଂଗମମ୍
ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଶାସକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଜନା; ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିର୍ଭର କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତ।
ଯସ୍ଯ ଵକ୍ଷସି ସା ଦେଵୀ ପ୍ରଭାଗ୍ନାଵିଵ ତିଷ୍ଠତି । ସ ଵୈ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସାକ୍ଷାଦକ୍ଷରଃ ପୁରୁଷୋଽଵ୍ଯଯଃ
ଯାହାର ଛାତିରେ ସେ ଦେବୀ ଅଗ୍ନିର ଚମକ ଭଳି ବସିଛନ୍ତି; ସେ ନିଜେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପୁରୁଷ।
ସ ଵୈ ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵାତ୍ସଲ୍ଯଗୁଣସାଗରଃ । ସ୍ଵାମୀ ସୁଶୀଲଃ ସୁଭଗଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶକ୍ତିମାନ୍
ସେ ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀର ମାଲିକ, ସ୍ନେହ ଓ ଗୁଣର ସାଗର; ସ୍ୱାମୀ, ଶିଳ୍ପୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ।
ନିତ୍ଯଂ ସଂପୂର୍ଣକାମଶ୍ଚ ନୈସର୍ଗିକସୁହୃତ୍ସଖା । କୃପାପୀଯୂଷଜଲଧିଃ ଶରଣଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍
ସେ ସଦା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱଭାବିକ ଭାବେ ମିତ୍ର ଓ ସଙ୍ଗୀ; କୃପାର ଅମୃତ ସାଗର, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ।
ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗସୁଖଦୋ ଭକ୍ତାନାଂ କରୁଣାକରଃ । ଶ୍ରୀମତେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତସ୍ମୈ ଦାସ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କରୁଣାର ଉତ୍ସ; ଏହି ଶ୍ରୀମତ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ସେବା ଦେଉଛି।
ଦେଶକାଲାଦ୍ଯଵସ୍ଥା ତୁ ସର୍ଵାସୁ କମଲାପତେଃ । ଇତି ସ୍ଵରୂପଂ ସଂସିଦ୍ଧଂ ସୁଖଂ ଦାସ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଦେଶ, କାଳ ଓ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସମସ୍ତ କମଳାପତିଙ୍କ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଜାଣି, ସେବାର ସୁଖ ପାଯାଏ।
ଏଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ମଂତ୍ରାର୍ଥଂ ତଦ୍ଭକ୍ତିଂ ସମ୍ଯଗାଚରେତ୍ । ଦାସଭୂତମିଦଂ ତସ୍ଯ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଂଗମମ୍
ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝି, ଭକ୍ତିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତ ତାଙ୍କ ସେବକ।
ଶ୍ରୀମନ୍ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵାମୀ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭୁରୀଶ୍ଵରଃ । ମାତା ପିତା ସୁତୋ ବଂଧୁର୍ନିଵାସଃ ଶରଣଂ ଗତିଃ
ଶ୍ରୀମନ୍ ନାରାୟଣ, ସ୍ୱାମୀ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ; ମାତା, ପିତା, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ନିବାସ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଗତି।
କଲ୍ଯାଣଗୁଣଵାନ୍ଶ୍ରୀଶଃ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦଃ । ଯୋଽସୌ ନିର୍ଗୁଣ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ
ଶ୍ରୀର ମାଲିକ, ଶୁଭ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା; ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ନିର୍ଗୁଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ।
ପ୍ରାକୃତୈର୍ହେଯସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଗୁଣୈର୍ହୀନତ୍ଵମୁଚ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ମିଥ୍ଯା ପ୍ରପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଵାକ୍ଯୈର୍ଵେଦାଂତଗୋଚରୈଃ
ପ୍ରାକୃତ ଦୁର୍ଗୁଣ ସହିତ ଯୋଗ ହେଲେ ହୀନତା କୁହାଯାଏ; ଯେଉଁଠି ମିଥ୍ୟା ଜଗତ ଭାବ ବେଦାନ୍ତର ବାକ୍ୟରେ କୁହାଯାଏ।
ଦୃଶ୍ଯମାନମିଦଂ ସର୍ଵମନିତ୍ଯମିତି ଚୋଚ୍ଯତେ । ଅତ୍ରାପି ପ୍ରାକୃତଂ ରୂପମଣ୍ଡସ୍ଯୈଵ ଵିନାଶନମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେସବୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠି ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱର।
ପ୍ରାକୃତାନାଂ ହି ରୂପାଣାମନିତ୍ଯତ୍ଵଂ ତଥୋଚ୍ଯତେ । ଇମମର୍ଥଂ ମହାଦେଵି ପ୍ରକୃତେରୁଦ୍ଭଵଂ ହରେଃ
ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଏପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି। ମହାଦେବୀ, ଏହି କଥା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିରୁ ହରିଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ।
କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଲୀଲାଧିକାରିଣଃ । ଲୋକୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ଦଶଭିଃ ସାଗରୈର୍ଦ୍ଵୀପସଂଯୁତୈଃ
ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଲୀଳାର ଅଧିକାରୀ, ସେ ଖେଳା ପାଇଁ ଚାରିଟି ଏବଂ ପରେ ଦଶଟି ସାଗର ଓ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ବିଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଭୂତୈଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧୈଶ୍ଚାପି ଭୂଧରୈଶ୍ଚ ମହୋଚ୍ଛ୍ରଯୈଃ । ପରିପୂର୍ଣମିଦଂ ରମ୍ଯମଂଡଂ ପ୍ରକୃତିସଂଭଵମ୍
ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜୀବ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦଶୋତ୍ତରଗୁଣୋପେତଂ ସପ୍ତାଵରଣସଂଵୃତମ୍ । କଲାକାଷ୍ଠାଦିରୂପେଣ ଯଃ କାଲଂ ପରିଵର୍ତତେ
ଦଶ ଓ ତା'ଠାରେ ଅଧିକ ଗୁଣ ଥିବା, ସାତଟି ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ କାଳ କଳା, କଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଘୂରିଥାଏ।
କାଲେନୈଵ ଜଗତ୍ସର୍ଗସ୍ଥିତିସଂହରଣଂ ଭଵେତ୍ । ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିଵସୋ ଭଵେତ୍
କେବଳ କାଳ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ରକ୍ଷା ଓ ନାଶ ହୁଏ। ଚାରିଯୁଗର ହଜାର ଚକ୍ର ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନ।