ଅତ୍ରାଂତରେ ହରେଃ ସ୍କଂଧମାରୁରୋହ ମହେଶ୍ଵରଃ । ହର୍ଯୁତ୍ତମାଂଗଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସଂନ୍ଯମଜ୍ଜଯତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ମହେଶ୍ୱର ହରିଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଦୁଇ ହାତରେ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ସେଠାରେ ଡୁବାଇଲେ।
ଉନ୍ମଜ୍ଜଯିତ୍ଵା ଚ ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚାପି ପୁନଃ ପୁନଃ । ପୀଡିତଃ ସ ହରିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପାତଯାମାସ ଶଂକରମ୍
ପୁନିପୁନି ଉଠାଇ ଏବଂ ଡୁବାଇଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯିବାରୁ, ହରି ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚୁଆଇଦେଲେ।
ଅଥ ପାଦୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ଆଚକର୍ଷ ଚ ଭ୍ରାମଯତ୍ । ଅତାଡଯଦ୍ଧରେର୍ଵକ୍ଷଃ ପାତଯାମାସ ଚାଚ୍ଯୁତମ୍
ତାପରେ, ହରିଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଘୁରାଇଲେ। ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ମାଡ଼ି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଚୁଆଇଦେଲେ।
ଅଥୋତ୍ଥିତୋ ହରିସ୍ତୋଯମାଦାଯଂଜଲିନା ତତଃ । ଅଵାକିରଦଥୋ ଶଂଭୁମଥ ଵିଷ୍ଣୁମଥୋ ହରଃ
ତାପରେ, ହରି ଉଠି ହାତରେ ପାଣି ନେଲେ। ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପାଣି ଛିଟିଲେ, ଏବଂ ହରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପାଣି ଛିଟିଲେ।
ଜଲକ୍ରୀଡୈଵମଭଵଦଥ ଚର୍ଷିଗଣାଂତରେ । ଜଲକ୍ରୀଡାସଂଭ୍ରମେଣ ଵିସ୍ରସ୍ତଜଟବଂଧନାଃ
ଏଭଳି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଣି ଖେଳ ଚାଲିଥିଲା। ଖେଳର ଉତ୍ସାହରେ ସେମାନଙ୍କ ଯଟା ଖୁଲିଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ସଂଭ୍ରମତସ୍ତେଷାମନ୍ଯୋନ୍ଯଜଟବଂଧନମ୍ । ଇତରେତରବଦ୍ଧାସୁ ଜଟାସୁ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହି ଉତ୍ସାହରେ, ସେମାନଙ୍କ ଯଟା ଏକାଉଁଥିରେ ଗଁଠିଯାଉଥିଲା। ମହାମୁନିମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ଯଟାରେ ବନ୍ଧିଯାଉଥିଲେ।
ଶକ୍ତିମଂତୋଽଶକ୍ତିମତଃ ଆକର୍ଷଂତି ଚ ସଵ୍ଯଥମ୍ । ପାତଯଂତୋନ୍ଯତଶ୍ଚାପି କ୍ରୋଶତୋ ରୁଦତସ୍ତଥା
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଦୁର୍ବଳମାନେକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ଟାଣୁଥିଲେ। କେହି ଚୁଆଯାଉଥିଲେ, କେହି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, କେହି କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁମୁଲେ ସଂଭୂତେ ତୋଯକର୍ମ୍ମଣି । ଆକାଶେ ନାରଦୋ ହୃଷ୍ଟୋ ନନର୍ତ ଚ ନନାଦ ଚ
ଏଭଳି ଉତ୍ତେଜିତ ପାଣି ଖେଳ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରେ ନାରଦ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ ଏବଂ ଚିତ୍କାର କରିଲେ।
ଵିପଂଚୀଂ ନାଦଯନ୍ଵାଦ୍ଯଂ ଲଲିତାଂ ଗୀତିମୁଜ୍ଜଗୌ । ସୁଗୀତ୍ଯା ଲଲିତାଯାସ୍ତୁ ଅଗାଯତ ଵିଧା ଦଶ
ସେ ବିପଞ୍ଚୀ ବାଦ୍ୟ ରବ କରି, ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ। ସେ ଦଶଟି ମନୋହର ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ଗୀତଂ ମଧୁରଂ ଶଂକରୋ ଲୋକଭାଵନଃ । ସ୍ଵଯଂ ଗାତୁଂ ହି ଲଲିତଂ ମଂଦଂ ମଂଦଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଇ ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣିଲେ। ସେ ନିଜେ ମଧୁର ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ଗାଯତି ଦେଵେଶେ ମିଶ୍ରା ମଂଗଲକୈଶିକୀ । ନାରଦେ ନୃତ୍ଯମାନେ ତୁ ଗାଯତି ସ୍ଵରଭେଦିନି
ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍କର ଶୁଭ ଓ କୋମଳ ସ୍ୱର ମିଶାଇ ଗାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ନୃତ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଲେ।
ସ୍ଵରଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସମାଦାଯ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍ । ସ୍ଵଧାରାମୃତସଂଯୁକ୍ତଂ ଗାନେନୈଵମଥୋ ଜଯତ୍
ସେ ଧୀର ସ୍ୱର ଧରି, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରର ଅମୃତରେ ଭରିଥିବା ଗୀତ ଗାଇ, ଏଭଳି ଜୟ ପାଇଲେ।
ଵାସୁଦେଵୋ ମର୍ଦଲଂ ଚ କରାଭ୍ଯାମିଦମାହନତ୍ । ଅଵଗାହଂଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ତୁଂବୁରୁର୍ମୁଖରୋ ବଭୌ
ବାସୁଦେବ ନିଜ ହାତରେ ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇଲେ, ଚାରିଟି ମୁହଁ ଥିବା ତୁମ୍ବୁରୁ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାଇ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତାନକା ଗୌତମାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଗାତୁଂ ଚ ଵାଯୁତଃ । ଗାଯକେ ମଧୁରଂ ଗୀତଂ ହନୂମତି କପୀଶ୍ଵରେ
ଗୌତମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାୟକମାନେ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ହନୁମାନ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ମ୍ଲାନମମ୍ଲାନମଭଵତ୍କୃଶାଃ ପୁଷ୍ଟାସ୍ତଦାଽଭଵନ୍ । ସ୍ଵାଂ ସ୍ଵାଂ ଗୀତିମତଃ ସର୍ଵେ ତିରସ୍କୃତ୍ଯୈଵ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ
କିଛି ସ୍ୱର ମନ୍ଦ ହେଲା, କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଳ୍ପୀ ନିଜ ଶୈଳୀ ଛାଡ଼ି ସଙ୍ଗୀତରେ ଲୀନ ହେଇଗଲେ।
ତୂଷ୍ଣୀଂ ସର୍ଵେ ସମଭଵନ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣଦାନଵାଃ । ଏକଃ ସ ହନୁମାନ୍ଗାତା ଶ୍ରୋତାରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ ନିରବ ହେଲେ; କେବଳ ହନୁମାନ ଗାଇଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୋତା ହେଇ ରହିଲେ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନକାଲଵିତତେ ଭୋଜନାଵସରେ ସତି । ଦୁକୂଲଯୁଗମାଧତ୍ତ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଗୀତିଂ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ ଭୋଜନ ସମୟରେ, ମହେଶ୍ୱର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଜୋଡ଼ି ପିନ୍ଧି, ଗୀତ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରାରକ୍ତଂ ଚତୁରାନନଃ । ସ୍ଵସ୍ଵାର୍ହାଣ୍ଯଥ ସର୍ଵେଽପି କୃତ୍ଯଂ କୃତ୍ଵାପି କାଲିକମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇଟି ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚାରିମୁହଁ ବିଶିଷ୍ଟ ଜଣେ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ପରେ କାଳିକାଙ୍କୁ ମନ ଦେଲେ।
ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ଵାହନମାରୁହ୍ଯ ନିର୍ଗତାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ । ଗାନପ୍ରିଯୋ ମହେଶସ୍ତୁ ଜଗାଦ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ବାହନ ଚଢ଼ି ବିଦାୟ ନେଲେ; ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀ ମହେଶ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ଲଵଗତ୍ଵଂ ମଯାଜ୍ଞପ୍ତୋ ନିଃଶଂକଂ ଵୃଷମାରୁହ । ମମ ଚାଭିମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଗାଯସ୍ଵାଶେଷଗାଯନମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ବାନର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ଭୟ ଛାଡ଼ି ବୃଷଭ ଚଢ଼, ମୋ ପ୍ରତିମୁଖ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଗୀତ ଗାଅ।
ଅଥାହ କପିଶାର୍ଦୂଲୋ ଭଗଵଂତଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଵୃଷଭାରୋହସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତଵ ନାନ୍ଯସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯତେ
ତାପରେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବୃଷଭ ଚଢ଼ିବାର ଶକ୍ତି କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ।'
ତଵ ଵାହନମାରୁହ୍ଯ ପାତକୀ ସ୍ଯାମହଂ ଵିଭୋ । ମାମେଵାରୁହ ଦେଵେଶ ଵିହଂଗଃ ଶିଵଵାହନଃ
'ମୁଁ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ବାହନ ଚଢ଼ିବି, ତେବେ ପାପୀ ହେବି; ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମୋତେ ଚଢ଼ନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ହିଁ ଶିବଙ୍କ ବାହନ ପକ୍ଷୀ।'
ତଵ ଚାଭିମୁଖଂ ଗାନଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵିଲୋକଯ । ଅଥେଶ୍ଵରୋ ହନୂମଂତମାରୁରୋହ ଵୃଷଂ ଯଥା
'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଗୀତ ଗାଇବି; ଦେଖନ୍ତୁ।' ଏହା ପରେ ମହେଶ୍ୱର ବୃଷଭ ଚଢ଼ିଥିବା ପରି ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ଆରୂଢେ ଶଂକରେ ଦେଵେ ହନୂମାନ୍କଂଧରାଶିରଃ । ଛିତ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵଚଂ ପରାଵୃତ୍ଯ ମୁଖଂ ଗାଯତି ପୂର୍ଵଵତ୍
ଶଙ୍କର ଚଢ଼ିବା ପରେ, ହନୁମାନ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଚର୍ମ ଖୋଲି, ପୂର୍ବବତ୍ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ଗୀତିସୁଧାଂ ଶଂଭୁର୍ଗୌତମସ୍ଯ ଗୃହଂ ଗତଃ । ସର୍ଵେ ଚାପ୍ଯାଗତାସ୍ତତ୍ର ଦେଵର୍ଷିଗଣଦାନଵାଃ
ଶିବ ଗୀତର ଅମୃତ ଶୁଣି, ଗୌତମଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି ଯୋଗ ଦେଲେ।
ପୂଜିତା ଗୌତମେନାଥ ଭୋଜନାଵସରେ ସତି । ଯଚ୍ଛୁଷ୍କଦାରୁସଂଭୂତଂ ଗୃହୋପକରଣାଦିକମ୍
ଭୋଜନ ସମୟରେ, ଗୌତମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ଶୁଖିଲା କାଠରେ ତିଆରି ଘର ଉପକରଣ ଦିଆଯାଇଲା।
ପ୍ରରୂଢମଭଵତ୍ସର୍ଵଂ ଗାଯମାନେ ହନୂମତି । ତସ୍ମିନ୍ଗାନେ ସମସ୍ତାନାଂ ଚିତ୍ରଦୃଷ୍ଟିରତିଷ୍ଠତ
ହନୁମାନ ଗାଉଥିବା ବେଳେ ସମସ୍ତ କିଛି ଉନ୍ନତି ହେଲା; ସେ ଗୀତ ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଦ୍ଵିବାହୁରୀଶସ୍ଯ ପଦାଭିଵଂଦନଃ ସମସ୍ତଗାତ୍ରାଭରଣୋପପନ୍ନଃ । ପ୍ରସନ୍ନମୂର୍ତିସ୍ତରୁଣଃ ସୁମଧ୍ଯେ ଵିନ୍ଯସ୍ତମୂର୍ଦ୍ଧାଂଜଲିଭିଃ ସୁରୈଃ ସ୍ତୁତଃ
ଦୁଇଟି ହାତରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଯୁବକ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା।
ଶିରଃ କରାଭ୍ଯାଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ଶଂକରୋ ହନୂମତଃ ପୂର୍ଵମୁଖଂ ଚକାର । ପଦ୍ମାସନାସୀନ ହନୂମତାଂଜଲୌ ନିଧାଯ ପାଦଂ ତ୍ଵପରଂ ମୁଖେ ଚ
ଶଙ୍କର ହନୁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଦିଗରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ; ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ହନୁମାନ ଗୋଟିଏ ପାଦ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଓ ଅନ୍ୟଟି ମୁହଁରେ ରଖିଲେ।
ପାଦାଂଗୁଲୀଭ୍ଯାମଥ ନାସିକାଂ ଵିଭୁଃ ସ୍ନେହେନ ଜଗ୍ରାହ ଚ ମଂଦମଂଦମ୍ । ସ୍କଂଧେ ମୁଖେ ତ୍ଵଂସତଲେ ଚ କଂଠେ ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲେ ଚ ସ୍ତନମଧ୍ଯମେ ହୃଦି
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ହଳୁକ ଭାବେ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ହନୁମାନଙ୍କ ନାକ ଧରିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର କାନ୍ଧ, ମୁହଁ, ହାତେର ତଳ, ଗଳା, ଛାତି ଓ ସ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ହାତ ରଖିଲେ।