ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯଲଭ୍ଯଂ ଦେଵେଶ ଦୀଯତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ । ଅଥେଶୋ ଵିଷ୍ଣୁମାଲୋକ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କରଂ ହରେଃ
'ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହା ପାଇପାରନ୍ତିନି, ସେହି ଦିଅନ୍ତୁ।' ଏହାପରେ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ହରିଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ।
ପ୍ରହସନ୍ନଂବୁଜାଭାକ୍ଷମିତ୍ଯୁଵାଚ ସଦାଶିଵଃ । ମ୍ଲାନୋଦରୋସି ଗୋଵିଂଦ ଦେଯଂ ତେ ଭୋଜନଂ କିମୁ
ହସି ଅମ୍ବୁଜ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସଦାଶିବ କହିଲେ—'ତୋର ପେଟ ଅପସାରିଛି, ଗୋବିନ୍ଦ, କଣ ଖାଇବାକୁ ଦେବି?'
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଯଦି ଵା ସ୍ଵଯଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ସ୍ଵଗେହଵତ୍ । ଗଚ୍ଛ ଵା ପାର୍ଵତୀଗେହଂ ଯା କୁକ୍ଷିଂ ପୂରଯିଷ୍ଯତି
'ନିଜେ ପ୍ରବେଶ କରି ନିଜ ଘର ଭଳି ଖାଅ, କିମ୍ବା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯା—ସେ ତୋର ପେଟ ଭରିଦେବେ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍କରାଲଂବୀ ଏକାଂତମଗମଦ୍ଵିଭୁଃ । ଆଦିଶ୍ଯ ନଂଦିନଂ ଦେଵୋ ଦ୍ଵାରାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ଯଥୋକ୍ତଵତ୍
ଏଭଳି କହି, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଏକାନ୍ତକୁ ଗଲେ। ନନ୍ଦିକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ଦେବତା ଦ୍ୱାରପାଳକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ଗୌତମଂ ସମୁଵାଚାଯମୁତ୍ତରଂ ଵିଷ୍ଣୁଭାଷଣମ୍ । ସଦାଶିଵ ଉଵାଚ- ସଂପାଦଯାନ୍ନଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଭୋକ୍ତୁକାମା ଵଯଂ ମୁନେ
ସଦାଶିବ ଗୌତମଙ୍କୁ କହିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦେଇଃ— 'ମୁନି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵୈକାଂତମଗମଦ୍ଵାସୁଦେଵେନ ଶଂକରଃ । ମୃଦୁଶଯ୍ଯାଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଶଯିତୌ ଦେଵତୋତ୍ତମୌ
ଏହିପରି କହି, ଶଙ୍କର ଓ ବାସୁଦେବ ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଁତକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦୁଇଁଜଣ ଦେବତା ଶୋଇଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଭାଷଣଂ କୃତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରୋତ୍ତସ୍ଥତୁରୁଭାଵପି । ଗତ୍ଵା ତଟାକଂ ଗଂଭୀରଂ ସ୍ନାସ୍ଯଂତୌ ଦେଵସତ୍ତମୌ
ଏହିଭଳି, ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଉଁଥିରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ପୁନି ଉଠିଲେ। ସେମାନେ ଗଭୀର ପୋଖରୀକୁ ଯାଇ, ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
କରାଂବୁପାନମନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପୃଥକ୍କୃତ୍ଵୋଭଯତ୍ର ଚ । ମୁନଯୋ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚୈଵ ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ଏଠାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜେ ନିଜେ ହାତରେ ପାଣି ନେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁନିମାନେ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଣିରେ ଖେଳ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅଥ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହେଶଶ୍ଚ ଜଲପାତାନି ଶୀଘ୍ରତଃ । ଚକ୍ରତୁଃ ଶଂକରଃ ପଦ୍ମକିଂଜଲ୍କାଂଜଲିନା ହରେଃ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ ତୁରନ୍ତ ପାଣି ଛିଟିଲେ। ଶଙ୍କର ହସ୍ତରେ ପଦ୍ମର କେଶର ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ଛିଟିଲେ।
ଅଵାକିରନ୍ମୁଖେ ତସ୍ଯ ପଦ୍ମୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଵିଲୋଚନେ । ନେତ୍ରେ କେଶରସଂପାତାନ୍ନ୍ଯମୀଲଯତ କେଶଵଃ
ସେ, ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ହରିଙ୍କ ମୁହଁରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଛିଟିଲେ। କେଶବଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ କେଶର ପଡ଼ିବାରୁ ସେ ଆଖି ବନ୍ଦ କଲେ।
ଅତ୍ରାଂତରେ ହରେଃ ସ୍କଂଧମାରୁରୋହ ମହେଶ୍ଵରଃ । ହର୍ଯୁତ୍ତମାଂଗଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସଂନ୍ଯମଜ୍ଜଯତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ମହେଶ୍ୱର ହରିଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଦୁଇ ହାତରେ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ସେଠାରେ ଡୁବାଇଲେ।
ଉନ୍ମଜ୍ଜଯିତ୍ଵା ଚ ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚାପି ପୁନଃ ପୁନଃ । ପୀଡିତଃ ସ ହରିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପାତଯାମାସ ଶଂକରମ୍
ପୁନିପୁନି ଉଠାଇ ଏବଂ ଡୁବାଇଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯିବାରୁ, ହରି ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚୁଆଇଦେଲେ।
ଅଥ ପାଦୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ଆଚକର୍ଷ ଚ ଭ୍ରାମଯତ୍ । ଅତାଡଯଦ୍ଧରେର୍ଵକ୍ଷଃ ପାତଯାମାସ ଚାଚ୍ଯୁତମ୍
ତାପରେ, ହରିଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଘୁରାଇଲେ। ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ମାଡ଼ି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଚୁଆଇଦେଲେ।
ଅଥୋତ୍ଥିତୋ ହରିସ୍ତୋଯମାଦାଯଂଜଲିନା ତତଃ । ଅଵାକିରଦଥୋ ଶଂଭୁମଥ ଵିଷ୍ଣୁମଥୋ ହରଃ
ତାପରେ, ହରି ଉଠି ହାତରେ ପାଣି ନେଲେ। ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପାଣି ଛିଟିଲେ, ଏବଂ ହରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପାଣି ଛିଟିଲେ।
ଜଲକ୍ରୀଡୈଵମଭଵଦଥ ଚର୍ଷିଗଣାଂତରେ । ଜଲକ୍ରୀଡାସଂଭ୍ରମେଣ ଵିସ୍ରସ୍ତଜଟବଂଧନାଃ
ଏଭଳି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଣି ଖେଳ ଚାଲିଥିଲା। ଖେଳର ଉତ୍ସାହରେ ସେମାନଙ୍କ ଯଟା ଖୁଲିଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ସଂଭ୍ରମତସ୍ତେଷାମନ୍ଯୋନ୍ଯଜଟବଂଧନମ୍ । ଇତରେତରବଦ୍ଧାସୁ ଜଟାସୁ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହି ଉତ୍ସାହରେ, ସେମାନଙ୍କ ଯଟା ଏକାଉଁଥିରେ ଗଁଠିଯାଉଥିଲା। ମହାମୁନିମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ଯଟାରେ ବନ୍ଧିଯାଉଥିଲେ।
ଶକ୍ତିମଂତୋଽଶକ୍ତିମତଃ ଆକର୍ଷଂତି ଚ ସଵ୍ଯଥମ୍ । ପାତଯଂତୋନ୍ଯତଶ୍ଚାପି କ୍ରୋଶତୋ ରୁଦତସ୍ତଥା
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଦୁର୍ବଳମାନେକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ଟାଣୁଥିଲେ। କେହି ଚୁଆଯାଉଥିଲେ, କେହି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, କେହି କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁମୁଲେ ସଂଭୂତେ ତୋଯକର୍ମ୍ମଣି । ଆକାଶେ ନାରଦୋ ହୃଷ୍ଟୋ ନନର୍ତ ଚ ନନାଦ ଚ
ଏଭଳି ଉତ୍ତେଜିତ ପାଣି ଖେଳ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରେ ନାରଦ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ ଏବଂ ଚିତ୍କାର କରିଲେ।
ଵିପଂଚୀଂ ନାଦଯନ୍ଵାଦ୍ଯଂ ଲଲିତାଂ ଗୀତିମୁଜ୍ଜଗୌ । ସୁଗୀତ୍ଯା ଲଲିତାଯାସ୍ତୁ ଅଗାଯତ ଵିଧା ଦଶ
ସେ ବିପଞ୍ଚୀ ବାଦ୍ୟ ରବ କରି, ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ। ସେ ଦଶଟି ମନୋହର ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ଗୀତଂ ମଧୁରଂ ଶଂକରୋ ଲୋକଭାଵନଃ । ସ୍ଵଯଂ ଗାତୁଂ ହି ଲଲିତଂ ମଂଦଂ ମଂଦଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଇ ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣିଲେ। ସେ ନିଜେ ମଧୁର ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ଗାଯତି ଦେଵେଶେ ମିଶ୍ରା ମଂଗଲକୈଶିକୀ । ନାରଦେ ନୃତ୍ଯମାନେ ତୁ ଗାଯତି ସ୍ଵରଭେଦିନି
ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍କର ଶୁଭ ଓ କୋମଳ ସ୍ୱର ମିଶାଇ ଗାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ନୃତ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଲେ।
ସ୍ଵରଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସମାଦାଯ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍ । ସ୍ଵଧାରାମୃତସଂଯୁକ୍ତଂ ଗାନେନୈଵମଥୋ ଜଯତ୍
ସେ ଧୀର ସ୍ୱର ଧରି, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରର ଅମୃତରେ ଭରିଥିବା ଗୀତ ଗାଇ, ଏଭଳି ଜୟ ପାଇଲେ।
ଵାସୁଦେଵୋ ମର୍ଦଲଂ ଚ କରାଭ୍ଯାମିଦମାହନତ୍ । ଅଵଗାହଂଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ତୁଂବୁରୁର୍ମୁଖରୋ ବଭୌ
ବାସୁଦେବ ନିଜ ହାତରେ ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇଲେ, ଚାରିଟି ମୁହଁ ଥିବା ତୁମ୍ବୁରୁ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାଇ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତାନକା ଗୌତମାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଗାତୁଂ ଚ ଵାଯୁତଃ । ଗାଯକେ ମଧୁରଂ ଗୀତଂ ହନୂମତି କପୀଶ୍ଵରେ
ଗୌତମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାୟକମାନେ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ହନୁମାନ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ମ୍ଲାନମମ୍ଲାନମଭଵତ୍କୃଶାଃ ପୁଷ୍ଟାସ୍ତଦାଽଭଵନ୍ । ସ୍ଵାଂ ସ୍ଵାଂ ଗୀତିମତଃ ସର୍ଵେ ତିରସ୍କୃତ୍ଯୈଵ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ
କିଛି ସ୍ୱର ମନ୍ଦ ହେଲା, କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଳ୍ପୀ ନିଜ ଶୈଳୀ ଛାଡ଼ି ସଙ୍ଗୀତରେ ଲୀନ ହେଇଗଲେ।
ତୂଷ୍ଣୀଂ ସର୍ଵେ ସମଭଵନ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣଦାନଵାଃ । ଏକଃ ସ ହନୁମାନ୍ଗାତା ଶ୍ରୋତାରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ ନିରବ ହେଲେ; କେବଳ ହନୁମାନ ଗାଇଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୋତା ହେଇ ରହିଲେ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନକାଲଵିତତେ ଭୋଜନାଵସରେ ସତି । ଦୁକୂଲଯୁଗମାଧତ୍ତ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଗୀତିଂ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ ଭୋଜନ ସମୟରେ, ମହେଶ୍ୱର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଜୋଡ଼ି ପିନ୍ଧି, ଗୀତ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରାରକ୍ତଂ ଚତୁରାନନଃ । ସ୍ଵସ୍ଵାର୍ହାଣ୍ଯଥ ସର୍ଵେଽପି କୃତ୍ଯଂ କୃତ୍ଵାପି କାଲିକମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇଟି ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚାରିମୁହଁ ବିଶିଷ୍ଟ ଜଣେ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ପରେ କାଳିକାଙ୍କୁ ମନ ଦେଲେ।
ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ଵାହନମାରୁହ୍ଯ ନିର୍ଗତାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ । ଗାନପ୍ରିଯୋ ମହେଶସ୍ତୁ ଜଗାଦ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ବାହନ ଚଢ଼ି ବିଦାୟ ନେଲେ; ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀ ମହେଶ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ଲଵଗତ୍ଵଂ ମଯାଜ୍ଞପ୍ତୋ ନିଃଶଂକଂ ଵୃଷମାରୁହ । ମମ ଚାଭିମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଗାଯସ୍ଵାଶେଷଗାଯନମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ବାନର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ଭୟ ଛାଡ଼ି ବୃଷଭ ଚଢ଼, ମୋ ପ୍ରତିମୁଖ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଗୀତ ଗାଅ।