ଶିଶୁପାଲୋ ହତୋ ଯତ୍ର ଵିହିତୋ ଯତ୍ର ଚକ୍ରତୁଃ । ଗଦଯା ତତ୍ର ଭୀମେନ କୃତଂ କୁଂଡଂ ସୁଵିସ୍ତରମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ହତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ଵ ଯୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା, ସେଉଁଠାରେ ଭୀମ ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଭୀମକୁଂଡଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାତଂ ଜାତଂ ତଦ୍ଭୁଵିପାଵନମ୍ । କାଲିଂଦ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ଗଵ୍ଯୂତ୍ଯର୍ଧଂ ମହୀତଲେ
ସେ ଭୀମକୁଣ୍ଡ ଏହି ଭୂମିକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଣାଶୁଣା, କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ପାରେ, ଏକ ଗୋଶାଳାର ଅର୍ଧ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତାଯା ଯତ୍କାଲିଂଦ୍ଯାଃ ସ୍ନାନତଃ ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ତତ୍ର କୁଂଡେ ତୁ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ଫଳ ଏହି କୁଣ୍ଡରେ ମିଳେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଯସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ସ୍ଥିତୋ ଜଂତୁସ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରମନୁଵତ୍ସରମ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଦିଭିର୍ଧର୍ମୈଃ ସ୍ଵାପରାଧାନ୍କ୍ଷମାପଯତେତ୍
ସୂତ କହିଲେ—ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଅପରାଧଗୁଡିକୁ କ୍ଷମା ପାଇଥାଏ।
ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ ଚୈଵ ପରିକ୍ରାମତି ଯୋ ନରଃ । କ୍ଷେତ୍ରାପରାଧଦୋଷୈଶ୍ଚ ନ ସ ଲିପ୍ଯେତ୍ତୁ ପାତକୈଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେ, ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ଅପରାଧ ଓ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମକୁର୍ଵାଣଃ କ୍ଷେତ୍ରସିଦ୍ଧିଂ ନ ଵିଂଦତି । ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ତୀର୍ଥେ ଦାତଵ୍ଯା ଚ ଫଲାର୍ଥିଭିଃ
ଯିଏ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେନାହିଁ, ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ସିଦ୍ଧି ପାଇନାହିଁ; ତେଣୁ ଫଳ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ।
ହରେର୍ନାମ ନିସଂଜଲ୍ପନ୍ପ୍ରକରୋତି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ପଦେପଦେ ସ ଲଭତେ କପିଲାଦାନଜଂ ଫଲମ୍
ଯିଏ ହରିଙ୍କ ନାମ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେ, ସେ ପ୍ରତି ପଦେ କପିଳା ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଚୈତ୍ରକୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ଯଃ କରୋତି ନରୋ ଧନ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଯିଏ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ କାଲିଂଦୀମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଗତ କାଶୀଗୋକର୍ଣଶିଵକାଂଚୀତୀର୍ଥସପ୍ତକ ଭୀମକୁଂଡଵର୍ଣନୋନାମ ଦ୍ଵାଵିଂଶତ୍ଯଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର କାଲିନ୍ଦୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଅବସ୍ଥିତ କାଶୀ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶିବ, କାଞ୍ଚୀ ଏବଂ ଭୀମକୁଣ୍ଡ ସହିତ ସପ୍ତ ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ନନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଅଧିକ ଦୁଇଶତ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।
ଶଂକର ଉଵାଚ - ନ୍ଯାସେଵାପ୍ଯର୍ଚନେ ଵାପି ମଂତ୍ରମେକାଂତିନଃ ଶ୍ରଯେତ୍ । ଅଵୈଷ୍ଣଵୋପଦିଷ୍ଟେନ ମଂତ୍ରେଣ ନ ପରା ଗତିଃ
ଶଙ୍କର କହିଲେ—ସେବା କିମ୍ବା ପୂଜା ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକାଗ୍ର ହେବା ଦରକାର, ଏକ ଠିକ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ; ଅବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରରେ କେବେ ଉତ୍ତମ ଗତି ମିଳେନାହିଁ।
ଅଵୈଷ୍ଣଵୋପଦିଷ୍ଟଂଚେତ୍ପୂର୍ଵମଂତ୍ରଵରଂଦ୍ଵଯମ୍ । ପୁନଶ୍ଚ ଵିଧିନା ସମ୍ଯକ୍ଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ଗ୍ରାହଯେଦ୍ଗୁରୋଃ
ଯଦି ପୂର୍ବରୁ ଅବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା, ତେବେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ର ପୁନଃ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସହସ୍ରଶାଖାଧ୍ଯାଯୀ ଵା ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ । କୁଲେ ମହତି ଜାତୋଽପି ନ ଗୁରୁଃ ସ୍ଯାଦଵୈଷ୍ଣଵଃ
ଯଦିଓ କେହି ହଜାର ଶାଖା ବେଦ ପଢିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦିକ୍ଷିତ ଅଟନ୍ତି, କିମ୍ବା ବଡ଼ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଅବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ କେବେ ଗୁରୁ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ଯସ୍ତୁ ମଂତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ସମ୍ଯଗଧ୍ଯାପଯତି ଵୈଷ୍ଣଵଃ । ସ ଆଚାର୍ଯସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଭଵବଂଧଵିଦାରକଃ
ଯିଏ ବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶିଖାଇଥାଏ, ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଯିବେ, ଏବଂ ସେ ଭବବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦିବାରେ ସକ୍ଷମ।
ଆଚାର୍ଯଂ ସଂଶ୍ରଯିତ୍ଵାଥ ଵତ୍ସରଂ ସେଵଯେଦ୍ଦିଵଜଃ । ତସ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ପରିଜ୍ଞାତ୍ଵା ମଂତ୍ରମଧ୍ଯାପଯେଦ୍ଗୁରୁଃ
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରେ ଶରଣ ନେଇ, ଦ୍ୱିଜ ଏକ ବର୍ଷ ସେବା କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ଭଲଭାବେ ଜାଣିବା ପରେ, ଗୁରୁ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇବେ।
କୃତ୍ଵା ତାପାଦିସଂସ୍କାରାନ୍ପଶ୍ଚାନ୍ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ । ତାପଂ ପୁଂଡ୍ରଂ ତଥା ନାମ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଵିଧିନା ଗୁରୁଃ
ତାପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ, ଗୁରୁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁ ତାପ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଏବଂ ନାମକରଣ କରିବେ।
ପଶ୍ଚାଦଧ୍ଯାପଯେନ୍ମଂତ୍ରଂ ଶିଷ୍ଯଂ ନିର୍ମଲଚେତସମ୍ । ଚକ୍ରେଣ ଵିଧିନା ତପ୍ତଂ ତାପ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ପରେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ, ଯାହାର ଚିତ୍ତ ଶୁଧ୍ଧ, ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇବେ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାପ କରାଯିବାକୁ 'ତାପ' କୁହାଯାଏ।
ପୁଂଡ୍ରମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମ ଵୈଷ୍ଣଵମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋ ମଂତ୍ରଂ ଵିଧାନେନ ଶିଷ୍ଯମଧ୍ଯାପଯେଦ୍ଗୁରୁଃ
ଉପରକୁ ଲାଗିଥିବା ଚିହ୍ନକୁ 'ପୁଣ୍ଡ୍ର' କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ନାମ ଏହିପରି ହୁଏ; ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇବେ।
ନ୍ଯାସମଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ମଂତ୍ରମନ୍ଯଂ ଵା ଵୈଷ୍ଣଵଂ ମନୁମ୍ । ନ୍ଯାସମେଵାତ୍ର ପରମଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଶୁଭାନନେ
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ନ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ବୈଷ୍ଣବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନ୍ୟାସକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ, ଓ ଶୁଭାନନେ।
ତସ୍ମାତ୍ତୁ ନ୍ଯାସମେଵୈଷାମତିରିକ୍ତମିହୋଚ୍ଯତେ । ନ୍ଯାସଵିଦ୍ଯାପରୋ ଯସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହିଠାରେ ଏହାଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାସ ପୂଜାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି; ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ୍ୟାସ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନ୍ଯାସାତ୍ପରତରଂ ନାସ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଂ ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ । ନ୍ଯାସଂ ଦ୍ଵଯଂ ପ୍ରପତ୍ତିଃ ସ୍ଯାତ୍ପର୍ଯାଯେଣ ନିବୋଧ ମେ
ନ୍ୟାସ ଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ମୋଠୁ ବୁଝ, ନ୍ୟାସ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଏବଂ ଏହାର ବିକଳ୍ପ ହେଉଛି ଶରଣାଗତି।
ଦ୍ଵଯୋପଦେଶପୂର୍ଵଂ ତୁ ସର୍ଵକର୍ମସମାଚରେତ୍ । ଦ୍ଵଯାଧିକାରୀ ନ ଭଵେତ୍ସର୍ଵକର୍ମସୁ ନାର୍ହତି
ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଉପଦେଶ ନେଇ ପରେ ହିଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଯେ କି ଦୁଇଟିରେ ଅଯୋଗ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵଯମଧୀତ୍ଯେଵ ପଶ୍ଚାନ୍ମଂତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍ । ଶ୍ରୀମଦଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ସମ୍ଯଗଭ୍ଯସେଦ୍ଦିଵଜସତ୍ତମଃ
ସେଥିପାଇଁ, ଦୁଇଟି ଶିଖି ନେଇ ପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଚିତ ଭାବରେ ଶ୍ରୀମତ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା।
ମଂତ୍ରମଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରଣଵସ୍ଯୈଵ ସଂଗ୍ରହାତ୍ । ନୈସର୍ଗପ୍ରଣଵାଦ୍ଯନ୍ତୁ ମଂତ୍ରମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେବୁଧୈଃ
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଣବରୁ ଗଠିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରକୃତି ପ୍ରଣବ ଆରମ୍ଭରୁ ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁହନ୍ତି।
ନାନ୍ଯତ୍ର ସର୍ଵମଂତ୍ରେଷୁ ପ୍ରଣଵସ୍ଵସ୍ଵଭାଵତଃ । ପୂର୍ଵଂ ତୁ ସର୍ଵମଂତ୍ରାଣାଂ ଯୋଜଯେତ୍ପ୍ରଣଵଂ ଶୁଭମ୍
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଣବ ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣରେ ଅଛି; ତେବେ ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଭ ପ୍ରଣବକୁ ଯୋଡିବା ଉଚିତ।
ଓଁକାରଃ ପ୍ରଣଵଂ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵମଂତ୍ରେଷୁ ନାଯକଃ । ଆଦୌ ସର୍ଵତ୍ର ଯୁଂଜୀତ ମଂତ୍ରାଣାଂ ତୁ ଶୁଭାନନେ
‘ଓଁ’ ଅକ୍ଷର ପ୍ରଣବ, ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ନେତା; ଶୁଭ ମୁଖବଳା, ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏହାକୁ ଯୋଡିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଭାଵାତ୍ପ୍ରଣଵନ୍ତସ୍ମିନ୍ମୂଲମଂତ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ଓମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରଂ ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷରଂ ନମ ଇତ୍ଯଥ
ପ୍ରଣବ ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣରେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ବସିଛି; ପ୍ରଥମେ ଏକ ଅକ୍ଷର ‘ଓଁ’, ପରେ ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ‘ନମଃ’।
ତତୋ ନାରାଯଣାଯେତି ପଂଚାର୍ଣାନି ଯଥାକ୍ରମମ୍ । ଏଵମଷ୍ଟାକ୍ଷରୋ ମଂତ୍ରୋ ଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକଃ
ତାପରେ ‘ନାରାୟଣାୟ’—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ଅନୁକ୍ରମରେ; ଏଭଳି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରେ ବୋଲି ଜଣାଯିବା।
ସର୍ଵଦୁଃଖହରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସର୍ଵମଂତ୍ରାତ୍ମକଃ ଶୁଭଃ । ଋଷିର୍ନାରାଯଣସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵତା ଶ୍ରୀଶ ଏଵ ଚ
ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ, ଶ୍ରୀମୟ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଭାବ, ଏବଂ ଶୁଭ; ଏହାର ଋଷି ନାରାୟଣ, ଦେବତା ଶ୍ରୀର ନାଥ।
ଛଂଦସ୍ତୁ ଦେଵୀ ଗାଯତ୍ରୀ ପ୍ରଣଵୋ ବୀଜମୁଚ୍ଯତେ । ନିତ୍ଯାନପାଯିନୀ ଦେଵୀ ଶକ୍ତିଃ ଶ୍ରୀରୁଚ୍ଯତେ ମନୋଃ
ଏହାର ଛନ୍ଦ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ପ୍ରଣବ ଏହାର ବୀଜ; ସଦା ଅଅଲଗ ଦେବୀ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଏହାର ମନ।
ପ୍ରଥମଂ ପଦମୋଙ୍କାର ଦ୍ଵିତୀଯଂ ନମ ଉଚ୍ଯତେ । ତୃତୀଯଂ ନାରାଯଣାଯେତି ପଦତ୍ରଯମୁଦାହୃତମ୍
ପ୍ରଥମ ପଦ ‘ଓଁକାର’, ଦ୍ୱିତୀୟ ‘ନମଃ’, ତୃତୀୟ ‘ନାରାୟଣାୟ’; ଏଭଳି ତିନିଟି ପଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।