ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯା ମୁନିରତ୍ଯଂତଵିସ୍ମିତଃ । ପତିତ୍ଵା ଚରଣେ ତସ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣୋପାସାଵିଧିଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିପରି ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ଶୁଭ ବିଧି ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଧ୍ଯାତ୍ମଵିରୋଚନମ୍ । ତଯୋକ୍ତଂ ମଂତ୍ରମାଜ୍ଞାଯ ଜଗାମ ମାନସଂ ସରଃ
ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ପଚାରିଲେ । ସେ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖି ନେଇ, ମନସ୍ସରୋବରକୁ ଗଲେ ।
ତତୋଽତିଦୁଶ୍ଚରଂ ଚକ୍ରେ ତପୋ ଵିସ୍ମଯକାରକମ୍ । ଏକପାଦସ୍ଥିତଃ ସୂର୍ଯଂ ନିର୍ନିମେଷଂ ଵିଲୋକଯନ୍
ତାପରେ ସେ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଲେ, ଯାହା ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲେ । ସେ ଏକ ପାଏଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନିରନ୍ତର ଦେଖୁଥିଲେ ।
ମଂତ୍ରଂ ଜଜାପ ପରମଂ ପଂଚଵିଂଶତିଵର୍ଣକମ୍ । ଦଧ୍ଯୌ ପରମଭାଵେନ କୃଷ୍ଣମାନଂଦରୂପିଣମ୍
ସେ ପଚିଶଟି ଅକ୍ଷରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦମୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ ।
ଚରଂତଂ ଵ୍ରଜଵୀଥୀଷୁ ଵିଚିତ୍ରଗତିଲୀଲଯା । ଲଲିତୈଃ ପାଦଵିନ୍ଯାସୈଃ କ୍ଵଣଯଂତଂ ଚ ନୂପୁରମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜର ଗଲିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳାଳି ଚାଲିରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚରଣ ଚାଲିରେ ନୂପୁର ଝଙ୍କାର ହେଉଛି ।
ଚିତ୍ରକଂଦର୍ପଚେଷ୍ଟାଭିଃ ସସ୍ମିତାପାଂଗଵୀକ୍ଷିତୈଃ । ସଂମୋହନାଖ୍ଯଯା ଵଂଶ୍ଯା ପଂଚମାରୁଣଚିତ୍ରଯା
କୃଷ୍ଣ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ହାସ ଓ ଚାହାଣି ଦେଇ, ହାତର ଭଙ୍ଗୀରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ପରି ଭାବ ଦେଉଛନ୍ତି । ସମ୍ମୋହନ ନାମକ ବାଂଶୀ, ପାଞ୍ଚଟି ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି ।
ବିଂବୌଷ୍ଠପୁଟଚୁଂବିନ୍ଯା କଲାଲାପୈର୍ମନୋଜ୍ଞଯା । ହରଂତଂ ଵ୍ରଜରାମାଣାଂ ମନାଂସି ଚ ଵପୂଂଷି ଚ
ବିମ୍ବାଫଳ ସଦୃଶ ଠୋଠରେ ବାଂଶୀକୁ ଚୁମି, ମଧୁର ସ୍ୱର ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ ମନ ଓ ଦେହକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି ।
ଶ୍ଲଥନ୍ନୀଵୀଭିରାଗତ୍ଯ ସହସାଲିଂଗିତାଂଗକମ୍ । ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାଂବରଧରଂ ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନମ୍
ଢିଲା ନିବୀ ବାନ୍ଧିଥିବା ନାରୀମାନେ ହଠାତ୍ ଆସି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଛନ୍ତି ।
ଶ୍ଯାମଲାଂଗପ୍ରଭାପୂର୍ଣୈର୍ମୋହଯଂତଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ । ସ ଏଵଂ ବହୁଦେଵେନ ସମୁପାସ୍ଯ ଜଗତ୍ପତିମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୟାମ ଅଙ୍ଗର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରୁଛି । ସେ ଏଭଳି ଭାବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେଇ, ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ ।
ନଵକଲ୍ପାଂତରେ ଜାତା ଗୋକୁଲେ ଦିଵ୍ଯରୂପିଣୀ । କନ୍ଯା ପ୍ରଚଂଡନାମ୍ନସ୍ତୁ ଗୋପସ୍ଯାତି ଯଶସ୍ଵିନଃ
ନୂତନ କଳ୍ପରେ, ଗୋକୁଳରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋପଙ୍କ ଘରେ ଦିବ୍ୟ ରୂପବାନ୍ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଚିତ୍ରଗଂଧେତି ଵିଖ୍ଯାତା କୁମାରୀ ଚ ଶୁଭାନନା । ନିଜାଂଗଗଂଧୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ମୋଦଯଂତୀ ଦିଶୋ ଦଶ
ସେ କନ୍ୟା 'ଚିତ୍ରଗନ୍ଧା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅତି ଶୋଭାମୟ । ତାଙ୍କ ଦେହର ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା ।
ତାମେନାଂ ପଶ୍ଯ କଲ୍ଯାଣୀଂ ଵୃଂଦଶୋ ମଧୁପାଯିନୀମ୍ । ଅଂଗେଷୁ ସ୍ଵପତିଂ କୃତ୍ଵା ରସାଵେଶସମାକୁଲାମ୍
ଏହି ଶୁଭ ମୁହଁର ବୃନ୍ଦାକୁ ଦେଖ, ଯିଏ ମଧୁ ପିଉଛନ୍ତି, ରସରେ ଲୀନ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗର ନାଥ କରିଛନ୍ତି ।
ଅସ୍ଯାଃ ସ୍ତନପରିଷ୍ଵଂଗେ ହାରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵିହନ୍ଯତେ । ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲାତ୍ପ୍ରଚ୍ଯଵଦ୍ଭିଶ୍ଚିତ୍ରଗଂଧାଦିସୌରଭୈଃ
ତାଙ୍କର ଅଂକଳାରେ, ସମସ୍ତ ହାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଛାତିରେ ଲାଗିଯାଉଛି, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଚିତ୍ରଗନ୍ଧା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସୁଗନ୍ଧ ଛାତିରୁ ଛିଟିଯାଉଛି ।
ଅପରେ ମୁନିଵର୍ଯାସ୍ତୁ ସତତଂ ପୂତମାନସାଃ । ଵାଯୁଭକ୍ଷାସ୍ତପସ୍ତେପୁର୍ଜପଂତଃ ପରମଂ ମନୁମ୍
ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ସଦା ପବିତ୍ର ମନ ରଖି, ବାୟୁ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ ।
ସ୍ମରଃ କୃଷ୍ଣାଯ କାମାର୍ତି କଲାଦିଵୃତ୍ତିଶାଲିନେ । ଆଗ୍ନେଯୀସହିତଂ କୃତ୍ଵା ମଂତ୍ରଂ ପଂଚଦଶାକ୍ଷରମ୍
କାମଦେବ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଲପାଇ, ଅଗ୍ନିଦେବୀ ସହିତ, ସମସ୍ତ କଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପନ୍ଦର ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ ।
ଦଧ୍ଯୁର୍ମୁନିଵରାଃ କଷ୍ଣମୂର୍ତିଂ ଦିଵ୍ଯଵିଭୂଷଣାମ୍ । ଦିଵ୍ଯଚିତ୍ରଦୁକୂଲେନ ପୂର୍ଣପୀନକଟିସ୍ଥଲାମ୍
ମହାମୁନିମାନେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭରିପୁରା ଓ ଦୃଢ଼ କଟି ଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ ।
ମଯୂରପିଚ୍ଛକୈଃ କୢପ୍ତଚୂଡାମୁଜ୍ଜ୍ଵଲକୁଂଡଲାମ୍ । ସଵ୍ଯଜଂଘାଂତ ଆଦାଯ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚରଣାଂବୁଜମ୍
ମୟୂର ପିଛା ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବାମ ପାଦ ଭାଙ୍ଗି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ଡାହାଣ ପଦପଦ୍ମକୁ ସମ୍ନିମ୍ନ କରିଥିବା ।
ଭ୍ରମଂତୀଂ ସଂପୁଟୀକୃତ୍ଯ ଚାରୁହସ୍ତାଂବୁଜଦ୍ଵଯମ୍ । କକ୍ଷଦେଶଵିନିକ୍ଷିପ୍ତଵେଣୁଂ ପରିଚଲତ୍ପୁଟୀମ୍
ସେ ଚାରୁ ହସ୍ତପଦ୍ମ ଦୁଇଟିକୁ ଏକଠା କରି, ବାଂଶୀକୁ କାନ୍ଧ ପାଖରେ ରଖି, ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠି ମଧୁର ଭାବରେ ଚଳାଇ, ଏପରି ଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ ।
ଆନଂଦଯଂତୀଂ ଗୋପୀନାଂ ନଯନାନି ମନାଂସି ଚ । ପରମାଶ୍ଚର୍ଯରୂପେଣ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଂ ରଂଗମଂଡପେ
ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ରୂପ ଧାରଣ କରି ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହା ଦେଖି ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ପ୍ରସୂନଵର୍ଷର୍ଗୋପୀଭିଃ ପୂର୍ଯମାଣାଂ ଚ ସର୍ଵତଃ । ଅଥ କଲ୍ପାଂତରେ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜାତା ଇହାଧୁନା
ଗୋପୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ସେ ଏହିପରି ମହାନ ମହୋତ୍ସବରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁଗରେ ଦେହ ଛାଡି ଏବେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ଯାସାଂ କର୍ଣେଷୁ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ତାଟଂକା ରଶ୍ମିଦୀପିତାଃ । ରତ୍ନମାଲ୍ଯାନି କଂଠେଷୁ ରତ୍ନପୁଷ୍ପାଣି ଵେଣିଷୁ
ଯାହାଙ୍କ କାନରେ ରଶ୍ମିରେ ଚମକୁଥିବା ଝୁମକା, ଗଳାରେ ମଣିମାଳା ଓ ଚୁଟିରେ ମଣିର ଫୁଲ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ମୁନିଃ ଶୁଚିଶ୍ରଵା ନାମ ସୁଵର୍ଣୋ ନାମ ଚାପରଃ । କୁଶଧ୍ଵଜସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେଃ ପୁତ୍ରୌ ତୌ ଵେଦପାରଗୌ
କୁଶଧ୍ୱଜ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ଏକ ନାମ ଶୁଚିଶ୍ରବା ଓ ଅନ୍ୟ ନାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ଊର୍ଧ୍ଵପାଦୌ ତପୋ ଘୋରଂ ତେପତୁସ୍ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରଂ ମନୁମ୍ । ହ୍ରୀଂ ହଂସ ଇତି କୃତ୍ଵୈଵ ଜପଂତୌ ଯତମାନସୌ
ସେମାନେ ପାଦ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, 'ହ୍ରୀଂ ହଂସ' ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ଧ୍ଯାଯଂତୌ ଗୋକୁଲେ କୃଷ୍ଣଂ ବାଲକଂ ଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ । କଂଦର୍ପସମରୂପେଣ ତାରୁଣ୍ଯଲଲିତେନ ଚ
ସେମାନେ ଗୋକୁଳରେ ଦଶବର୍ଷୀୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ଯିଏ କାମଦେବଙ୍କ ରୂପ ଓ ଯୁବତ୍ୱର ଆକର୍ଷଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ପଶ୍ଯଂତୀର୍ଵ୍ରଜବିଂବୋଷ୍ଠୀର୍ମୋହଯଂତମନାରତମ୍ । ତୌ କଲ୍ପାଂତେ ତନୂଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲବ୍ଧଵଂତୌ ଜନିଂ ଵ୍ରଜେ
ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନଙ୍କ ଲାଲ ଓଠ ଦେଖି, ଯାହା ସଦା ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା, ସେମାନେ ଏକ ଯୁଗର ଶେଷରେ ଦେହ ଛାଡି ବ୍ରଜରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ସୁଵୀରନାମ ଗୋପସ୍ଯ ସୁତେ ପରମଶୋଭନେ । ଯଯୋର୍ହସ୍ତେ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯେତେ ସାରିକେ ଶୁଭରାଵିଣୀ
ସୁବୀର ନାମକ ଗୋପଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଭାବେ, ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଶୁଭ ପାଖି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାବିଣୀ ଦେଖାଯାଏ।
ଜଟିଲୋ ଜଂଘପୂତଶ୍ଚ ଘୃତାଶୀ କର୍ବୁରେଵ ଚ । ଚତ୍ଵାରୋ ମୁନଯୋ ଧନ୍ଯା ଇହାମୁତ୍ର ଚ ନିଃସ୍ପୃହାଃ
ଜଟିଳ, ଜଂଘପୂତ, ଘୃତାଶୀ ଓ କର୍ବୁର—ଏହି ଚାରିଜଣ ଧନ୍ୟ ଋଷି, ଏଠା ଓ ପରଲୋକରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅସଙ୍ଗ।
କେଵଲେନୈକଭାଵେନ ପ୍ରପନ୍ନା ବଲ୍ଲଵୀପତିମ୍ । ତେପୁସ୍ତେ ସଲିଲେ ମଗ୍ନା ଜପଂତୋ ମନୁମେଵ ଚ
ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଭକ୍ତିରେ ବଲ୍ଲଭୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ଜଳରେ ଡୁବି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ।
ରମାତ୍ରଯେଣ ପୁଟିତଂ ସ୍ମରାଦ୍ଯଂ ତଦଶାକ୍ଷରମ୍ । ଦଧ୍ଯୁଶ୍ଚ ଗାଢଭାଵେନ ବଲ୍ଲଵୀଭିର୍ଵନେ ଵନେ
ସେମାନେ ଗୋପୀମାନେ ସହ ବନେ ବନେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ତିନି ପ୍ରକାର ରମାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରେମର ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ।
ଭ୍ରମଂତଂ ନୃତ୍ଯଗୀତାଦ୍ଯୈର୍ମାନଯଂତଂ ମନୋହରମ୍ । ଚଂଦନାଲିପ୍ତସର୍ଵାଂଗଂ ଜପାପୁଷ୍ପାଵତଂସକମ୍
ଯିଏ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଆକର୍ଷକ ଓ ମନୋହର, ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ଜପା ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।