ତଦା ମୁନିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଦେଵାନାହ୍ଵଯଦଦ୍ଭୁତାନ୍ । ତେ ସର୍ଵେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସ୍ଵପରୀଵାରସଂଵୃତାଃ
ତାପରେ ମୁନି, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତାମାନେକୁ ଡାକିଲେ; ସେମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ- ଯଦାକର୍ଣନମେତସ୍ଯ ଯେ ଵା ପାରିଷଦାଃ ପ୍ରଭୋଃ । ତଦହଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି କଥଯସ୍ଵ ଦଯାନିଧେ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କଥା ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପାର୍ଷ୍ୱଦେବମାନେ କିଏ, ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଦୟାର ସାଗର, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।”
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ। ରାଧଯା ସହ ଗୋଵିଂଦଂ ସ୍ଵର୍ଣସିଂହାସନେସ୍ଥିତମ୍ । ପୂର୍ଵୋକ୍ତରୂପଲାଵଣ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷାଂବରସ୍ରଜମ୍
ଇଶ୍ୱର କହିଲେ: “ରାଧାଙ୍କ ସହିତ ଗୋବିନ୍ଦ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ରୂପ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।”
ତ୍ରିଭଂଗୀ ମଂଜୁ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଗୋପୀଲୋଚନତାରକମ୍ । ତଦ୍ବାହ୍ଯେ ଯୋଗପୀଠେ ଚ ସ୍ଵର୍ଣସିଂହାସନାଵୃତେ
ତିନିଭାଙ୍ଗି ଭାବରେ ଦଢ଼ିଆ ଓ ମୃଦୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଠିଆ ଅଛନ୍ତି, ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିର ତାରା ଭଳି; ବାହାରେ ଯୋଗପୀଠରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।
ପ୍ରତ୍ଯଂଗରଭସାଵେଶାଃ ପ୍ରଧାନାଃ କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାଃ । ଲଲିତାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯଂଶା ମୂଲପ୍ରକୃତିରାଧିକା
ଏଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରିୟାମାନେ, ଲଳିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ରାଧିକାଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିକଟ ସ୍ନେହରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି।
ସଂମୁଖେ ଲଲିତା ଦେଵୀ ଶ୍ଯାମଲା ଵାଯୁକୋଣକେ । ଉତ୍ତରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଧନ୍ଯା ଐଶାନ୍ଯାଂ ଶ୍ରୀହରିପ୍ରିଯା
ସାମ୍ନାରେ ଦେବୀ ଲଳିତା, ବାୟୁକୋଣରେ ଶ୍ୟାମଳା, ଉତ୍ତରରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଧନ୍ୟା, ଏବଂ ଆଇଶାନ କୋଣରେ ଶ୍ରୀହରିପ୍ରିୟା ବସିଛନ୍ତି।
ଵିଶାଖା ଚ ତଥା ପୂର୍ଵେ ଶୈବ୍ଯା ଚାଗ୍ନୌ ତତଃ ପରମ୍ । ପଦ୍ମା ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ପଶ୍ଚାନ୍ନୈର୍ଋତେ କ୍ରମଶଃ ସ୍ଥିତାଃ
ପୂର୍ବଦିଗରେ ବିଶାଖା, ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଶୈବ୍ୟା, ଦକ୍ଷିଣରେ ପଦ୍ମା, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ-ନୈୃତ୍ୟ କ୍ରମରେ ସେମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଯୋଗପୀଠେ କେସରାଗ୍ରେ ଚାରୁ ଚଂଦ୍ରାଵତୀ ପ୍ରିଯା । ଅଷ୍ଟୌ ପ୍ରକୃତଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପ୍ରଧାନାଃ କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାଃ
ଯୋଗପୀଠରେ, ସିଂହର ମୁଣ୍ଡରେ ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ପ୍ରିୟା ଅଛନ୍ତି; ଏହି ଆଠ ଜଣ ପ୍ରଧାନ ପବିତ୍ର ପ୍ରକୃତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରିୟାମାନେ।
ପ୍ରଧାନପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯା ରାଧା ଚଂଦ୍ରାଵତୀ ସମା । ଚଂଦ୍ରାଵଲୀ ଚିତ୍ରରେଖା ଚଂଦ୍ରା ମଦନସୁଂଦରୀ
ପ୍ରଧାନ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛନ୍ତି ରାଧା, ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସମାନ; ଏହାସହ ଚନ୍ଦ୍ରାବଳୀ, ଚିତ୍ରରେଖା, ଚନ୍ଦ୍ରା ଓ ମଦନସୁନ୍ଦରୀ।
ପ୍ରିଯା ଚ ଶ୍ରୀମଧୁମତୀ ଚଂଦ୍ରରେଖା ହରିପ୍ରିଯା । ଷୋଡଶାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରକୃତଯଃ ପ୍ରଧାନାଃ କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାଃ
ପ୍ରିୟା, ଶ୍ରୀମଧୁମତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରାରେଖା ଓ ହରିପ୍ରିୟା—ଏହି ଷୋଳ ଜଣ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରକୃତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରିୟାମାନେ।
ଵୃଂଦାଵନେଶ୍ଵରୀ ରାଧା ତଥା ଚଂଦ୍ରାଵଲୀ ପ୍ରିଯା । ଅଭିନ୍ନଗୁଣଲାଵଣ୍ଯ ସୌଂଦର୍ଯାଶ୍ଚାରୁଲୋଚନାଃ
ବୃନ୍ଦାବନର ରାଣୀ ରାଧା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାବଳୀ, ଦୁହେଁ ଏକେଇ ପରି ଗୁଣ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭରପୂର, ଅତି ଆକର୍ଷକ ଓ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ମନୋହରା ମୁଗ୍ଧଵେଷାଃ କିଶୋରୀଵଯସୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ । ଅଗ୍ରେତନାସ୍ତଥା ଚାନ୍ଯା ଗୋପକନ୍ଯାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ମନମୋହକ ଭାବରେ ଶୋଭିତ, ଯୌବନ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅନେକ ଗୋପୀ କନ୍ୟାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭୟ ହୋଇ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି।
ଶୁଦ୍ଧକାଂଚନପୁଂଜାଭାଃ ସୁପ୍ରସନ୍ନାଃ ସୁଲୋଚନାଃ । ତଦ୍ରୂପହୃଦଯାରୂଢାସ୍ତଦାଶ୍ଲେଷ ସମୁତ୍ସୁକାଃ
ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଶାନ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ଓ ହୃଦୟ ସେଠାରେ ଏକାଗ୍ର, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର।
ଶ୍ଯାମାମୃତରସେ ମଗ୍ନାଃ ସ୍ଫୁରତ୍ତଦ୍ଭାଵମାନସାଃ । ନେତ୍ରୋତ୍ପଲାର୍ଚିତେ କୃଷ୍ଣପାଦାବ୍ଜେଽପିତଚେତସଃ
ଶ୍ୟାମ ରସରେ ଡୁବିଯାଇଛନ୍ତି, ମନ ତାଙ୍କର ଭାବରେ ଉତ୍ସାହିତ, ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର।
ଶ୍ରୁତିକନ୍ଯାସ୍ତତୋ ଦକ୍ଷେ ସହସ୍ରାଯୁତସଂଯୁତାଃ । ଜଗନ୍ମୁଗ୍ଧୀକୃତାକାରା ହୃଦ୍ଵର୍ତିକୃଷ୍ଣଲାଲସାଃ
ତାପରେ, ଡାହାଣପଟେ, ବେଦର କନ୍ୟାମାନେ ହଜାର ହଜାର, ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରେ, ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଆକୁଳ।
ନାନାସତ୍ଵସ୍ଵରାଲାପମୁଗ୍ଧୀକୃତଜଗତ୍ତ୍ରଯାଃ । ତତ୍ର ଗୂଢରହସ୍ଯାନି ଗାଯଂତ୍ଯଃ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲାଃ
ବିଭିନ୍ନ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ତିନି ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରି, ସେଠାରେ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଗୁପ୍ତ ଓ ରହସ୍ୟ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ଦେଵକନ୍ଯାସ୍ତତଃ ସଵ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯଵେଷାରସୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ । ନାନାଵୈଦିଗ୍ଧ୍ଯନିପୁଣା ଦିଵ୍ଯଭାଵଭରାନ୍ଵିତାଃ
ବାମପଟେ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ, ଦିବ୍ୟ ପୋଷାକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିଭିନ୍ନ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସୌଂଦର୍ଯାତିଶଯେନାଢ୍ଯାଃ କଟାକ୍ଷାତିମନୋହରାଃ । ନିର୍ଲଜ୍ଜାସ୍ତତ୍ର ଗୋଵିଂଦେ ତଦଂଗସ୍ପର୍ଶନୋଦ୍ଯତାଃ
ଅତିରିକ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭରପୂର, ତାଙ୍କର ଚାହାଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ, ଲଜ୍ଜା ନଥିବା, ସେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।
ତଦ୍ଭାଵମଗ୍ନମନସଃ ସ୍ମିତସାଚି ନିରୀକ୍ଷଣାଃ । ମଂଦିରସ୍ଯ ତତୋ ବାହ୍ଯେ ପ୍ରିଯଯା ଵିଶଦାଵୃତେ
ତାଙ୍କର ମନ ତାଙ୍କରେ ଏକାଗ୍ର, ସେମାନେ ହସୁଥିବା ସାଇଡ ଚାହାଣିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ମଣ୍ଡପର ବାହାରେ, ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଘେରାଉରେ।
ସମାନଵେଷଵଯସଃ ସମାନବଲପୌରୁଷାଃ । ସମାନଗୁଣକର୍ମାଣଃ ସମାନାଭରଣପ୍ରିଯାଃ
ସମାନ ପୋଷାକ ଓ ବୟସ, ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ, ସମାନ ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ସମାନ ଭାବରେ ଆଭୂଷଣ ପ୍ରେମୀ।
ସମାନସ୍ଵରସଂଗୀତ ଵେଣୁଵାଦନତତ୍ପରାଃ । ଶ୍ରୀଦାମା ପଶ୍ଚିମେ ଦ୍ଵାରେ ଵସୁଦାମା ତଥୋତ୍ତରେ
ସମାନ ସ୍ୱର ଓ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଂଶୀ ବାଜାଇବାରେ ଏକାଗ୍ର; ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରେ ଶ୍ରୀଦାମା, ଉତ୍ତରେ ବସୁଦାମା।
ସୁଦାମା ଚ ତଥା ପୂର୍ଵେ କିଂକିଣୀ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣେ । ତଦ୍ବାହ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଣପୀଠେ ଚ ସୁଵର୍ଣମଂଦିରାଵୃତେ
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରେ ସୁଦାମା, ଦକ୍ଷିଣରେ କିଙ୍କିଣୀ; ସେମାନଙ୍କ ବାହାରେ, ସୁନା ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ, ସୁନା ମହଳ ଘେରାଉରେ।
ସ୍ଵର୍ଣଵେଦ୍ଯଂତରସ୍ଥେ ତୁ ସ୍ଵର୍ଣାଭରଣଭୂଷିତେ । ସ୍ତୋକକୃଷ୍ଣଂ ସୁଭଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଗୋପାଲୈରଯୁତାଯୁତୈଃ
ସୁନା ଦେଉଳ ଭିତରେ, ସୁନା ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ତିଠିଏ କୃଷ୍ଣ, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନେକ ଗୋପାଳ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ଶୃଂଗଵୀଣାଵେଣୁଵେତ୍ରଵଯୋଵେଷାକୃତିସ୍ଵରୈଃ । ତଦ୍ଗୁଣଧ୍ଯାନସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଗାଯଦ୍ଭିରପି ଵିହ୍ଵଲୈଃ
ଶୃଙ୍ଗ, ବୀଣା, ବାଂଶୀ, ଲଠି, ଯୌବନ ରୂପ, ପୋଷାକ ଓ ସ୍ୱର ସହିତ, ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଭାବରେ ଭରି ଗାଉଛନ୍ତି।
ଚିତ୍ରାର୍ପିତୈଶ୍ଚିତ୍ରରୂପୈଃ ସଦାନଂଦାଶ୍ରୁଵର୍ଷିଭିଃ । ପୁଲକାକୁଲସର୍ଵାଂଗୈର୍ଯୋଗୀଂଦ୍ରୈରିଵ ଵିସ୍ମିତୈଃ
ବିଚିତ୍ର ଉପହାର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ଶରୀର ସମଗ୍ରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ, ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପରି ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ।
କ୍ଷରତ୍ଯଯୋଭିର୍ଗୋଵିଂଦୈରସଂଖ୍ଯାତୈରୁପାଵୃତମ୍ । ତଦ୍ବାହ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଣପ୍ରାକାରେ କୋଟିସୂର୍ଯସମୁଜ୍ଜଵଲେ
ଅସଂଖ୍ୟାତ ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଉ, ଗଳିତ ଧାତୁ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ବାହାରେ ସୁନା ପ୍ରାକାର, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁମହୋଦ୍ଯାନଂ ମଂଜୁସୌରଭମୋହିତେ । ପଶ୍ଚିମେ ସଂମୁଖେ ଶ୍ରୀମତ୍ପାରିଜାତଦ୍ରୁମାଶ୍ରଯେ
ଚାରିଦିଗରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବଗିଚା, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନମୋହନ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାମ୍ନାରେ ଶ୍ରୀମତ୍ ପାରିଜାତ ଗଛ ଅଛି।
ତଦଧସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଣପୀଠେ ସ୍ଵର୍ଣମଂଡନମଂଡିତେ । ତନ୍ମଧ୍ଯେ ମଣିମାଣିକ୍ଯ ଦିଵ୍ଯସିଂହାସନୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ
ତାହାର ତଳେ, ସୁନା ସିଂହାସନ ଉପରେ ସୁନା ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ମଧ୍ୟରେ ମଣି ଓ ମାଣିକ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିବ୍ୟ ସିଂହାସନ।
ତତ୍ରୋପରି ପରାନଂଦଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁମ୍ । ତ୍ରିଗୁଣାତୀତଚିଦ୍ରୂପଂ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦର ଶିରୋମଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବ ଅଛନ୍ତି; ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ କାରଣଙ୍କର କାରଣ।
ଇଂଦ୍ରନୀଲଘନଶ୍ଯାମଂ ନୀଲକୁଂଚିତକୁଂତଲମ୍ । ପଦ୍ମପତ୍ରଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ମକରାକୃତିକୁଂଡଲମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗାଢ଼ ଶ୍ୟାମ, ନୀଳ ଚୁଲି ଗୋଟେ ଗୋଟେ ଗୋଳା ହୋଇ ରହିଛି, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ବିସ୍ତୃତ, କଣ୍ଣରେ ମକର ଆକୃତିର କୁଣ୍ଡଳ।