ଯୋ ନରଃ ପୁସ୍ତକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରତିଵର୍ଣଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କପିଲାକୋଟିଦାନଜମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରତି ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କପିଳା ଗାଈର କୋଟି ଦାନର ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ମଧୁଦୋ ଗୁଡଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତୀକ୍ଷୁସାଗରମ୍ । ଲଵଣପ୍ରଦୋ ନରୋ ଯାତି ଵାରୁଣଂ ଲୋକମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ମାନବ ମଧୁ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ଇକ୍ଷୁର ସାଗରକୁ ଯାଇଥାଏ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଲୁଣ ଦାନ କରେ, ସେ ବାରୁଣ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନାନାମନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଵରଂ ଵୈ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେନ ଦତ୍ତଂ ମହୀତଲେ । ତେନ ଦତ୍ତାନି ଦାନାନି ସର୍ଵାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମଣିଷ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦାନ କରେ, ସେଠି ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ କରିଥିବା ପରି ହୁଏ।
ଅନ୍ନଦୋ ଯୋ ନରୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରାଣଦଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ତସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତଦାନାନାମନ୍ନଦୋ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଏ।
ଯଥାଚାନ୍ନଂ ତଥା ଵାରି ଦ୍ଵେ ତୁଲ୍ଯେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଵାରିଣା ଚ ଵିନା ଚାନ୍ନଂ ସିଦ୍ଧଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ, ସେପରି ପାଣି ମଧ୍ୟ; ଦୁହିଁଟିକୁ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପାଣି ଛାଡ଼ି ଖାଦ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କ୍ଷୁଧା ତୃଷା ଦ୍ଵିଜ ଵ୍ଯାଘ୍ର ଦ୍ଵେ ଚ ତୁଲ୍ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଅତଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଚ ତୋଯଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବୁଧୈରପି
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଦୁହିଁଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହିକାରଣରୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଦାନଂ କ୍ଷିତୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଗଚ୍ଛଂତି ହରିମଂଦିରମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଯାଵଂତ୍ଯନ୍ନାନି ଭୋ ଵିପ୍ର ଯଚ୍ଛତି କ୍ଷିତିମଂଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶ୍ଚ ତାଵଂତ୍ଯୋ ନଶ୍ଯଂତ୍ଯେଵ ତପୋଧନ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେତେ ମାତ୍ରାର 'ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା' ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ତପସ୍ୱୀ।
ଯଚ୍ଛତାଂ ଚାନ୍ନଦାନାନି ଶରୀରାଣି ଚ ପାତକମ୍ । ଗାତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହସା ଯାଂତି ଶୌନକ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ହେ ଶୌନକ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଲାଗିଥିବା ପାପ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ।
ଅତଃ ପାପିଷ୍ଠ ଚାନ୍ନାନି ନ ଗୃହ୍ଣଂତି ମନୀଷିଣଃ । ଗୃହ୍ଣଂତି ମୋହାଦ୍ଯେ ମୂଢା ଭଵଂତି ପାପଭାଗିନଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ଅତି ପାପୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାପୀଙ୍କ ଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଭୂମିଷ୍ଠମୁଦକଂ ଚୈକଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ସ ହରିମଂଦିରମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏକ ମାତ୍ର ପାଣିର ପାତ୍ର ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଧନସଂଚଯଃ । ସଂଚିତଂ ଚ ଧନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦାନକର୍ମଣି ଵିକ୍ଷିପେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ସାହରେ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ। ସଞ୍ଚିତ ଧନକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ।
ରଣଂତି ଯେ ଚ କାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ତେ ଚାତିଦୁଃଖିନଃ । ଅଂତେ ସର୍ଵଧନଂ ତ୍ଯକ୍ଵା ନିଃସ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତି ଭୋ ମୁନେ
ଯେଉଁମାନେ କଞ୍ଜୁସି ଦ୍ୱାରା ଧନ ରଖି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ। ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ସେମାନେ ନିର୍ଧନ ଭାବେ ଏହି ଜଗତ୍ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି, ହେ ମୁନି।
ମାନଵା ଯେ ସଦା ଦାନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦରିଦ୍ରତି । ଦରିଦ୍ରାସ୍ତେନ ଵିଜ୍ଞେଯା ନରଲୋକେ ମହେଶ୍ଵରାଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ସଦା ଦାନ କରି କରି ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯିବେ, ହେ ମହେଶ୍ୱର।
ପରଲୋକେ ଦ୍ଵିଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସାଧୁସଂଯମଵର୍ଜିତେ । ନିର୍ଦଯେ ବଂଧୁହୀନେ ଚ ନ ଦତ୍ତଂ ନୋପତିଷ୍ଠତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ପରଲୋକରେ ଯେଉଁଠି ନ ଥାଏ ନ ଭଲ ଆଚରଣ, ନ ଦୟା, ନ ଆତ୍ମୀୟ; ଯାହା ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ସେ ତାହାଁରେ ସହାୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସ୍ଥିତେ ଧନେ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ନାଶ୍ନାତି ନ ଦଦାତି ସଃ । ଦରିଦ୍ର ଇଵ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିଶ୍ଵାସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ ଉପଭୋଗ କରେ, ନ ଦାନ କରେ, ସେକୁ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯିବ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ।
ତପସୋଽପି ଵରଂ ଦାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ । ଅତୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନକର୍ମ ସମାଚରେତ୍
ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତପସ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଉତ୍ତମ। ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ସାହରେ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଦାତା ଦାନଂ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଯାତି ନିରଯଂ ଘୋରଂ ସର୍ଵଜଂତୁଭଯାଵହମ୍
ଯଦି କେହି ଦାନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ନାହିଁ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ।
ଦାନଂ ଦାତା ପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ ନ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ନ ଯାଚତେ । ନିରଯେ ଚୋଭଯୋର୍ଵାସୋ ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ
ଦାନକାରୀ ଓ ଗ୍ରହୀତା, ଦାନକୁ ମନେ ରଖିବା କିମ୍ବା ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ନହେଲେ, ଦୁହେଁ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନି ଯାନି ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ତାନି ଦାନେନ ହନ୍ଯଂତେ ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ସମାଚରେତ୍
ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଏହିଯୋଗୁଁ ସଦା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଶ୍ରୀପଦଂ ଵିଷ୍ଣୁଚରିତଂ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶନମ୍ । ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯକରଂ ଦୁଷ୍ଟଗ୍ରହନିଵାରଣମ୍
ଶୌନକ କହିଲେ: ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଓ ମହିମା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହର ପ୍ରଭାବ ହଟାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁସାନ୍ନିଧ୍ଯଦଂ ଚୈଵ ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍ । ଯଃ ଶୃଣୋତି ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଂତେ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ସେ ଶେଷରେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ନାମୋଚ୍ଚାରଣମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୂଯତେ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ଯଦୁଚ୍ଚାରଣମାତ୍ରେଣ ନରୋ ଯାଯାତ୍ପରଂ ପଦମ୍
ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣର ମହତ୍ତ୍ୱ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପାର; କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ତଦ୍ଵଦସ୍ଵାଧୁନା ସୂତ ଵିଧାନଂ ନାମକୀର୍ତନେ । ସୂତ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁ ଶୌନକ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଂଵାଦଂ ମୋକ୍ଷସାଧନମ୍
ଏହିପରି, ସୂତ, ଏବେ ଆମକୁ ନାମ କୀର୍ତ୍ତନର ବିଧି କହ। ସୂତ କହିଲେ: ଶୌନକ, ଶୁଣ, ମୁଁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉପାୟ ଥିବା ସଂବାଦ କହିବି।
ନାରଦଃ ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ପୂର୍ଵଂ କୁମାରଂ ତଦ୍ଵଦାମି ତେ । ଏକଦା ଯମୁନାତୀରେ ନିଵିଷ୍ଟଂ ଶାଂତମାନସମ୍
ନାରଦ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ; ମୁଁ ସେ କଥା କହିବି। ଏକଦିନ ଯମୁନା କୂଳରେ ଶାନ୍ତ ମନେ ବସିଥିଲେ।
ସନତ୍କୁମାରଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନାରଦୋ ରଚିତାଞ୍ଜଲି । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାନାଵିଧାନ୍ଧର୍ମାନ୍ଧର୍ମଵ୍ଯତିକରାଂସ୍ତଥା
ନାରଦ ହାତ ଜୋଡି ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ତାହାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ସୁନିଥିବା ପରେ।
ଶ୍ରୀନାରଦ ଉଵାଚ। ଯୋଽସୌ ଭଗଵତା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଧର୍ମଵ୍ଯତିକରୋ ନୃଣାମ୍ । କଥଂ ତସ୍ଯ ଵିନାଶଃ ସ୍ଯାଦୁଚ୍ଯତାଂ ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯ
ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ: ଭଗବାନ୍ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଥା କହିଛନ୍ତି, ତାହା କିପରି ନଶ୍ଟ ହେବ? ଭଗବତ୍ପ୍ରିୟ, ମୋତେ କହ।
ଶ୍ରୀସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ। ଶୃଣୁ ନାରଦ ଗୋଵିଂଦ ପ୍ରିଯ ଗୋଵିଂଦଧର୍ମଵିତ୍ । ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଲୋକନିର୍ମୁକ୍ତିକାରଣଂ ତମସଃ ପରମ୍
ଶ୍ରୀସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ନାରଦ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଜଣା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେହି ହେଉଛି ସଂସାର ମୁକ୍ତିର କାରଣ, ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଅତି ଉଚ୍ଚ।
ସର୍ଵାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ ଶଠଧିଯୋ ଵ୍ରାତ୍ଯା ଜଗଦ୍ଵଞ୍ଚକାଃ । ଦଂଭାହଂକୃତିପାନପୈଶୁନପରାଃ ପାପାଶ୍ଚ ଯେ ନିଷ୍ଠୁରାଃ
ଯେମାନେ ସମସ୍ତ ଆଚାର ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ଚତୁର ମନ, ଅନ୍ୟାୟୀ, ଜଗତକୁ ଠକେ, ଦମ୍ଭ, ଅହଂକାର, ମଦ, ଅପବାଦରେ ଲିନ, ଏବଂ ଯେମାନେ ପାପୀ ଓ କଠୋର—