ତୁଲାପୁରୁଷଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଜନଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ଲଭେତ୍
ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରି ଯେପରି ଉପକାର ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦେଲେ ତାହାର କୋଟିଗୁଣ ଉପକାର ମିଳେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ କ୍ଷିତିଂ ଦତ୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍ । ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ତଦ୍ଵୈ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାପ୍ରଦଃ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଉପକାର ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦାନ କଲେ ସେଉଁଠି ଉପକାର ମିଳେ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଯୋ ଵୈ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିସୁରାଯ ଚ । ତେନ ଵିପ୍ର ପ୍ରଦତ୍ତାନି ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚଉଦ ଭୁବନ ଦାନ କରିଥାଏ।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନଂ ଯଃ କରୋତି ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵ । ଜନନ୍ଯାଶ୍ଚୋଦରେ ତସ୍ଯ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯିଏ ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ଜଣଙ୍କୁ ମାଆର ଗର୍ଭରେ ପୁନଃଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସାଲଂକାରାଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ଯାଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ନରଃ । ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଗହଣା ଓ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିବେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ ନାହିଁ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ନାସ୍ତି ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିଃ ପୁନଃ । କନ୍ଯାଦାନକୃତୋ ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗାଦାଗମନଂ ପୁନଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ କନ୍ୟାକୁ ବେଚିଦେଇଛି, ସେ ପାଇଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରିଛି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଫେରିବାର ଦିନ ନାହିଁ।
ଉପାନହୌ ଵାତପତ୍ରଂ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେଂଦ୍ରପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଵସେତ୍କଲ୍ପଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜକୁ ଚପଲା କିମ୍ବା ବାତା ରୋକିବା ପତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି ଚାରି କଳ୍ପ ଯାଏଁ ରହିବେ।
ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଦିଵ୍ଯଂ ସାଧଵେ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଯତେ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦିଵ୍ଯାଂବରଧରଶ୍ଚିରଂ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପୋଷାକ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଏଁ ରହିବେ, ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧେନୁଂ ପୁରାତନୀଂ ଯଚ୍ଛେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଜରିତଂ ଦ୍ଵିଜ । ନୂତ୍ନାଂ ରଜୋଵତୀଂ କନ୍ଯାଂ ସ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିରଯଂ ତଥା
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜକୁ ପୁରୁଣା ଗାଈ କିମ୍ବା ଜରା ପୋଷାକ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଓ ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଇଥାଏ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ପଶ୍ଯେଲ୍ଲପନଂ ବୁଧଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମାର୍ତଂଡ ଦର୍ଶନମ୍
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ କନ୍ୟା ବେଚିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜାଣି ଦେଖିଥାଏ, ତେବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍।
ଫଲଦାତା ନରୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଭୁଂକ୍ତେ କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ଫଲଂ ତତ୍ରାମୃତୋପମମ୍
ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଫଳ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଏଠାରେ ଏକ ହଜାର କଳ୍ପ ଯାଏଁ ଅମୃତ ସମାନ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଶାକଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଶିଵସ୍ଯଭଵନଂ ଦ୍ଵିଜ । ଯାତି କଲ୍ପଦ୍ଵଯଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ପାଯସଂ ସୁରୈଃ
ଯେଉଁ ମାନବ ଶାକ ଦାନ କରେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶିବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ଦୁଇ କଳ୍ପ ଯାଏଁ ରହିବେ ଏବଂ ଦେବମାନେ ସହ ଦୁର୍ଲଭ ପାୟସ ଖାଇବେ।
ଘୃତଦୋ ଦଧିଦଶ୍ଚୈଵ ତକ୍ରଦୋ ଦୁଗ୍ଧଦସ୍ତଥା । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିକେତନଂ ଗତ୍ଵା ସୁଧାପାନଂ କରୋତି ସଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଘିଅ, ଦହି, ତକର, କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ଏଠାରେ ଅମୃତ ପିବେ।
ଗଂଧଦଃ ପୁଷ୍ପଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତି ସୁରାଲଯମ୍ । ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ଗଂଧପୁଷ୍ପଵିଭୂଷିତଃ
ଯେଉଁ ମାନବ ସୁଗନ୍ଧ କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦାନ କରେ, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ଯାଏଁ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ସଜିତ ରହିବେ।
ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ଦାନସାରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଯଃ । ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପର୍ଯ୍ଯଂକେ ଶେରତେ ଚିରମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରେ, ଯାହା ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୟନ କରିବେ।
ପୀଠଦାତା ଦୀପଦାତା ସର୍ଵଦୁଷ୍କୃତଵର୍ଜିତଃ । ସ୍ଵର୍ଗେ ସିଂହାସନେ ତିଷ୍ଠେଜ୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଦୀପାଵଲୀଵୃତଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଆସନ କିମ୍ବା ଦୀପ ଦାନ କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସିଂହାସନରେ ବସି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପମାଳାରେ ଘିରି ରହିବେ।
ତାଂବୂଲଂ ଯୋ ନରୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଭୁଂକ୍ତେଽଖିଲାଂ ସୁଖମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦେଵାଂଗନାକ୍ରୋଡେ ସୁପ୍ତସ୍ତାଂବୂଲମତ୍ତି ଵୈ
ଯେଉଁ ଲୋକ ତାମ୍ବୁଳ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବାଙ୍ଗନାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଶୁଇ ତାମ୍ବୁଳ ଖାଇଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ଦାନଵରଂ କରୋତି ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ପ୍ରେତ୍ଯ ସ ସନ୍ନିଧିଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗଶତତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁ ମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମୀପରେ ତିନି ଶତ ଯୁଗ ଯାଏଁ ରହିବେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଜ୍ଞାନଂ ତତସ୍ତତ୍ର ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୋତି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯା ଦ୍ଵିଜ
ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିଥାଏ।
ଅନାଥଂ ଦୁଃଖିତଂ ଵିପ୍ରଂ ପାଠଯେଦ୍ଵୈ ନରୋତ୍ତମଃ । ଶ୍ରୀହରେର୍ଭଵନଂ ଯାତି ପୁନର୍ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯେଉଁ ମାନବ ଅନାଥ ଓ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ ପଢାଇଥାଏ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ଯୋ ନରଃ ପୁସ୍ତକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରତିଵର୍ଣଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କପିଲାକୋଟିଦାନଜମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରତି ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କପିଳା ଗାଈର କୋଟି ଦାନର ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ମଧୁଦୋ ଗୁଡଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତୀକ୍ଷୁସାଗରମ୍ । ଲଵଣପ୍ରଦୋ ନରୋ ଯାତି ଵାରୁଣଂ ଲୋକମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ମାନବ ମଧୁ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ଇକ୍ଷୁର ସାଗରକୁ ଯାଇଥାଏ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଲୁଣ ଦାନ କରେ, ସେ ବାରୁଣ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନାନାମନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଵରଂ ଵୈ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେନ ଦତ୍ତଂ ମହୀତଲେ । ତେନ ଦତ୍ତାନି ଦାନାନି ସର୍ଵାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମଣିଷ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦାନ କରେ, ସେଠି ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ କରିଥିବା ପରି ହୁଏ।
ଅନ୍ନଦୋ ଯୋ ନରୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରାଣଦଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ତସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତଦାନାନାମନ୍ନଦୋ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଏ।
ଯଥାଚାନ୍ନଂ ତଥା ଵାରି ଦ୍ଵେ ତୁଲ୍ଯେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଵାରିଣା ଚ ଵିନା ଚାନ୍ନଂ ସିଦ୍ଧଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ, ସେପରି ପାଣି ମଧ୍ୟ; ଦୁହିଁଟିକୁ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପାଣି ଛାଡ଼ି ଖାଦ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କ୍ଷୁଧା ତୃଷା ଦ୍ଵିଜ ଵ୍ଯାଘ୍ର ଦ୍ଵେ ଚ ତୁଲ୍ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଅତଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଚ ତୋଯଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବୁଧୈରପି
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଦୁହିଁଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହିକାରଣରୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଦାନଂ କ୍ଷିତୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଗଚ୍ଛଂତି ହରିମଂଦିରମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଯାଵଂତ୍ଯନ୍ନାନି ଭୋ ଵିପ୍ର ଯଚ୍ଛତି କ୍ଷିତିମଂଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶ୍ଚ ତାଵଂତ୍ଯୋ ନଶ୍ଯଂତ୍ଯେଵ ତପୋଧନ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେତେ ମାତ୍ରାର 'ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା' ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ତପସ୍ୱୀ।
ଯଚ୍ଛତାଂ ଚାନ୍ନଦାନାନି ଶରୀରାଣି ଚ ପାତକମ୍ । ଗାତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହସା ଯାଂତି ଶୌନକ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ହେ ଶୌନକ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଲାଗିଥିବା ପାପ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ।