ଊଚୁସ୍ତେ ଵୈ ଵ୍ରତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍ । ଵିପ୍ରାଣାମାଜ୍ଞଯା ଵିପ୍ର ଚକାର ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ: 'ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କର।' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକ ବ୍ରତ କଲେ।
ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ ହରେଃ ସ୍ଥାନମାରୁହ୍ଯ ସ୍ଯଂଦନେ ଵରେ । ଆସାଦ୍ଯ ଶ୍ରୀହରେରୂପଂ ତସ୍ଥୌ ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଯାଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ରୂପ ପାଇଲେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଖ୍ଯାନଂ ପାପନାଶନମ୍ । କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପାପ ନାଶକ ଗଳ୍ପକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଵିଦୁଷାଂଵର ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ କଥଯସ୍ଵ ମହାମତେ । ଇଦାନୀଂ ମମ ଦାନାନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କ୍ରମତୋ ମୁନେ
ଶୌନକ କହିଲେ: 'ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତତ୍ତ୍ୱବିଦ୍, ଏବେ ମୋତେ ଦୟାକରି ଦାନର ମହିମା କ୍ରମକ୍ରମେ କହ।'
ସୂତ ଉଵାଚ। କ୍ଷିତିଦାନଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନାନାମୁତ୍ତମଂ ମତମ୍ । ଯେନ କୃତଂ ଵୈ ତଦ୍ଦାନଂ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ମତମ୍
ସୂତ କହିଲେ: 'ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯିଏ ଏହି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।'
କ୍ଷିତିଂ ସସସ୍ଯାଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ଚାଷ ଥିବା ଜମି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବାସ କରେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ସାର୍ଵଭୌମସ୍ତତୋ ନୃପଃ । ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ଚିରଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରଜେଦ୍ଵୈ ଶ୍ରୀହରେର୍ଗୃହମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଯେ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥାଏ, ସେ ଶେଷରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ଭୂମିଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଗଚ୍ଛତି ହରେର୍ଗେହଂ ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯିଏ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଗାଈର ଚର୍ମ ପରିମାଣ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଶତଂ ଗାଵୋ ଵୃଷଶ୍ଚୈକୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯଯଂତ୍ରିତାଃ । ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ତାଂ ଭୂମିଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମହର୍ଷଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଏକଶେ ଗାଈ ଏବଂ ଏକ ବୃଷ ଅନାବରୋଧରେ ଦଢ଼ି ରହିପାରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଥିବା ଭୂମିକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଗୋଚର୍ମ ପରିମାଣ ଭୂମି ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଭୂମିନେତା ଭୂମିଦାତା ଦ୍ଵୌ ଚାପି ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନୌ । ଗ୍ରାହ୍ଯା ଭୂମିର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦାନଶତାନ୍ଯପି
ଭୂମି ନେବା ଓ ଭୂମି ଦେବା, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନ୍ୟ ଶତଶଃ ଦାନ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଭୂମି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଜ୍ଞାନୀ ଭୂସୁରୋ ଯସ୍ତୁ ତ୍ଯଜେଦ୍ଭୂମିଂ ଵିମୋହିତଃ । ପ୍ରତିଜନ୍ମନ୍ଯସୌ ଵିପ୍ରୋ ଭଵେଚ୍ଚାତ୍ଯଂତ ଦୁଃଖଭାକ୍
ଯେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ି ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବ।
ଅନ୍ଯତୋ ଯଃ ସମାସାଦ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ତସ୍ମୈ ଵିପ୍ର ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦଦାତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଭୂମି ପାଇ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଠି ଜଗନ୍ନାଥ ତାକୁ ପରମ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସ୍ଵଦତ୍ତାଂ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ମେଦିନୀଂ ଯୋ ହରେଦ୍ଦ୍ଵିଜ । ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈର୍ଯାତି ନରକଂ ଚାତିଦାରୁଣମ୍
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଦିଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ଦିଆ ଭୂମି ଦଳାଇ ନେଇଥାଏ, ସେ ଅନେକ ପରିବାର ସହିତ ଅତି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ।
ହରେଦ୍ଯୋ ଵୈ ମହୀଂ ଵିପ୍ର ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣଯୋରପି । ନ ଦୃଷ୍ଟା ନିଷ୍କୃତିସ୍ତସ୍ଯ କୋଟିକଲ୍ପଶତୈର୍ମୁନେ
ଯେ କେହି ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଛିନିନେଇଥାଏ, ସେଠାରେ କୋଟି କଳ୍ପ ଶତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ଭୂମିଂ ଯୋ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ରକ୍ଷତି କ୍ଷ୍ମାପତିର୍ଦ୍ଵିଜ । ପୁଣ୍ଯଂ କୋଟିଗୁଣଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତସ୍ଯ ଦାନଂ ଜନାଦପି
ଯେ ରାଜା ଅନ୍ୟେ ଦିଆ ଭୂମିକୁ ଦ୍ୱିଜାତି ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ଜଣଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସାଧାରଣ ଦାନକାରୀଠାରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ମିଳେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ମହୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜ । ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଧେନୁଂ ଯଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ଯେପରି ଉପକାର ମିଳେ, ଏହି ଉପକାର ଏକ ଗାଈ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
ଦଦାତି ଵୃଷଭଂ ଯସ୍ତୁ ଦରିଦ୍ରାଯ କୁଟୁଂବିନେ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଦରିଦ୍ର ଗୃହସ୍ଥକୁ ଏକ ବୃଷ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତିଲପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ହରେର୍ନିକେତନଂ ଯାତି ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈରପି
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତିଳ ପରିମାଣ ସୁନା ଦାନ କରେ, ସେ ଅନେକ ପରିବାର ସହିତ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରଜତଂ ଵିପ୍ର ସାଧଵେ ଭୂସୁରାଯ ଵୈ । ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଚଂଦ୍ରଲୋକଂ ଚ ପିବେତ୍ତତ୍ରାମୃତଂ ସଦା
ଯିଏ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଚାଁଦି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ସଦା ଅମୃତ ପାନ କରିଥାଏ।
ପ୍ରଵାଲଂ ମୌକ୍ତିକଂ ଚୈଵ ହୀରକଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା । ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ପ୍ରବାଳ, ମୁକ୍ତା, ହୀରା କିମ୍ବା ମଣି ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଜନଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ଲଭେତ୍
ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରି ଯେପରି ଉପକାର ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦେଲେ ତାହାର କୋଟିଗୁଣ ଉପକାର ମିଳେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ କ୍ଷିତିଂ ଦତ୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍ । ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ତଦ୍ଵୈ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାପ୍ରଦଃ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଉପକାର ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦାନ କଲେ ସେଉଁଠି ଉପକାର ମିଳେ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଯୋ ଵୈ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିସୁରାଯ ଚ । ତେନ ଵିପ୍ର ପ୍ରଦତ୍ତାନି ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚଉଦ ଭୁବନ ଦାନ କରିଥାଏ।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନଂ ଯଃ କରୋତି ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵ । ଜନନ୍ଯାଶ୍ଚୋଦରେ ତସ୍ଯ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯିଏ ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ଜଣଙ୍କୁ ମାଆର ଗର୍ଭରେ ପୁନଃଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସାଲଂକାରାଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ଯାଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ନରଃ । ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଗହଣା ଓ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିବେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ ନାହିଁ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ନାସ୍ତି ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିଃ ପୁନଃ । କନ୍ଯାଦାନକୃତୋ ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗାଦାଗମନଂ ପୁନଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ କନ୍ୟାକୁ ବେଚିଦେଇଛି, ସେ ପାଇଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରିଛି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଫେରିବାର ଦିନ ନାହିଁ।
ଉପାନହୌ ଵାତପତ୍ରଂ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେଂଦ୍ରପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଵସେତ୍କଲ୍ପଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜକୁ ଚପଲା କିମ୍ବା ବାତା ରୋକିବା ପତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି ଚାରି କଳ୍ପ ଯାଏଁ ରହିବେ।
ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଦିଵ୍ଯଂ ସାଧଵେ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଯତେ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦିଵ୍ଯାଂବରଧରଶ୍ଚିରଂ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପୋଷାକ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଏଁ ରହିବେ, ଓ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧେନୁଂ ପୁରାତନୀଂ ଯଚ୍ଛେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଜରିତଂ ଦ୍ଵିଜ । ନୂତ୍ନାଂ ରଜୋଵତୀଂ କନ୍ଯାଂ ସ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିରଯଂ ତଥା
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ବିଜକୁ ପୁରୁଣା ଗାଈ କିମ୍ବା ଜରା ପୋଷାକ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଓ ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଇଥାଏ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ପଶ୍ଯେଲ୍ଲପନଂ ବୁଧଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମାର୍ତଂଡ ଦର୍ଶନମ୍
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ କନ୍ୟା ବେଚିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜାଣି ଦେଖିଥାଏ, ତେବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍।