ଆଗତା ଜ୍ଞାତଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତସ୍ଯ ପାପପରାଯଣମ୍ । ଜ୍ଞାତଯ ଊଚୁଃ। ରେ ରେ ମୂଢ ଦୁରାଚାର ଵିନାଶଂ ପ୍ରତିନୀଯତେ । ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାର୍ଜିତା ପୂର୍ଵୈରସ୍ମାକଂ ନିର୍ମଲେଽନ୍ଵଯେ
ସେଉଁଠାରେ ଆସି, ତାଙ୍କର ପାପରେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ କହିଲେ: 'ଅରେ ମୂର୍ଖ, ତୁମର ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପବିତ୍ର ବଂଶ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅର୍ଜିତ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ତୁମେ ନଷ୍ଟ କରୁଛ।'
ଇତି କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପକୀର୍ତିଭଯାଦପି । ପାପିନାଂ ପ୍ରଵରଂ ସର୍ଵେ ତତ୍ଯଜୁସ୍ତଂ କୁଲାଦରମ୍
ଏପରି ରାଗରେ ଓ ଅପମାନର ଭୟରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତେ ସେଇ ପାପୀ, କୁଳର ଅପମାନକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତୋ ଗତୋ ମହାରଣ୍ଯଂ ଵିନଷ୍ଟାଖିଲ ଵୈଭଵଃ । କୁର୍ଯାତ୍ସ ଦସ୍ଯୁଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦସ୍ଯୁକର୍ମ ନିରଂତରମ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତି ହରାଇ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହିତ ସବୁବେଳେ ଚୋରି ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ପଥି ପ୍ରଗଚ୍ଛତାଂ ତେଷାଂ ଭଯାଦ୍ଵିପ୍ର ନ ଖାଦିତୁମ୍ । ପ୍ରାପ୍ତଂ କିଂଚିତ୍କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତାସ୍ତେ ଗତାଶ୍ଚାନ୍ଯ ସ୍ଥଲଂ ପ୍ରତି
ପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ, ଭୟରେ ସେମାନେ କିଛି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଇପାରୁନଥିଲେ, ଖାଲି ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଜନାନ୍ବହୂନ୍ । ଧାତ୍ରୀମୂଲେ ସ୍ଥିତାନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାନ୍
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଲୋକ—ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ଗଛ ତଳେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଉଭା ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ତେ ଦସ୍ଯଵୋ ଵିପ୍ର ଗତା ଦଂଡକରୋଽପି ସଃ । ତେଷାଂ ପରିସରଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣାମଂ ଵୈ ଚକାର ହ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଏବଂ ଦଣ୍ଡକ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଦଂଡକର ଉଵାଚ। କ୍ଷୁଧାର୍ତୋଽହଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରାଣା ଯାସ୍ଯଂତି ମେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦଦଧ୍ଵଂ ଖାଦିତୁଂ କିଂଚିଦ୍ଯୁଷ୍ମାକଂ ଶରଣଂ ଗତଃ
ଦଣ୍ଡକ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଭୋକରେ ଅତି କଷ୍ଟ ପାଉଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୋର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯିବ। ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି, ଦୟାକରି କିଛି ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।'
ଆକର୍ଣ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଚୋଚୁସ୍ତେ ଧର୍ମତତ୍ପରାଃ । ସର୍ଵପାପହରେ ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଖ୍ଯାତେ ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକେ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ସେମାନେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେ ଥିବା ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ତୁମର ନାମ ଅଛି।'
କଥମନ୍ନଂ ଖାଦିତୁଂ ତେ ଵାଂଛା ତ୍ଵଦ୍ଯ ହରେର୍ଦିନେ । ଵିଶେଷଂ ତେ ବ୍ରୂହି ସଂଜ୍ଞା କାତେ ଭଵତି ସାଂପ୍ରତମ୍
'ଏହି ହରି ଦିନରେ ତୁମେ କିପରି ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଏବେ ତୁମର ଅବସ୍ଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କୁହ।'
ସ ଉଵାଚ ମୁଦା ଵିପ୍ରା ନାମ୍ନା ଦଂଡକରୋପ୍ଯହମ୍ । ସର୍ଵପାପସମାଯୁକ୍ତଶ୍ଚୋଦ୍ଧାରୋ ମେ କଥଂ ଭଵେତ୍
ସେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ: 'ମୋର ନାମ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡକ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିପ୍ତ। ମୋର ମୋକ୍ଷ କିପରି ହେବ?'
ଊଚୁସ୍ତେ ଵୈ ଵ୍ରତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍ । ଵିପ୍ରାଣାମାଜ୍ଞଯା ଵିପ୍ର ଚକାର ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ: 'ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କର।' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକ ବ୍ରତ କଲେ।
ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ ହରେଃ ସ୍ଥାନମାରୁହ୍ଯ ସ୍ଯଂଦନେ ଵରେ । ଆସାଦ୍ଯ ଶ୍ରୀହରେରୂପଂ ତସ୍ଥୌ ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଯାଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ରୂପ ପାଇଲେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଖ୍ଯାନଂ ପାପନାଶନମ୍ । କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପାପ ନାଶକ ଗଳ୍ପକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଵିଦୁଷାଂଵର ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ କଥଯସ୍ଵ ମହାମତେ । ଇଦାନୀଂ ମମ ଦାନାନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କ୍ରମତୋ ମୁନେ
ଶୌନକ କହିଲେ: 'ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତତ୍ତ୍ୱବିଦ୍, ଏବେ ମୋତେ ଦୟାକରି ଦାନର ମହିମା କ୍ରମକ୍ରମେ କହ।'
ସୂତ ଉଵାଚ। କ୍ଷିତିଦାନଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନାନାମୁତ୍ତମଂ ମତମ୍ । ଯେନ କୃତଂ ଵୈ ତଦ୍ଦାନଂ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ମତମ୍
ସୂତ କହିଲେ: 'ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯିଏ ଏହି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।'
କ୍ଷିତିଂ ସସସ୍ଯାଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ଚାଷ ଥିବା ଜମି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବାସ କରେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ସାର୍ଵଭୌମସ୍ତତୋ ନୃପଃ । ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ଚିରଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରଜେଦ୍ଵୈ ଶ୍ରୀହରେର୍ଗୃହମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଯେ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥାଏ, ସେ ଶେଷରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ଭୂମିଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଗଚ୍ଛତି ହରେର୍ଗେହଂ ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯିଏ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଗାଈର ଚର୍ମ ପରିମାଣ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଶତଂ ଗାଵୋ ଵୃଷଶ୍ଚୈକୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯଯଂତ୍ରିତାଃ । ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ତାଂ ଭୂମିଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମହର୍ଷଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଏକଶେ ଗାଈ ଏବଂ ଏକ ବୃଷ ଅନାବରୋଧରେ ଦଢ଼ି ରହିପାରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଥିବା ଭୂମିକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଗୋଚର୍ମ ପରିମାଣ ଭୂମି ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଭୂମିନେତା ଭୂମିଦାତା ଦ୍ଵୌ ଚାପି ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନୌ । ଗ୍ରାହ୍ଯା ଭୂମିର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦାନଶତାନ୍ଯପି
ଭୂମି ନେବା ଓ ଭୂମି ଦେବା, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନ୍ୟ ଶତଶଃ ଦାନ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଭୂମି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଜ୍ଞାନୀ ଭୂସୁରୋ ଯସ୍ତୁ ତ୍ଯଜେଦ୍ଭୂମିଂ ଵିମୋହିତଃ । ପ୍ରତିଜନ୍ମନ୍ଯସୌ ଵିପ୍ରୋ ଭଵେଚ୍ଚାତ୍ଯଂତ ଦୁଃଖଭାକ୍
ଯେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ି ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବ।
ଅନ୍ଯତୋ ଯଃ ସମାସାଦ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ତସ୍ମୈ ଵିପ୍ର ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦଦାତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଭୂମି ପାଇ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଠି ଜଗନ୍ନାଥ ତାକୁ ପରମ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସ୍ଵଦତ୍ତାଂ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ମେଦିନୀଂ ଯୋ ହରେଦ୍ଦ୍ଵିଜ । ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈର୍ଯାତି ନରକଂ ଚାତିଦାରୁଣମ୍
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଦିଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ଦିଆ ଭୂମି ଦଳାଇ ନେଇଥାଏ, ସେ ଅନେକ ପରିବାର ସହିତ ଅତି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ।
ହରେଦ୍ଯୋ ଵୈ ମହୀଂ ଵିପ୍ର ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣଯୋରପି । ନ ଦୃଷ୍ଟା ନିଷ୍କୃତିସ୍ତସ୍ଯ କୋଟିକଲ୍ପଶତୈର୍ମୁନେ
ଯେ କେହି ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଛିନିନେଇଥାଏ, ସେଠାରେ କୋଟି କଳ୍ପ ଶତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ଭୂମିଂ ଯୋ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ରକ୍ଷତି କ୍ଷ୍ମାପତିର୍ଦ୍ଵିଜ । ପୁଣ୍ଯଂ କୋଟିଗୁଣଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତସ୍ଯ ଦାନଂ ଜନାଦପି
ଯେ ରାଜା ଅନ୍ୟେ ଦିଆ ଭୂମିକୁ ଦ୍ୱିଜାତି ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ଜଣଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସାଧାରଣ ଦାନକାରୀଠାରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ମିଳେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ମହୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜ । ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଧେନୁଂ ଯଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ଯେପରି ଉପକାର ମିଳେ, ଏହି ଉପକାର ଏକ ଗାଈ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
ଦଦାତି ଵୃଷଭଂ ଯସ୍ତୁ ଦରିଦ୍ରାଯ କୁଟୁଂବିନେ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଦରିଦ୍ର ଗୃହସ୍ଥକୁ ଏକ ବୃଷ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତିଲପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ହରେର୍ନିକେତନଂ ଯାତି ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈରପି
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତିଳ ପରିମାଣ ସୁନା ଦାନ କରେ, ସେ ଅନେକ ପରିବାର ସହିତ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରଜତଂ ଵିପ୍ର ସାଧଵେ ଭୂସୁରାଯ ଵୈ । ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଚଂଦ୍ରଲୋକଂ ଚ ପିବେତ୍ତତ୍ରାମୃତଂ ସଦା
ଯିଏ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଚାଁଦି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ସଦା ଅମୃତ ପାନ କରିଥାଏ।
ପ୍ରଵାଲଂ ମୌକ୍ତିକଂ ଚୈଵ ହୀରକଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା । ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ପ୍ରବାଳ, ମୁକ୍ତା, ହୀରା କିମ୍ବା ମଣି ଦାନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ।