ହୃଦି ଦାମୋଦରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଇମଂ ମଂତ୍ରଂ ତତୋ ଵଦେତ୍ । କାର୍ତିକେହଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ
ହୃଦୟରେ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍— 'କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ମୁଁ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିବି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।'
ଦାମୋଦରସ୍ଯ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ରାଧଯା ପାପନାଶନଂ । ନମଃ ପଂକଜନାଭାଯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜଲଶାଯିନେ
ଦାମୋଦରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଓ ରାଧା ସହିତ, ପାପ ନାଶକ ଠାରେ, ମୁଁ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ, ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମସ୍ତେ ରାଧଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଗୃହାଣାର୍ଘଂ ପ୍ରସୀଦ ମେ । ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତତୋ ଵିପ୍ର ତିଲକଂ ତୁ ଯଥାଵିଧି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରାଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରେ; ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି ତିଳକ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍।
ଊର୍ଧ୍ଵପୁଂଡ୍ରଵିହୀନସ୍ତୁ କିଂଚିତ୍କର୍ମକରୋତି ଯଃ । ନିଷ୍ଫଲଂ କର୍ମ ତତ୍ସର୍ଵଂ ସତ୍ଯମେତନ୍ମଯୋଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଫଳ; ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି।
ଯଚ୍ଛରୀରଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାମୂର୍ଧ୍ଵପୁଂଡ୍ରଂ ଵିନା କୃତମ୍ । ତଦ୍ଦର୍ଶନଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୂର୍ଯଂ ନିରୀକ୍ଷଯେତ୍
ମଣିଷର ଶରୀର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର ବିନା ଥିଲେ, ତାହାକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଦେଖିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ଦରକାର।
ଊର୍ଧ୍ଵପୁଂଡ୍ରଂ ମୃଦା ଶୁଭ୍ରଂ ଲଲାଟେ ଯସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଚାଂଡାଲୋଽପି ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପୂଜ୍ଯ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଅଚ୍ଛିଦ୍ରମୂର୍ଧ୍ଵପୁଂଡ୍ରଂ ତୁ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରାଧମାଃ
ଯାହାଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଶୁଭ୍ର ମାଟିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଓ ପୂଜ୍ୟ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭଙ୍ଗା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର ଲଗାନ୍ତି—
ତେଷାଂ ଲଲାଟେ ସତତଂ ଶୁନଃପାଦୋ ନ ସଂଶଯଃ । ପ୍ରାତଃକାଲୋଦିତଂ କର୍ମ୍ମ ସମାପ୍ଯ ହରିଵଲ୍ଲଭାମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଲଳାଟରେ ସଦା ଶୁନଃପାଦର ଚିହ୍ନ ରହିଥାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପ୍ରଭାତ କାଳର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିତୋ ଵିପ୍ର ତୁଲସୀଂ ପାପନାଶିନୀମ୍ । ପୌରାଣୀଂ ତୁ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୀହରେଃ ସ୍ଥିରମାନସଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପାପ ନାଶକ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଉପରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଦରକାର।
ତତୋ ଵିପ୍ରଂ ଵ୍ରତୀ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯେତ୍ତଂ ଯଥାଵିଧି । ପରାସନଂ ପରାନ୍ନଂ ଚ ପରଶଯ୍ଯାଂ ପରାଂଗନାମ୍
ତାପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ନିୟମିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ଅନ୍ୟର ଆସନ, ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ, ଅନ୍ୟର ଶଯ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ସଦା ବର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର।
ସର୍ଵଦା ଵର୍ଜଯେଦ୍ଵିପ୍ର କାର୍ତ୍ତିକେ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ସୌଵୀରକଂ ତଥା ମାଷାନାମିଷଂ ଚ ତଥା ମଧୁ
ସଦା ଏହି ସବୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଶେଷ କରି: ସୌବୀର, ମାଷ ଡାଲ, ମାଂସ ଓ ମଧୁ।
ରାଜମାଷାଦିକଂ ନିତ୍ଯଂ ଵର୍ଜଯେତ୍କାର୍ତିକେ ଵ୍ରତୀ । ଜଂବୀରମାମିଷଂ ଚୂର୍ଣମନ୍ନଂ ପର୍ଯ୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜ
କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀ ସଦା ରାଜମାଷ ଓ ଏହା ସଦୃଶ, ଜାମ୍ବିର, ମାଂସ, ଚୁରୁଣ୍ଣ, ଓ ବାସି ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଧାନ୍ଯେ ମସୂରିକା ପ୍ରୋକ୍ତା ଗଵାଂ ଦୁଗ୍ଧମନାମିଷମ୍ । ଲଵଣଂ ଭୂମିଜଂ ଵିପ୍ର ପ୍ରାଣ୍ଯଙ୍ଗମାମିଷଂ ଖଲୁ
ଧାନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମସୁର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଗାଈର ଦୁଧ ମାଂସ ନୁହେଁ; ଭୂମିରୁ ମିଳୁଥିବା ଲୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓ ପଶୁମାଂସ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର।
ଦ୍ଵିଜକ୍ରୀତା ରସାଃ ସର୍ଵେ ଜଲଂ ଚାଲ୍ପସରଃ ସ୍ଥିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ତୁର୍ଯକାଲେ ପତ୍ରାଵଲ୍ଯାଂ ଚ ଭୋଜନମ୍
ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦ୍ୱାରା କିଣା ସମସ୍ତ ରସ, ଓ ଅଳ୍ପ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଜଳ; ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରହରରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ; ଓ ପତ୍ର ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ—ଏହି ସବୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈ ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ ତୈଲାଭ୍ଯଂଗଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଛତ୍ରାକଂ ନାଲିକଂ ହିଂଗୁଂ ପଲାଂଡୁଂ ପୂତିକାଦଲମ୍
ଏହି ସବୁ କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ତେଲ ମାସାଜ ବର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର; ଛତ୍ରାକ, ନାଳିକା, ହିଙ୍ଗୁ, ପିଆଜ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଶାକ ବି ଏହି ମାସରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଲଶୁନଂ ମୂଲକଂ ଶିଗ୍ରୁଂ ତଥୈଵ ତୁଂବିକାଫଲମ୍ । କପିତ୍ଥଂ ଚୈଵ ଵୃଂତାକଂ କୂଷ୍ମାଂଡଂ କାଂସ୍ଯଭୋଜନମ୍
ଲଶୁଣ, ମୂଳା, ଶିଗ୍ରୁ, ତୁମ୍ବି ଫଳ, କପିଥ, ବେଗୁନ, କୁମ୍ଭା, କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ—ଏହି ସବୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ଵିପାଚିତଂ ସୂତିକାନ୍ନଂ ମତ୍ସ୍ଯଂ ଶଯ୍ଯାଂ ରଜସ୍ଵଲାମ୍ । ଦ୍ଵିସ୍ତ୍ରିଶ୍ଚାନ୍ନଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସଂଗଂ ଵର୍ଜଯେତ୍କାର୍ତିକଵ୍ରତୀ
ଦୁଇଥର ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରସୂତା ମହିଳାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ, ମାଛ, ଶଯ୍ୟା, ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳା, ଦୁଇଥର ଛୁଆଁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ସଙ୍ଗ—ଏହି ସବୁ କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର।
ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ଗୃହୀ ଵିପ୍ର ରଵୌ ତତ୍ସର୍ଵଦା ତ୍ଯଜେତ୍ । କୂଷ୍ମାଂଡେ ଧନହାନିଃ ସ୍ଯାତ୍ବୃହତ୍ଯାଂ ନ ସ୍ମରେଦ୍ଧରିମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦିନେ ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଖାଇବାକୁ କେବେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଖାଇଲେ ଧନ ହାରାଯାଏ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଖାଇବାବେଳେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପଟୋଲେ ତୁ ନ ଵୃଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦ୍ବଲହାନିଶ୍ଚ ମୂଲକେ । କଲଂକୀ ଜାଯତେ ବିଲ୍ଵେ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଶ୍ଚ ନିଂବୁକେ
ପଟୋଳ ଖାଇଲେ କୌଣସି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏନି, ମୂଳା ଖାଇଲେ ଶକ୍ତି କମିଯାଏ; ବିଲ୍ବ ଫଳ ଖାଇଲେ ଦାଗ ପଡ଼ିଯାଏ, ଓ ନିମ୍ବୁ ଖାଇଲେ ପଶୁ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ତାଲେ ଶରୀରନାଶଃ ସ୍ଯାନ୍ନାରିକେଲେ ଚ ମୂର୍ଖତା । ତୁଂବୀ ଗୋମାଂସତୁଲ୍ଯା ସ୍ଯାଦ୍ଗୋଵଧଂ ସ୍ଯାତ୍କଲିଂଦକେ
ତାଳ ଫଳ ଖାଇଲେ ଶରୀର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ନାଡ଼ିଅ ଖାଇଲେ ମୂର୍ଖତା ଆସେ; ତୁମ୍ବି ଖାଇବା ଗୋମାଂସ ଭୋଜନ ସମାନ, କଲିଙ୍ଗ ଖାଇଲେ ଗୋହତ୍ୟା ପାପ ହୁଏ।
ଶିଂବୀ ପାପକରା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୂତିକା ବ୍ରହ୍ମଘାତିକା । ଵାର୍ତାକ୍ଯାଂ ସୁତନାଶଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚିରରୋଗୀ ଚ ମାଷକେ
ଶିମ୍ବି ବଡ଼ ପାପକାରୀ, ପୁତିକା ବୀଜ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ; ବାଇଗଣୀ ଖାଇଲେ ସନ୍ତାନ ନାଶ ହୁଏ, ଓ ମାଛ ଖାଇଲେ ଦୀର୍ଘ ରୋଗ ହୁଏ।
ମାଂସେ ଚ ବହୁପାପଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଜଯେତ୍ପ୍ରତିପଦାଦିଷୁ । ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯୋଽନ୍ନଂ ଶ୍ରୀହରେ ପ୍ରୀତଯେ ଦ୍ଵିଜ
ମାଂସ ଭୋଜନ କଲେ ବହୁ ପାପ ହୁଏ, ପ୍ରଥମ ତିଥି ଓ ଏପରି ଦିନରେ ଏହା ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ବର୍ଜନ କରେ—
ତତ୍ପୁନର୍ଭୂସୁରେ ଦତ୍ଵା ଵ୍ରତାଂତେ ତସ୍ଯ ଭୋଜନମ୍ । କାର୍ତିକଵ୍ରତିନଂ ଵିପ୍ର ଯଥୋକ୍ତକାରିଣଂ ନରମ୍
—ସେହି ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରତ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ତାହା ତାଙ୍କର ଭୋଜନ ହୁଏ; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରେ—
ଯମଦୂତାଃ ପଲାଯଂତେ ସିଂହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଥା ଗଜାଃ । ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵିଷ୍ଣୁଵ୍ରତଂ ଵିପ୍ର ତତ୍ତୁଲ୍ଯା ନ ଶତଂ ମଖାଃ
—ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯମଦୂତମାନେ ସିଂହକୁ ଦେଖି ହାତୀମାନେ ଯେପରି ଭୟରେ ପଳାଯାନ୍ତି, ସେପରି ପଳାଯାନ୍ତି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବ୍ରତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ— ଏହା ସମାନ ଶତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
କୃତ୍ଵା କ୍ରତୁଂ ଵ୍ରଜେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵୈକୁଂଠଂ କାର୍ତିକଵ୍ରତୀ । ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୁଷ୍କୃତଂ ଵିପ୍ର ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଜମ୍
ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀ ବୈକୁଣ୍ଠ ପାଏ; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ, କଥା କିମ୍ବା କାୟା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିଲଯଂ ଯାତି କାର୍ତିକଵ୍ରତିନଂ କ୍ଷଣାତ୍ । କାର୍ତ୍ତିକଵ୍ରତିନଃ ପୁଣ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚୈଵ ଚତୁର୍ମୁଖଃ
—କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସେହି ପାପ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଚାରିମୁହଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ସମର୍ଥୋ ଭଵେଦ୍ଵକ୍ତୁଂ ଯଥୋକ୍ତଵ୍ରତକାରିଣଃ । ଯତ୍କୃତ୍ଵା କଲୁଷଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଵିପ୍ର ଦଶୋ ଦିଶଃ
ଯିଏ ନିୟମିତ ବ୍ରତ କରେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବାକୁ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦଶ ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଏ।
କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି କ୍ଵ ତିଷ୍ଠାମି କାର୍ତ୍ତିକଵ୍ରତିନୋ ଭଯାତ୍ । ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଚାନ୍ନଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଦ୍ଵିଜ
‘କେଉଁଠି ଯିବି, କେଉଁଠି ରହିବି, କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତୀଙ୍କ ଭୟରେ?’ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନେ ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ଭବ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅନ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଶ୍ରୀହରେଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ବ୍ରାହ୍ମଣାନପି ଭୋଜଯେତ୍ । ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିଭିର୍ଵ୍ରତୀ । ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ଯ ପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍; ରାତିରେ ବ୍ରତୀ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯିଏ ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ତାଙ୍କର ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଶୌନକଉଵାଚ। ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଜ୍ଞ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପାପନାଶନମ୍ । ସର୍ଵପ୍ରାଣିହିତାର୍ଥାଯ ତୁଲସ୍ଯା ଅନୁକଂପଯା
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ତୁମେ ଦୟାବଶତଃ ତୁଳସୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ମହିମା କହ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ତୁଲସ୍ଯାଃ ପରିସରେ ଯସ୍ଯ କାନନଂ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵିଜ । ଗୃହସ୍ଯ ତୀର୍ଥରୂପତ୍ଵାନ୍ନାଯାଂତି ଯମକିଂକରାଃ
ସୂତ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ସେଠାରେ ଘର ତୀର୍ଥ ସମାନ ହୋଇଯାଏ, ଯମର ସେବକମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।