ଦ୍ଵିଜସେଵାନୁରକ୍ତା ଯେ ମଦ୍ଯମାଂସଵିଵର୍ଜିତାଃ । ଦାନ ସ୍ଵକର୍ମ୍ମନିରତାସ୍ତେ ଜ୍ଞେଯା ଵୃଷଲୋତ୍ତମାଃ
ଯେମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଛାଡିଛନ୍ତି, ଦାନ ଓ ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ନିଚ୍ଚୁଦ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଭୁଂଜତେ ଵିପ୍ର ସୂତକେ ମୃତକେ ଯଦି । ଗାଯତ୍ରୀଦଶଭିର୍ଵିପ୍ରଃ ସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍
ଯଦି କେହି ଅଜାଣି ଅଶୁଦ୍ଧି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେବେ ଗାୟତ୍ରୀ ଦଶ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।
ସହସ୍ରୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚୈଵ ଵୈଶ୍ଯଃ ପଂଚସହସ୍ରକୈଃ । ପଂଚଗଵ୍ଯୈର୍ଭଵେଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ଵୃଷଲୋଽପି ତପୋଧନ
କ୍ଷତ୍ରିୟ ହଜାରଥର, ବୈଶ୍ୟ ପାଞ୍ଚହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏବଂ ଏକ ନିଚ୍ଚୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ହେ ତପସ୍ବୀ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଆଜ୍ଯଂ ତୁ ତୋଯଂ ନୀଚସ୍ଯ ଭାଂଡସ୍ଥଂ ଦଧି ଯଃ ପିବେତ୍ । ଅଜ୍ଞାନତୋଽପି ଯୋ ଵର୍ଣଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ଯେ କେହି ନିଚ୍ଚୁଦ୍ରଙ୍କ ଭାଣ୍ଡରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଘିଅ, ପାଣି କିମ୍ବା ଦହି ପିଏ, ଅଜାଣି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଂ ବହୁତରଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ହ୍ଯଗ୍ନୌ ଯଥାଵିଧି । ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ନୋପଵାସୋଽପି ଦାନେନୈଵ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ଯଥାବିଧି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବହୁତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହବନ କରାଯାଏ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଉପବାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ, କେବଳ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।
ସଶିଖଂ ଵପନଂ କୁର୍ଯାଦହୋରାତ୍ରୋପଵାସତଃ । ନୀଚୈର୍ଦଂଡାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ତାଡିତୋ ଯୋ ନରୋ ଦ୍ଵିଜ
ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ନିମ୍ନ ଜାତିର ଲାଠି ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଏ, ସେ ତାଳି ଛାଡ଼ି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବା ଓ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରାଜ୍ଞାପତ୍ଯଵ୍ରତଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଚାଂଦ୍ରାଯଣଵ୍ରତଂ ତୁ ଵା । ସଶିଖଂ ଵପନଂ ଚୈଵ ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ପିବେତ୍ତତଃ
ସେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାଳି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପିଇବା ଦରକାର।
ଗୋଦ୍ଵଯଂ ତୁ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦଗ୍ନୌ ଚାନ୍ନାଦିକଂ ହୁତମ୍ । ମଦ୍ଯପାନଂ ଗୃହେ ଵିପ୍ର ଜ୍ଞାନତୋଽପି ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ତାପରେ ସେ ଦୁଇଟି ଗାଈ ଦେବା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଅନ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ହବନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଣିଛି କିମ୍ବା ଅଜାଣିରେ ଘରେ ମଦ୍ୟପାନ କରେ।
ଯଦି ଭୁଂକ୍ତେ ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍ପାତ୍ଯଃ ସୋଽପି କୁଲାନ୍ନରଃ । ଗୋବୀଜହଂତା ଯୋ ଵିପ୍ରଚ୍ଛେଦକଶ୍ଚ ଦଲସ୍ଯ ଚ
ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ଏହି ଭୋଜନ ଖାଏ, ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ ଗାଈ ମାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହନନ କରେ କିମ୍ବା ଡାଲି ଭାଙ୍ଗେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ।
ସ୍ଵର୍ଣସ୍ତେଯୀ ଭଵେତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯତ୍ରଯଂ ଚରେତ୍ । ସଶିଖଂ ଵପନଂ କୃତ୍ଵା ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ତଥା ପିବେତ୍
ଯିଏ ସୁନା ଚୋରି କରେ, ସେ ତିନିଥର ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାଳି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପିଇବା ଦରକାର।
ଯଥାଵିଧିହୁତଂ ଚାଗ୍ନୌ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେନୁତ୍ରଯଂ ତଥା । ତସ୍ଯ ଭୁକ୍ତଂ ଜଲଂ ଚୈଵ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତପୋଧନ
ଯଥାବିଧି ଅଗ୍ନିକୁ ହବନ କରି, ତିନିଟି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ ତାଙ୍କର ଜଳ ଓ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ହେ ତପସ୍ବୀ।
ପ୍ରାତସ୍ତ୍ର୍ଯହଂ ତୁ ଚାଶ୍ନୀଯାତ୍ର୍ଯହଂ ସାଯମଯାଚିତମ୍ । ତ୍ର୍ଯହଂ ଚୈଵ ତୁ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯମିଦଂ ଵ୍ରତମ୍
ସକାଳେ ତିନି ଦିନ ଖାଇବା, ସାଂଜେ ତିନି ଦିନ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଓ ତିନି ଦିନ କିଛି ଖାଇବା ନାହିଁ—ଏହିଠାରେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ ହୁଏ।
ଗୋମୂତ୍ରଂ ଗୋମଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧିସର୍ପିଃ କୁଶୋଦକମ୍ । ଦିନଦ୍ଵଯଂ ପିବେଦ୍ଵିପ୍ର ଚୈକରାତ୍ରମୁପୋଷିତଃ । ସର୍ଵପାପହରଂ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମୁନେ ସାଂତପନଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ ଓ କୁଶ ଜଳ—ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି, ଦୁଇ ଦିନ ଏହା ପିଇବା ଉଚିତ୍, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ଏହି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଏହାକୁ ସାନ୍ତାପନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗ୍ରାସଂ ତ୍ର୍ଯହଂ ତୁ ଚୈକୈକଂ ପ୍ରାତଃସାଯମଯାଚିତମ୍ । ଅଦ୍ଯାତ୍ତ୍ର୍ଯହଂ ଚୋପଵସେଦତିକୃଚ୍ଛ୍ରମିଦଂ ଵ୍ରତମ୍
ତିନି ଦିନ ସକାଳ ଓ ସାଂଜେ ଏକ ଏକ ଗ୍ରାସ ଖାଇବା ଓ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବା—ଏହି ବ୍ରତକୁ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ବୋଲାଯାଏ।
ପ୍ରତିତ୍ର୍ଯହଂ ପିବେଦୁଷ୍ଣଂ ଜଲଂ କ୍ଷୀରଂ ଘୃତଂ ଦ୍ଵିଜ । ସକୃତ୍ସ୍ନାଯୀ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସ୍ମୃତଂ ପାପହରଂ ମୁନେ
ପ୍ରତି ତିନି ଦିନ ପରେ ଉଷ୍ଣ ଜଳ, ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ପିଇବା ଉଚିତ୍, ହେ ଦ୍ୱିଜ। ଏକଥର ସ୍ନାନ କରି, ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକୁ ତାପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ପାପ ଦୂର କରେ, ହେ ମୁନି।
ଅଭୋଜନଂ ଦ୍ଵାଦଶାହଂ କୃଚ୍ଛ୍ରୋଽଯଂ ପାପନାଶନଃ । ପରାକୋ ନାମ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ତପୋଧନ
ବାରୋ ଦିନ ଧରି କିଛି ଖାଇବା ଛାଡ଼ି ଉପବାସ କରିବା—ଏହି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହାକୁ ପରାକ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଏକୈକଂ ଵର୍ଦ୍ଧଯେତ୍ପିଂଡଂ ଶୁକ୍ଲେ କୃଷ୍ଣେ ଚ ହ୍ରାସଯେତ୍ । ଇଂଦୁକ୍ଷଯେ ନ ଭୁଂଜୀତ ଚାଂଦ୍ରାଯଣଵ୍ରତଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଦିନ ଗ୍ରାସ ବଢ଼ାଇବା ଓ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ କମେଇବା ଉଚିତ୍। ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୟରେ କିଛି ଖାଇବା ନାହିଁ—ଏହି ବ୍ରତକୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବୋଲାଯାଏ।
ଅଶ୍ନୀଯାଚ୍ଚତୁରଃ ପ୍ରାତଃ ପିଂଡାନ୍ଵିପ୍ର ସମାହିତଃ । ଚତୁରୋଽସ୍ତମିତେ ଚାର୍କେ ଶିଶୁଚାଂଦ୍ରାଯଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସକାଳେ ଚାରିଟି ଗ୍ରାସ ଓ ସାଂଜେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ଚାରିଟି ଗ୍ରାସ ଖାଇବା—ଏହି ବ୍ରତକୁ ଶିଶୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବୋଲାଯାଏ।
କୂଷ୍ମାଂଡଘାତୀ ଯା ନାରୀ ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ପିବେତ୍ତ୍ର୍ଯହମ୍ । କୂଷ୍ମାଂଡପଂଚକଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସସୁଵର୍ଣଂ ସଵସ୍ତ୍ରକମ୍ । ତସ୍ଯା ଵାରି ତଥା ଭକ୍ତଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତପୋଧନ
ଯେ ନାରୀ କୁଁସା ମାରେ, ସେ ତିନି ଦିନ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପିଇବା ଉଚିତ୍। ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ ପାଞ୍ଚଟି କୁଁସା ଦେବା ଦରକାର। ତାଙ୍କର ଜଳ ଓ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ହେ ତପସ୍ବୀ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ସୁକୃତଂ କିଂ ତଥା ପ୍ରାହ କୃତ୍ଵା ସଂସାରସାଗରାତ୍ । ତରିଷ୍ଯଂତି କଲୌ ସୂତ ତମୋନ୍ଧକୂପମଂଡୁକାଃ
ଶୌନକ ପଚାରିଲେ: ହେ ସୂତ, କଳିଯୁଗରେ କେଉଁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ଲୋକେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର କୁଆଁରୁ ବାଉଳି ଚାଲିଯାଏ?
ସୂତ ଉଵାଚ। ରାଧାକୃଷ୍ଣପ୍ରିଯେ ଚୌର୍ଜେ ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ । ରାଧାଦାମୋଦରଂ ଭକ୍ତ୍ଯା କୁର୍ଯାତ୍ପୂଜାଂ ସମାହିତା
ସୂତ କହିଲେ: ଯେମାନେ ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାମିଷାଦିକଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପତିସେଵାପରାଯଣା । ସା ଯାତି ଶ୍ରୀହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଗୋଲୋକାଖ୍ଯଂ ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ମାଂସ ଆଦି ତ୍ୟାଗ କରି, ପତିସେବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଲେ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଗୋଲୋକ ନାମକ ଦୁର୍ଲଭ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ରାଧାଦାମୋଦରାଭ୍ଯାଂ ଯା ଧୂପଦୀପଂ ତୁ କାର୍ତିକେ । ଦଦ୍ଯାତ୍ସା ଭଵନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯାତି ଵୈ ତ୍ଯକ୍ତପାତକାଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯୋଷିଦ୍ଯା କାର୍ତ୍ତିକେ ଵିପ୍ର ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ନିକେତନେ । ରାଧାଦାମୋଦରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଵସେତ୍ସା ଶ୍ରୀହରେଶ୍ଚିରମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ନିଜ ଘରେ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସହ ବହୁଦିନ ରହନ୍ତି।
ରାଧାଦାମୋଦରାଭ୍ଯାଂ ସା ପୁଷ୍ପଂ ମାଲ୍ଯଂ ସୁଵାସିତମ୍ । କାର୍ତିକେ ମାସି ସା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯାତି ଵୈକୁଂଠମଂଦିରମ୍
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ମାଳା ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ବୈକୁଣ୍ଠର ମହଳକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଗଂଧଂ ଯା ଚାପି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଶର୍କରାଦିକମ୍ । ରାଧାଦାମୋଦରାଭ୍ଯାଂ ସା ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍
ଯିଏ ଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଚିନି ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଯଚ୍ଛତି ବ୍ରହ୍ମନ୍କାର୍ତିକେ ଚ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ରାଧାଦାମୋଦରପ୍ରୀତ୍ଯୈ ତସ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜକୁ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଯେଉଁ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେ ମହିଳାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯା ନାରୀ କାର୍ତିକେ ଭକ୍ତ୍ଯା ରାଧାଦାମୋଦରଂ ଦ୍ଵିଜ । ପ୍ରାତଃ ସପର୍ଯାଂ ସା ଯାତି ନ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନିରଯଂ ଚିରମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ମହିଳା ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
କଦାଚିଜ୍ଜନ୍ମଭୂମୌ ସା ଵିଧଵା ପ୍ରତି ଜନ୍ମନି । ଭଵେଚ୍ଚାସାଦ୍ଯ ପୂର୍ଵ୍ଵଂ ଵୈ ଚାପ୍ରିଯା ସ୍ଵାମିନୋଽପି ଚ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ସେ ନିଜ ଦେଶରେ ବିଧବା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରିୟ ଥାଆନ୍ତି।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଵିପ୍ର ଵୃଷଲୋ ନାମ ଶଂକରଃ । ସୌରାଷ୍ଟ୍ରଦେଶଵାସୀ ଚ ତସ୍ଯ ଜାଯା କଲିପ୍ରିଯା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁରୁଣା ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶରେ ଶଙ୍କର ନାମକ ଏକ ଶୂଦ୍ର ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଥିଲେ, ନାମ କଳିପ୍ରିୟା।