ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ପାପୀ ଯଃ ପିବେତ୍ତସ୍ଯ କିଲ୍ବିଷମ୍ । ଶରୀରସ୍ଥଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି କୃତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି କୌଣସି ପାପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ପିଏ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତୁଲସୀପର୍ଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ଦ୍ଵିଜ । ଯୋ ଵହେଚ୍ଛିରସା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଂତେ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଯୋଗୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରେ, ଶେଷରେ ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ମେରୁତୁଲ୍ଯସୁଵର୍ଣାନି ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ଯତେ । ହରିପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ଯତେ ତତ୍ଫଲଂ ନରୈଃ
ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ସୁନା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସେଇ ଫଳ ଲୋକେ ପାଏ।
ଧେନୁକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରୈଃ । ଦତ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଦଶ କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ଯଜ୍ଞକୋଟିସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ଯତେ । ହରିପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ନରୈଃ
କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଲୋକେ ତାହାର କୋଟିଗୁଣ ଫଳ ପାଏ।
କୋଟିକନ୍ଯାପ୍ରଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭ୍ଯତେ ଜନୈଃ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଫଲଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜାଧିକମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, କୋଟି କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।
ଦଂତିକୋଟିପ୍ରଦାନେନ ସପ୍ତିକୋଟିପ୍ରଦାନତଃ । ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ହରେଃ
କୋଟି ହାତୀ ବା ସାତ କୋଟି ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଦତ୍ଵା ମର୍ତ୍ଯଃ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ସସସ୍ଯାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ମାଦ୍ଵିପ୍ରାଧିକଂ ଲଭେତ୍
ମଣିଷ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ଫସଲ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଂକ୍ଷେପେଣାଧିକଂ କିମୁ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପୀ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପୀମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇଥାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ପୁରା କେନ ପ୍ରାଣିନା ପ୍ରାପି ଵୈ ଗୃହମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ହରେଃ ସୂତ ମମ ତ୍ଵଂ ଚାନୁକଂପଯା
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, କୃପାବଶତାରେ ମୋତେ କହ, ପୂର୍ବେ କିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ପାନ କରି, ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ?
ସୂତ ଉଵାଚ। ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପାପୀ ନାମ୍ନା ଵିପ୍ରଃ ସୁଦର୍ଶନଃ । ଜନାର୍ଦ୍ଦନଦିନେ ନିତ୍ଯମଶ୍ନୀଯାତ୍ସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରିଲେ— ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଏକ ପାପୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।
ଶାସ୍ତ୍ରନିଂଦାକରୋ ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ରତନିଂଦାକରଃ ସଦା । ଅସାଵନ୍ଯଂ ନ ଜାନାତି କେଵଲଂ ସ୍ଵୋଦରଂ ଵିନା
ସେ ସଦା ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରତକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପେଟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମାନିନଥିଲେ।
ଏକଦା ପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ତୁ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ଦ୍ଵିଜ । ଯମଦୂତାଃ ସମାଯାତା ବଦ୍ଧ୍ଵା ନୀତୋ ଯମାଲଯମ୍
ଏକ ଦିନ ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଯମର ଦୂତମାନେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଯମର ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯମୁନାଭ୍ରାତା ପପ୍ରଚ୍ଛ ସଚିଵଂ ରୁଷା । ଭୋଽମାତ୍ଯ ଚାସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଂ ଵଦ ସମୂଲତଃ
ଯମୁନାଙ୍କ ଭାଇ ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀକୁ ପଚାରିଲେ— 'ହେ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଏହାର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ସଠିକ୍ ଭାବେ କୁହ।'
ଅସୌ ଵିପ୍ରୋ ମହାପାପୀ କ୍ରୂରକର୍ମ୍ମେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଡ଼ ପାପୀ ଓ କଠୋର କାମ କରିଥିବା ଦେଖାଯାଏ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଉଵାଚ। ଆକର୍ଣଯ ଚାସ୍ଯ ପାପଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନାସ୍ତ୍ଯଣୁମାତ୍ରକମ୍ । ଵାସରେଽପି ହରେର୍ନିତ୍ଯମକରୋଦ୍ଭୋଜନଂ ଵିଭୋ
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ— ଏହାର ପାପ ଶୁଣ, ଏହାର କିଛିମାତ୍ର ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।
ଵାସରେ କମଲାଭର୍ତୁଶ୍ଚାଶ୍ନୀଯାଦ୍ଯୋ ନରାଧମଃ । ପୁରୀଷଂ ସୋଽଶ୍ନୀଯାଦ୍ରାଜନ୍ନିରଯଂ ଯାତି ଦାରୁଣମ୍
ହେ ରାଜା, ଯିଏ କମଳାପତିଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ମଳ ଭୋଜନ କରି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯିବ।
ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ଦେହି ସ୍ଥାନଂ ତୁ ନିରଯେଽପ୍ଯମୁମ୍ । ଗ୍ରାମକ୍ରୋଡସ୍ଯ ଯୋନୌ ହି ତତୋ ଜନ୍ମ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାକୁ ଏକଶ ମନ୍ବନ୍ତର ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରଖ, ତାପରେ ସେ ଗ୍ରାମର ଏକ ଡ଼େଙ୍କା ପିଲାର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ଯମାଜ୍ଞଯା ତତୋ ଵିପ୍ର ତସ୍ଯ ଦୂତୈର୍ଭଯଂକରୈଃ । ପାତିତସ୍ତୁ ପୁରୀଷେ ଵୈ ମନ୍ଵଂତରଶତାଧିକମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକଶ ଅଧିକ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଳରେ ପକାଇଲେ।
ତତୋ ମୁକ୍ତୋଽଭଵଚ୍ଚାସୌ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଗ୍ରାମସୂକରଃ । ଚିରଂ ନରକମଶ୍ନୀଯାଦ୍ଧରିଵାସରଭୋଜନାତ୍
ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଗ୍ରାମର ଏକ ଡ଼େଙ୍କା ହେଲେ, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରିଥିବା ଦୋଷରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମଳ ଖାଇଲେ।
ତତୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରାପ୍ତକାଲଃ ପଂଚତ୍ଵଂ ସ ଜଗାମ ହ । କାକଯୋନୌ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲେଭେଽସୌ ଵିଡ୍ଭୁଜଃ ସଦା
ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମୟ ଆସିଲାପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ ଏବଂ ପୁଣି ଏକ କାଉଁଡ଼ା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ସଦା ମଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ଵିପ୍ର ଶ୍ରୀହରେଶ୍ଚରଣୋଦକମ୍ । ଦ୍ଵାରଦେଶେସ୍ଥିତଂ ପୀତ୍ଵା ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏକ ଦିନ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ଯାହା ଦ୍ୱାରରେ ରହିଥିଲା, ତାହା ପିଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିନେ କାକଃ ପତିତଃ ଶବରସ୍ଯ ଚ । କାଲେ ମୃତ୍ଯୁଦଶାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵ୍ଯାଧେନ ଵାଯସୋପି ଚ
ସେହି ଦିନ ଏହି କାଉଁଡ଼ା ଏକ ଶବରଙ୍କ ଘରେ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ସେଇ ସମୟରେ ରୋଗରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା।
ଆଗତେ ସ୍ଯଂଦନେ ଦିଵ୍ଯେ ରାଜହଂସଯୁତେ ଶୁଭେ । ଆରୁହ୍ଯ ବଲିଭୁଗ୍ଵିପ୍ର ଯଯୌ ସ ହରିମଂଦିରମ୍
ଦିବ୍ୟ ରଥ ରାଜହଂସ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆସିଲା, ତାହାରେ ବସି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଜ୍ଞ ଭୋଗ କରୁଥିବା ହେଉଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ପାଦୋଦକସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥିତଂ ପାପନାଶନମ୍ । ଯଃ ଶୃଣୋତି ନରଃ ପାପୀ ତସ୍ଯ ପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ଚରଣାମୃତର ମହିମା ଏହିପରି ଅଛି, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ଯିଏ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେ ପାପୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ସୂତ କୁର୍ଯାଦ୍ଯୋ ଵୈ ଵିମୋହିତଃ । ତସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିର୍ଭଵେତ୍କେନ କଥଯସ୍ଵ ସମୂଲତଃ
ଶୌନକ ପଚାରିଲେ— ହେ ସୂତ, ଯଦି କେହି ଭ୍ରମରେ ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ସେ କିପରି ପବିତ୍ର ହେବ? ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ଅଭିଗଚ୍ଛତି ଚାଂଡାଲୀଂ ଶ୍ଵପାକୀଂ ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଉପଵାସତ୍ରଯଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଚରେତ୍ତତଃ
ସୂତ କହିଲେ— ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଚଣ୍ଡାଳୀ କିମ୍ବା କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଜିଥିବା ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ସେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପରେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ସଶିଖଂ ଵପନଂ ଚୈଵ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋଦ୍ଵଯମେଵ ଚ । ଯଥାର୍ଥଦକ୍ଷିଣାଂ ଦତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ସ ଦ୍ଵିଜଃ
ସେ ଶିଖା ଛାଡ଼ି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇବା ଉଚିତ, ଦୁଇଟି ଗାଈ ସହିତ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରି ଦେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିଥାଏ।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଵାପି ଚାଂଡାଲୀଂ ଵୈଶ୍ଯୋ ଵା ଯଦି ଗଚ୍ଛତି । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ସକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋମିଥୁନଦ୍ଵଯମ୍
ଯଦି କୃଷ୍ଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୟ ଜଣେ ଚଣ୍ଡାଳୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଏକଥର ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଦୁଇ ଜୋଡ଼ା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅନୁଗଚ୍ଛତି ଶୂଦ୍ରୋ ହି ଶ୍ଵପାକୀଂ ଚ ତପୋଧନ । ଚତୁର୍ଗୋମିଥୁନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ଯଦି ଶୂଦ୍ର ଜଣେ କୁକୁର ମାଂସ ରନ୍ଧୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ତପସ୍ବୀ, ସେ ଚାରି ଜୋଡ଼ା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍।