ଭକ୍ତ୍ଯା ଯାତି ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ । ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯୋ ନରୋ ମୋହାତ୍ତସ୍ମିନ୍ନ ତୁଷ୍ଟିଦୋ ହରିଃ
ଭକ୍ତିରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଯଦି ମଣିଷ ଭ୍ରମରେ ଦେଇଥାଏ, ତେବେ ହରି ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନାହିଁ।
ଵରାଟିକାଂ ଯାଵତୀଂ ଯୋ ହରଯେ ପୌର୍ଣିମାଦିନେ । ତାଵଦ୍ଦିନଂ ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଚାଶ୍ଵିନେ ସଂଵସେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେତେ ମୁଦ୍ରା ହରିଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଦେଇଥାଏ, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସରେ ଏତେ ଦିନ ରହିଥାଏ।
କରଵୀରପୁରେ ହ୍ଯାସୀତ୍ପୁରା ଶୂଦ୍ରୋଽପି ନିର୍ଦ୍ଦଯଃ । କାଲଦ୍ଵିଜୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ୍ନା ପାପୀ ଭଯଂକରଃ
କରବୀର ନଗରରେ ଏକଦା ଏକ ନିର୍ଦୟ ଶୂଦ୍ର ରହୁଥିଲା, ତାହାର ନାମ କାଳଦ୍ୱିଜ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଲୋକ।
ସ୍ଵକାର୍ଯନିରତଃ ସୋଽପି ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ଏକଦା ପଂଚତାଂ ଯାତୋ ଯମଦୂତା ଭଯଂକରାଃ
ସେ ନିଜ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲା; ଏକ ଦିନ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା, ଏବଂ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ।
ଆଗତାସ୍ତଂ ସମାନେତୁଂ ଯମସ୍ଯତୁ ନିକେତନମ୍ । ବଦ୍ଧ୍ଵା ନିନ୍ଯୁଶ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ସଚିଵଂ ଯମଃ
ସେମାନେ ତାକୁ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ; ଗାଢ଼ି ନେଇଯିବା ପରେ, ଯମ ତାଙ୍କ ସଚିବକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଯମ ଉଵାଚ । ଅସ୍ଯ କିଂ ଵିଦ୍ଯତେଽମାତ୍ଯ କର୍ମାପି ଚ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ସମୂଲଂ ତୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଵିଚକ୍ଷଣ
ଯମ କହିଲେ: ଏହି ଲୋକର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ? ବୁଦ୍ଧିମାନ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ସବୁ ଖୋଲାମେଳା କହ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଉଵାଚ। ଅସୌ ପାପୀ ଦୁରାଚାରଃ ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଣୁମାତ୍ରଂ ନରକେ ପରିପଚ୍ଯତାମ୍
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ: ସେ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା; ତାହାରେ ଏକ ଅଣୁ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ସେ ନରକରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଉ।
ଶତମନ୍ଵନ୍ତରଂ ରାଜନ୍ନାଗଯୋନୌ ଚ ନିଷ୍ଠୁରଃ । ପାଷାଣେ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ଗୃହେ ସ୍ଥାତୁଂ ନିରଂତରମ୍
ରାଜା, ଏହି ଲୋକ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ନାଗ ଯୋନିରେ ନିର୍ଦୟ ରହିବ; ପଥର ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଇ ଘରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ତାଵତ୍କାଲଂ ତତୋ ଵିପ୍ର ନିରଯେ ସ ପପାତ ହ । ତତୋଽପ୍ଯଶ୍ମଗୃହେ ନାଗଯୋନୌ ଜାତଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ନରକରେ ପଡ଼ିଲା; ପରେ, ପଥର ଘରରେ ନାଗ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ବହୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କଲା।
ଏକଦା ଚାଶ୍ଵିନେ ମାସି ପୌର୍ଣମାସୀଦିନେ ଦ୍ଵିଜ । ଲାଜାନ୍ଵରାଟିକା ନାଗୋ ବିଲାତ୍ପ୍ରାକ୍ଷେପଯଦ୍ବହିଃ
ଏକଦା, ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାଗ ତାର ବିଳରୁ ଲାଜ ଓ ଏକ ମୁଦ୍ରା ବାହାରେ ଫେଙ୍ଗିଲା।
ପତିତା ସା ହରେରଗ୍ରେ ପାପମସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ତୂର୍ଣଂ ତୁ ନାଶଯାମାସ ଦଯାଲୁର୍ଦୁଃଖନାଶକଃ
ସେ ଦାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ିଲା, ଦୟାଳୁ ଦୁଃଖ ନାଶକ ହରି ତାହାର ପାପକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କଲେ।
କଦାଚିତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ତୁ ପଂଚତ୍ଵଂ ସ ଜଗାମ ହ । ଯମଦୂତାସ୍ତମାନେତୁଂ ଚାଗତା ବହୁଶୋ ଦ୍ଵିଜ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାକୁ ନେବାକୁ ବହୁ ଥର ଆସିଲେ।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ନେତୁଂ ଯଦା ଚକ୍ରୁର୍ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି । ତଦାଗତା ଵିଷ୍ଣୁଦୂତାଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରାଃ
ଯେତେବେଳେ ସେଉଁଠିଏଠିକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଯିବାକୁ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ପାଶଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ରଥେ ଦିଵ୍ଯେ ତମାଶୁଗତକିଲ୍ବିଷମ୍ । ତତ୍ର ଚାରୋପଯାମାସୁଃ ଯମଦୂତାଃ ପଲାଯିତାଃ
ସେମାନେ ପାଶ କାଟିଦେଇ, ତାଙ୍କର ଅପରାଧ ଶୀଘ୍ର ହେବାରୁ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇଦେଲେ; ଯମଦୂତମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ତତୋ ନିକେତନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଗସ୍ତୈର୍ଵେଷ୍ଟିତୋ ଯଯୌ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ହରେରଗ୍ରେ ପୁନରାଵର୍ତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ
ତାପରେ ସେ ନାଗମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ରହିତ ଭାବେ ରହିଗଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ହରଯେ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲାଜାଂଶ୍ଚ ସଘୃତାନ୍ଦ୍ଵିଜ । ଵରାଟିକାଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଜାନେ କିଂ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ହରିଙ୍କୁ ଘିଅ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଲାଜା ବା ଏକ ଛୋଟ ମୁଦ୍ରା ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିପାରିବିନାହିଁ।
ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵିପ୍ର ଚାଧ୍ଯାଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯାପି ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଏହି ପାପ ନାଶକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକସ୍ଯାପି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସମୂଲଂ ମେ କୃପାର୍ଣଵ
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ କୃପାସାଗର, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳର ପାପନାଶକ ମହିମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କହ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ସମସ୍ତପାତକଧ୍ଵଂସି ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ଶୁଭମ୍ । କଣମାତ୍ରଂ ଵହେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସୂତ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ; ଯିଏ ଏହାର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ର ଧାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ପର୍ଶତଃ ପାପନାଶନମ୍ । ଅକାଲମରଣଂ ନାସ୍ତି ଗଂଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ ଓ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।
ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ପାପୀ ଯଃ ପିବେତ୍ତସ୍ଯ କିଲ୍ବିଷମ୍ । ଶରୀରସ୍ଥଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି କୃତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି କୌଣସି ପାପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ପିଏ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତୁଲସୀପର୍ଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ଦ୍ଵିଜ । ଯୋ ଵହେଚ୍ଛିରସା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଂତେ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଯୋଗୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରେ, ଶେଷରେ ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ମେରୁତୁଲ୍ଯସୁଵର୍ଣାନି ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ଯତେ । ହରିପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ଯତେ ତତ୍ଫଲଂ ନରୈଃ
ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ସୁନା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସେଇ ଫଳ ଲୋକେ ପାଏ।
ଧେନୁକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରୈଃ । ଦତ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଦଶ କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ଯଜ୍ଞକୋଟିସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ଯତେ । ହରିପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ନରୈଃ
କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଲୋକେ ତାହାର କୋଟିଗୁଣ ଫଳ ପାଏ।
କୋଟିକନ୍ଯାପ୍ରଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭ୍ଯତେ ଜନୈଃ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଫଲଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜାଧିକମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, କୋଟି କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।
ଦଂତିକୋଟିପ୍ରଦାନେନ ସପ୍ତିକୋଟିପ୍ରଦାନତଃ । ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ହରେଃ
କୋଟି ହାତୀ ବା ସାତ କୋଟି ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଦତ୍ଵା ମର୍ତ୍ଯଃ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ସସସ୍ଯାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ମାଦ୍ଵିପ୍ରାଧିକଂ ଲଭେତ୍
ମଣିଷ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ଫସଲ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଂକ୍ଷେପେଣାଧିକଂ କିମୁ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପୀ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପୀମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇଥାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ପୁରା କେନ ପ୍ରାଣିନା ପ୍ରାପି ଵୈ ଗୃହମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ହରେଃ ସୂତ ମମ ତ୍ଵଂ ଚାନୁକଂପଯା
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, କୃପାବଶତାରେ ମୋତେ କହ, ପୂର୍ବେ କିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ପାନ କରି, ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ?