ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତୁ ଯୋ ଵିପ୍ର ଭକ୍ତିଭାଵସମନ୍ଵିତଃ । କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନାନାଵିଧାନେନ ସପର୍ଯ୍ଯାଂ ଶ୍ରୀଜଗଦ୍ଵିଭୋଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କ ପୂଜା କରେ,
କଲୁଷଂ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯେତ କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ମୁନେ । ତସ୍ମିନ୍ଶ୍ରୀରମଣସ୍ଯାସ୍ଯ କୃପା ଜାତା ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ଅପବିତ୍ରତା ନଶ୍ୱର ହୁଏ, ହେ ମୁନି; ଏବଂ ଶ୍ରୀରମଣଙ୍କ କୃପା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ମିଳେ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମନ୍ନଦାନଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କୁର୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ତମାଂସୀ ଵାରୁଣୋଦଯେ
ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କର ପାପ ଉଦୟ ସମୟରେ ଅନ୍ଧକାର ଭଳି ନଶ୍ୱର ହୁଏ।
ଯୋ ନରଃ ଶ୍ରୀହରିଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ନପନଂ ପଯସା ଦ୍ଵିଜ । ତତ୍ପ୍ରୀତିଃ ଶ୍ରୀହରେଃ ସଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଶର୍କରାଦିଭିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ଦୁଧ, ଚିନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ସେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଲାଭ କରେ।
ମଂତ୍ରଂ ଵିନା ତୁ ଯୋ ଵିପ୍ର ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀହରଯେ କିଲ । ପାଷାଣସଦୃଶଂ ପୁଷ୍ପଂ ଦାତା ଯାତି ଅଧୋଗତିମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁ ଲୋକ ମନ୍ତ୍ର ଚାଉଁତି ନାହିଁ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଫୁଲ ଗୋଟିଏ ପଥର ପରି ହୁଏ; ଦେଇଥିବା ଲୋକ ତଳ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
କ୍ଷ୍ମାସୁରାଯ ଚ ମୂର୍ଖାଯ ପାଷାଣସଦୃଶଂ ତୁ ଯତ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦାନଂ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯଦି କେହି ମଣିଷ ଭୂତପିଶାଚ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ପଥର ପରି ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ତାହାରୁ କେହି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ।
ଵିଦ୍ଯାହୀନୋ ଦ୍ଵିଜୋ ମୋହାଦ୍ଦାନଂ ଗୃହ୍ଣାତି ମୂଢଧୀଃ । କାଲାନଲଂ ଯଥା ଜୀର୍ଣଂ ତେନ ସ ନିରଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଭ୍ରମରେ ଅବୁଦ୍ଧିରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ, ସେ ଜଣେ ଜରା ଅଗ୍ନି ଖାଇଥିବା ପରି; ଏହି କାରଣରୁ ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଯଥା ଦାରୁମଯୋ ହସ୍ତୀ ମୃଗଶ୍ଚିତ୍ରମଯୋ ଯଥା । ଵିଦ୍ଯାହୀନୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଵିପ୍ର ତ୍ରଯସ୍ତେ ନାମଧାରକାଃ
ଯେପରି କାଠର ହାତୀ କିମ୍ବା ଚିତ୍ର ତାଣିଥିବା ମୃଗ, ସେପରି ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଏମାନେ କେବଳ ନାମ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ଯଥାଧ୍ଵନିସ୍ଥିତଂ ଵାରି ପଵନାର୍କେଣ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି । ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ପାର୍ଷଦଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି କଲ୍ମଷମ୍
ଯେପରି ରାସ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାଣି ପବନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେପରି ଭକ୍ତିରେ ପାର୍ଷଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଯୋ ନରଶ୍ଚାଶ୍ଵିନେ ମାସି ସଘୃତାନ୍ପୂର୍ଣିମା ଦିନେ । ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀହରଯେ ଲାଜାନ୍କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ତୁ ଵରାଟିକାମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଘିରେ ମିଶା ଲାଜ ଓ ଏକ ମୁଦ୍ରା ଖେଳା ପାଇଁ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ,
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯାତି ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ । ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯୋ ନରୋ ମୋହାତ୍ତସ୍ମିନ୍ନ ତୁଷ୍ଟିଦୋ ହରିଃ
ଭକ୍ତିରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଯଦି ମଣିଷ ଭ୍ରମରେ ଦେଇଥାଏ, ତେବେ ହରି ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନାହିଁ।
ଵରାଟିକାଂ ଯାଵତୀଂ ଯୋ ହରଯେ ପୌର୍ଣିମାଦିନେ । ତାଵଦ୍ଦିନଂ ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଚାଶ୍ଵିନେ ସଂଵସେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେତେ ମୁଦ୍ରା ହରିଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଦେଇଥାଏ, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସରେ ଏତେ ଦିନ ରହିଥାଏ।
କରଵୀରପୁରେ ହ୍ଯାସୀତ୍ପୁରା ଶୂଦ୍ରୋଽପି ନିର୍ଦ୍ଦଯଃ । କାଲଦ୍ଵିଜୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ୍ନା ପାପୀ ଭଯଂକରଃ
କରବୀର ନଗରରେ ଏକଦା ଏକ ନିର୍ଦୟ ଶୂଦ୍ର ରହୁଥିଲା, ତାହାର ନାମ କାଳଦ୍ୱିଜ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଲୋକ।
ସ୍ଵକାର୍ଯନିରତଃ ସୋଽପି ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ଏକଦା ପଂଚତାଂ ଯାତୋ ଯମଦୂତା ଭଯଂକରାଃ
ସେ ନିଜ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲା; ଏକ ଦିନ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା, ଏବଂ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ।
ଆଗତାସ୍ତଂ ସମାନେତୁଂ ଯମସ୍ଯତୁ ନିକେତନମ୍ । ବଦ୍ଧ୍ଵା ନିନ୍ଯୁଶ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ସଚିଵଂ ଯମଃ
ସେମାନେ ତାକୁ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ; ଗାଢ଼ି ନେଇଯିବା ପରେ, ଯମ ତାଙ୍କ ସଚିବକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଯମ ଉଵାଚ । ଅସ୍ଯ କିଂ ଵିଦ୍ଯତେଽମାତ୍ଯ କର୍ମାପି ଚ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ସମୂଲଂ ତୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଵିଚକ୍ଷଣ
ଯମ କହିଲେ: ଏହି ଲୋକର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ? ବୁଦ୍ଧିମାନ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ସବୁ ଖୋଲାମେଳା କହ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଉଵାଚ। ଅସୌ ପାପୀ ଦୁରାଚାରଃ ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଣୁମାତ୍ରଂ ନରକେ ପରିପଚ୍ଯତାମ୍
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ: ସେ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା; ତାହାରେ ଏକ ଅଣୁ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ସେ ନରକରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଉ।
ଶତମନ୍ଵନ୍ତରଂ ରାଜନ୍ନାଗଯୋନୌ ଚ ନିଷ୍ଠୁରଃ । ପାଷାଣେ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ଗୃହେ ସ୍ଥାତୁଂ ନିରଂତରମ୍
ରାଜା, ଏହି ଲୋକ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ନାଗ ଯୋନିରେ ନିର୍ଦୟ ରହିବ; ପଥର ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଇ ଘରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ତାଵତ୍କାଲଂ ତତୋ ଵିପ୍ର ନିରଯେ ସ ପପାତ ହ । ତତୋଽପ୍ଯଶ୍ମଗୃହେ ନାଗଯୋନୌ ଜାତଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ନରକରେ ପଡ଼ିଲା; ପରେ, ପଥର ଘରରେ ନାଗ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ବହୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କଲା।
ଏକଦା ଚାଶ୍ଵିନେ ମାସି ପୌର୍ଣମାସୀଦିନେ ଦ୍ଵିଜ । ଲାଜାନ୍ଵରାଟିକା ନାଗୋ ବିଲାତ୍ପ୍ରାକ୍ଷେପଯଦ୍ବହିଃ
ଏକଦା, ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାଗ ତାର ବିଳରୁ ଲାଜ ଓ ଏକ ମୁଦ୍ରା ବାହାରେ ଫେଙ୍ଗିଲା।
ପତିତା ସା ହରେରଗ୍ରେ ପାପମସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ତୂର୍ଣଂ ତୁ ନାଶଯାମାସ ଦଯାଲୁର୍ଦୁଃଖନାଶକଃ
ସେ ଦାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ିଲା, ଦୟାଳୁ ଦୁଃଖ ନାଶକ ହରି ତାହାର ପାପକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କଲେ।
କଦାଚିତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ତୁ ପଂଚତ୍ଵଂ ସ ଜଗାମ ହ । ଯମଦୂତାସ୍ତମାନେତୁଂ ଚାଗତା ବହୁଶୋ ଦ୍ଵିଜ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାକୁ ନେବାକୁ ବହୁ ଥର ଆସିଲେ।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ନେତୁଂ ଯଦା ଚକ୍ରୁର୍ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି । ତଦାଗତା ଵିଷ୍ଣୁଦୂତାଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରାଃ
ଯେତେବେଳେ ସେଉଁଠିଏଠିକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଯିବାକୁ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ପାଶଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ରଥେ ଦିଵ୍ଯେ ତମାଶୁଗତକିଲ୍ବିଷମ୍ । ତତ୍ର ଚାରୋପଯାମାସୁଃ ଯମଦୂତାଃ ପଲାଯିତାଃ
ସେମାନେ ପାଶ କାଟିଦେଇ, ତାଙ୍କର ଅପରାଧ ଶୀଘ୍ର ହେବାରୁ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇଦେଲେ; ଯମଦୂତମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ତତୋ ନିକେତନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଗସ୍ତୈର୍ଵେଷ୍ଟିତୋ ଯଯୌ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ହରେରଗ୍ରେ ପୁନରାଵର୍ତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ
ତାପରେ ସେ ନାଗମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ରହିତ ଭାବେ ରହିଗଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ହରଯେ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲାଜାଂଶ୍ଚ ସଘୃତାନ୍ଦ୍ଵିଜ । ଵରାଟିକାଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଜାନେ କିଂ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ହରିଙ୍କୁ ଘିଅ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଲାଜା ବା ଏକ ଛୋଟ ମୁଦ୍ରା ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିପାରିବିନାହିଁ।
ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵିପ୍ର ଚାଧ୍ଯାଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯାପି ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଏହି ପାପ ନାଶକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକସ୍ଯାପି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସମୂଲଂ ମେ କୃପାର୍ଣଵ
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ କୃପାସାଗର, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳର ପାପନାଶକ ମହିମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କହ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ସମସ୍ତପାତକଧ୍ଵଂସି ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ଶୁଭମ୍ । କଣମାତ୍ରଂ ଵହେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସୂତ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ; ଯିଏ ଏହାର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ର ଧାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ପର୍ଶତଃ ପାପନାଶନମ୍ । ଅକାଲମରଣଂ ନାସ୍ତି ଗଂଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ ଓ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।