ଅଶ୍ଵାଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ତରସା ତଦ୍ଗୃହଂ ସ୍ଵଯମାଵିଶତ୍ । କତିଭିଃ ପତ୍ତିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଶଯାନଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ହ
ଘୋଡ଼ାରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ସେ ନିଜେ କିଛି ସେନା ସହିତ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ନାପିତକୁ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
ପତ୍ତଯସ୍ତୁ ତଦାଜ୍ଞପ୍ତାଃ କେଶେଷ୍ଵାକୃଷ୍ଯ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ତଲ୍ପାଦୁତ୍ଥାପଯାମାସୁସ୍ତଂ ପାପଂ ନାପିତାଧମମ୍
ସେନାମାନେ ଆଦେଶ ପାଇ ତାଙ୍କର କେଶ ଧରି, ସେହି ମୁଖ୍ୟ ପାପୀ ନାପିତକୁ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠେଇଲେ।
କିଂ କିମିତ୍ଯେଵ ସଂଜଲ୍ପନ୍ନେତ୍ରେ ଉନ୍ମୀଲଯତ୍ଯସୌ । ଯାଵତ୍ସ ନାପିତଃ ପାପସ୍ତାଵତ୍ତଂ ଦଦୃଶେ ପୁରଃ
ନାପିତ 'କଣ, କଣ?' ବୁଲି କହି, ଆଖି ଖୋଲିଲେ। ସେ ପାପୀ ନାପିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲା।
ସଂସ୍ମରଂତଂ ନିଜଂ କର୍ମ ରାତ୍ରୌ ଯତ୍କୃତଵାନଘମ୍ । ଅଧୋମୁଖଃ କ୍ଷଣଂ ତସ୍ଥୌ ପଶ୍ଯନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ସ୍ଥିତଂ ଯମମ୍
ସେ ରାତିରେ କରିଥିବା ନିଜ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମନେପକାଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଯମକୁ ଦେଖିଲେ।
ଗ୍ରାହଯିତ୍ଵା ଚ ସଚିଵସ୍ତଂ ପାପଂ ଚ ସ୍ଵପତ୍ତିଭିଃ । ନିନାଯ ନୃପତେଃ ପାର୍ଶ୍ଵମିତି ଚୋଵାଚ ଭୂପତିମ୍
ମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସେନାମାନେ ସହିତ ଧରି, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆନୀତୋ ବ୍ରହ୍ମହା ରାଜନ୍ନଯଂ ଚଂଡକ ନାପିତଃ । ଯଦାଜ୍ଞାପଯସି ସ୍ଵାମିଂସ୍ତରସା ତତ୍କରୋମ୍ଯହମ୍
'ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଚଣ୍ଡକ ନାପିତ। ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ମୁଁ ତାହା ତୁରନ୍ତ କରିବି।'
ରାଜୋଵାଚ- ଧର୍ମଜ୍ଞ ସଚିଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଵଚନଂ ମମ । ଇଯଂ ସରିଦ୍ଵରା ଯୁଷ୍ମଂଶ୍ଚଂଦ୍ରଭାଗାତ୍ର ନିର୍ମଲାଃ
ରାଜା କହିଲେ — 'ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମନ୍ତ୍ରୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ତ୍ଯଜଂତି ଯେଽତ୍ର ଵୈ ପ୍ରାଣାଲ୍ଲଁଭଂତେ ତେ ସୁରାସ୍ପଦମ୍ । ଅତ ଏଷ ନ ହଂତଵ୍ଯଃ ପାପାତ୍ମା ହ୍ଯତ୍ର ନାପିତଃ
'ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଏଠି ଏହି ପାପୀ ନାପିତକୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ପଂଚକୋଶାଂତରେ ହ୍ଯସ୍ଯା ମର୍ଯାଦାଯା ବହିର୍ଯଦି । ନରକାନ୍ଦାରୁଣାନ୍ହ୍ଯେଷ ବ୍ରହ୍ମହା ଯାତୁ ମା ଚିରମ୍
'ଏହି ନଦୀର ସୀମା ପାଞ୍ଚ କୋଶ ଦୂରେ, ମର୍ୟାଦା ବାହାରେ ଯଦି ଯାଏ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ନରକକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ।'
ନାରଦୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତେନ ଵୈ ରାଜ୍ଞା ସ ରାଜନ୍ମଂତ୍ରିସତ୍ତମଃ । ଶ୍ଵପଚାନ୍ପ୍ରେରଯାମାସ ହଂତୁଂ ତଂ ଭୂପଶାସନାତ୍
ନାରଦ କହିଲେ — ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ପାଇ, ମହାନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ୱପଚମାନେଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେହି ନାପିତକୁ ମାରିବାକୁ ପଠାଇଲେ।
ଶ୍ଵପଚାସ୍ତେ ତମୁନ୍ନୀଯ ଚଂଦ୍ରଭାଗାପରେ ତଟେ । ଯୋଜନଦ୍ଵଯଭୂଭାଗଂ ଚିଚ୍ଛିଦୁସ୍ତସ୍ଯ ମସ୍ତକମ୍
ଶ୍ୱପଚମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାର ଅପର ପାରକୁ, ଦୁଇ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ସ ପାପୋ ମାରଵେ ଦେଶେ ସର୍ପୋଽଭୂତ୍କାଲଵିଗ୍ରହଃ । ଧଵକୋଟରମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଵିଷଜ୍ଵାଲାକରାନନଃ
ସେହି ପାପୀ ମାର ଦେଶରେ ସର୍ପ ହେଲା, କାଳର ଆକୃତି ଧାରଣ କଲା, ଧବ ଗଛର ଗୁହାରେ ରହୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ବିଷର ଅଗ୍ନି ଝରୁଥିଲା।
ସ ଶୁଷ୍କୋ ଧଵଵୃକ୍ଷସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ଫୂତ୍କାରଵହ୍ନିନା । ତଥା ତପନତାପେନ ସରସୋଽପି ଯଥା ହ୍ରଦଃ
ଯେପରି ଶୁଖିଲା ଧବ ଗଛକୁ ଆଗ୍ନିର ତୀବ୍ର ଝୋକାରେ ଦହିଯାଏ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଏକ ହ୍ରଦ ଶୁଖିଯାଏ,
ଗମନାତ୍ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଵୃକ୍ଷମୂଷରମ୍ । ଉଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତୃଣଜାତାଦି ଜାତଂ ପଶ୍ଵହିତଂ ତଦା
ସେହିପରି, ସେ ପାପୀ ଯାଉଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟାନ ଉଜଡ଼ ହୋଇଗଲା, ଗୋଉଠାରେ ଲାଗୁଥିବା ସମସ୍ତ ଘାସ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।
ତତ୍ର ଜାତୁ ସମାଯାତଃ ସାର୍ଥୋ ଦକ୍ଷିଣଦେଶତଃ । ନାରାଯଣାଶ୍ରମଂ ଗଚ୍ଛନ୍ବଦର୍ଯାଖ୍ଯଂ ଶିଵେ ନୃପ
ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଦଳ ଆସିଲା, ଓ ତାହା ନାରାୟଣଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ବଦରୀକୁ ଯାଉଥିଲା।
ତତ୍ରୈକୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିତ୍ସାର୍ଥେସଂମୀଲିତଃ ପଥି । ନିଶ୍ଛିଦ୍ରାଂ କାଷ୍ଠମଂଜୂଷାଂ ପିତୃମାତ୍ରସ୍ଥିସଂଯୁତାମ୍
ସେଠାରେ, ସେ ବାଣିଜ୍ୟ ଦଳରେ ଥିବା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାସ୍ତାରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ମାଆଙ୍କର ଅସ୍ଥି ରଖାଯାଇଥିବା, ଛିଦ୍ର ନଥିବା ଏକ କାଠର ବୋକ୍ସ ବୋହିଯାଉଥିଲେ।
ସ୍କଂଧେନ ଧାରଯନ୍ଯାତି ତାନି ପାତଯିତୁଂ ନୃପ । ଗଂଗାଂଭସି ମହାଭାଗ ପାପିନାମପି କାମଦେ
ସେ ବୋକ୍ସଟି କନ୍ଧରେ ରଖି, ହେ ମହାଭାଗ, ସେହି ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଇଛାପୂରଣ କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ବିସର୍ଜନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ସୋଽପ୍ଯାଗତସ୍ତତ୍ର ଵନେ ଯତ୍ରାସ୍ତି ସ ଭୁଜଂଗମଃ । ଵିଵିକ୍ତେ କ୍ଷିପ୍ଯ ମଂଜୂଷାଂ ଶଲାକାଲୋହନିର୍ମିତାମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସାପ୍ ଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଲାଗିଥିବା ବୋକ୍ସଟି ରଖିଲେ।
ଅଥାଗତ୍ଯ ଭୁଜଂଗୋଽସୌ ଶଲାକାଂ ଫଣଯାଘଟତ୍ । କିଂଚିଦୁଦ୍ଧାଟିତାଯାଂ ସ ମଂଜୂଷାଯାଂ ସମାଵିଶତ୍
ତାପରେ ସେ ସାପ୍ ଆସି, ତାଙ୍କର ଫଣାରେ ଲୋହା ଦଣ୍ଡକୁ ଠୁକିଲେ, ବୋକ୍ସଟି କିଛି ଖୋଲିଯିବା ସହିତ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପୁନଃ ଶଲାକା ସ୍ଵଂସ୍ଥାନମାଗତାଥ ସ କୁଂଡଲୀ । ତତ୍ରୈଵ ତସ୍ଥୌ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ମଂଜୂଷାଯାଂ ଵିଷୋଲ୍ବଣଃ
ପୁଣି ଦଣ୍ଡଟି ତାହାର ଅସଳ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲା, ଏବଂ ସେ କୁଣ୍ଡଳୀ ମାରିଥିବା ସାପ୍ ବୋକ୍ସ ଭିତରେ ନିର୍ଜୀବ ଓ ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ।
ଅଥ ପ୍ରଭାତେ ସର୍ଵେ ତେ ଚେଲୁଃ ସ୍ଥାନାତ୍ତତୋ ନୃପ । ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସୋଽପି ମଂଜୂଷାଂ କଂବଲେନ ସମାଵୃତାମ୍
ପ୍ରଭାତେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ରାଜା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ବୋକ୍ସଟି କମ୍ବଳରେ ମୁଡ଼ି ନେଇଲେ।
କୃତ୍ଵା ଶିରସି ରାଜେଂଦ୍ର ଚଚାଲ ପ୍ରତି ଜାହ୍ନଵୀମ୍ । କତିଭିର୍ଵାସରୈଃ ସାର୍ଥଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ତୀର୍ଥଗାମିନାମ୍
ସେ ବୋକ୍ସଟି ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜାହ୍ନବୀ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିଛି ଦିନ ପରେ, ସେ ବାଣିଜ୍ୟ ଦଳ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଯିଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଇହୈଵ କୋଶଲାଯାଂ ଵୈ ପୁନୀତାଯାଂ ମହୀପତେ । ଅଥ ଶୀତାତୁରୋ ଵିପ୍ରଃ କଂବଲଂ ଚୋଦଘାଟଯତ୍
ଏଠାରେ, ପବିତ୍ର କୋଶଳା ଭୂମିରେ, ହେ ମହୀପତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୀତରେ କଷ୍ଟପାଇ, କମ୍ବଳ ଖୋଲିଲେ।
ମଂଜୂଷାଵରଣଂ ରାଜନ୍ତତ୍ରାଯୋଧ୍ଯାତଟେ ଶୁଭେ । ସୋଽପି ସର୍ପୋ ନିରାହାରୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମାରୁତଭୋଜନମ୍
ଅୟୋଧ୍ୟାର ଶୁଭ୍ର ତୀରରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ବୋକ୍ସର ଢାକଣି ଖୋଲିଲେ, ଏବଂ ସେ ସାପ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉପବାସ କରି, ବାୟୁ ଖାଇ ରହିଥିଲେ।
ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ବହିସ୍ତସ୍ମାଦୁତ୍କ୍ଷେପ୍ଯ ସୁଶଲାକିକାମ୍ । ତଂ ନିଃସୃତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ସର୍ପ୍ପ ସର୍ପ ଇତି କ୍ରୁଧା
ସେ ବୋକ୍ସର ଭଲ ଭାବେ ବନ୍ଦ ଢାକଣି ଉଠାଇ ବାହାରିଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖି, ଲୋକେ ରାଗରେ 'ସାପ୍! ସାପ୍!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଵ୍ଯାହରଂତୋ ଜନାଃ ସର୍ଵେ ଲୋଷ୍ଟହସ୍ତାଃ ସମଭ୍ଯଯୁଃ । ଯାଵତ୍ପଲାଯତେ ସର୍ପସ୍ତାଵଦେକେନ ଘାତିତଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକେ ମାଟି ଧରି ଚିତ୍କାର କରି ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ; ସେ ସାପ୍ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ଲୋକ ତାକୁ ମାରିଦେଲେ।
ତତ୍ଯାଜ ସ ତଦା ପ୍ରାଣାନ୍ପଶ୍ଯତାଂ ତୀର୍ଥଗାମିନାମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଭୁଜଂଗଦେହଂ ସ ଦେଵତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେଠାରେ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ; ସାପ୍ ଶରୀର ଛାଡ଼ି, ଦୁର୍ଲଭ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଜନାନି ହ । ସର୍ପ ଉଵାଚ- ଭୋ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାଃ ଶୃଣୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵଚନଂ ମମ
ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଲୋକମାନୋଁକୁ କହିଲେ: ସାପ୍ କହିଲେ— 'ହେ ଦକ୍ଷିଣାପଥର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।'
ପୁରା ଚଂଡକନାମାହଂ ନାପିତୋ ବ୍ରହ୍ମହାଧମଃ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପ୍ରଦୋଷେଣ ସର୍ପଆସଂ ମରୁସ୍ଥଲେ
'ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଚଣ୍ଡକ ନାମକ ଏକ ନାପିତ ଥିଲି, ଏବଂ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଥିଲି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ, ମୁଁ ମରୁଭୂମିରେ ସାପ୍ ହୋଇଥିଲି।'
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ନରକଦୁଃଖାନି ଵର୍ଷାଣାଂ ଲକ୍ଷପଂଚକମ୍ । ଅତୀତଂ ସର୍ପଯୋନୌ ମେ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତଦ୍ଵଯମ୍
'ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଛି, ଏବଂ ଏବେ ଦୁଇ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ସାପ୍ ଶରୀରରେ କାଟିଛି।'