ଗୌର୍ଭୂତ୍ଵା ଚ ଭୃଶଂ ଦୀନା ଚାଯଯୌ ସା ମମାଂତିକମ୍ । ନିଵେଦଯାମାସ ଦୁଃଖଂ ରୁଦଂତୀ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଗାଈ ରୂପ ଧରି, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲା ଏବଂ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ କଥା ମୋତେ କହିଲା।
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଚ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଗତୋଽହଂ ଵିଷ୍ଣୁସଂନିଧିମ୍ । କୃଷ୍ଣେ ନିଵେଦିତଶ୍ଚାଶୁ ପୃଥିଵ୍ଯା ଦୁଃଖସଂଚଯଃ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲିଁ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲି।
ତେନୋକ୍ତଂ ଗଚ୍ଛ ଭୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦେଵୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଚ ଭୂତଲେ । ଅହଂ ତତ୍ରାପି ଗଚ୍ଛାମି ପଶ୍ଚାନ୍ମମଗଣୈଃ ସହ
ତେଣୁ ସେ କହିଲେ, 'ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ମୋର ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ପରେ ଯିବି।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସହିତୋ ଦୈଵୈରାଗତଃ ପୃଥିଵୀତଲମ୍ । ତତଃ କୃଷ୍ଣଃ ସମାହୂଯ ରାଧାଂ ପ୍ରାଣଗରୀଯସୀମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆସିଲି। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ରାଧାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଦେଵି ଗଚ୍ଛେହଂ ପୃଥିଵୀତଲମ୍ । ପୃଥିଵୀଭାରନାଶାଯ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମର୍ତ୍ତ୍ଯମଂଡଲମ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି; ତୁମେ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଇ ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ସା ରାଧାପ୍ଯାଗତା ପୃଥିଵୀଂ ତତଃ । ଭାଦ୍ରେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ଅଷ୍ଟମୀସଂଜ୍ଞିକେ ତିଥୌ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବି ରାଧା ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ।
ଵୃଷଭାନୋ ର୍ଯଜ୍ଞଭୂମୌ ଜାତା ସା ରାଧିକା ଦିଵା । ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଶୋଧିତାଯାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟା ସା ଦିଵ୍ଯରୂପିଣୀ
ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଦିନ ଦୁପରେ ରାଧିକା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ପରେ ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଗଲେ।
ରାଜାନଂ ଦମନା ଭୂତ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିଜମଂଦିରମ୍ । ଦତ୍ତଵାନ୍ମହିଷୀଂ ନୀତ୍ଵା ସା ଚ ତାଂ ପର୍ଯପାଲଯତ୍
ଦମନା ରାଜା ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଲେ ଏବଂ ରାଣୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦୟାରେ ରଖିଲେ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟଂ ଚ ଯଦ୍ଵଚଃ । ଗୋପନୀଯଂ ଗୋପନୀଯଂ ଗୋପନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମେ ପଚାରିଥିବା କଥା କହିଦେଲି। ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖ, ଗୁପ୍ତ ରଖ, ଗୁପ୍ତ ରଖ; ବହୁତ ସାବଧାନିରେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଶ୍ଚାଂତେଯାତିହରେର୍ଗୃହମ୍
ସୂତ କହିଲେ — ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଚାରିପ୍ରକାର ଫଳ ପାଏ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶେଷରେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ- ସମୁଦ୍ରମଥନଂ ସୂତ ପୁରା କସ୍ମାତ୍କୃତଂ ଗୁରୋ
ଶୌନକ କହିଲେ — ସୂତ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସମୁଦ୍ର ମଥନ କାହିଁକି ହେଇଥିଲା, ଗୁରୁଦେବ?
ସୂତ ଉଵାଚ- ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵଚ୍ମି ସମାସେନ ସିଂଧୋର୍ମଥନକାରଣମ୍
ସୂତ କହିଲେ — ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ସମୁଦ୍ର ମଥନର କାରଣ କହିବି।
ମହାତପା ମହାତେଜା ଦୁର୍ଵାସା ଈଶ୍ଵରାଂଶଜଃ
ମହାତପସ୍ବୀ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ଭଗବାନଙ୍କ ଅଂଶ ଦୁର୍ବାସା ଥିଲେ—
ତସ୍ମିନ୍ଦଦର୍ଶ କାଲେ ତଂ ଗଜାରୂଢଂv ଶଚୀପତିମ୍
ସେ ସମୟରେ ସେ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ତାଂ ସ୍ରଜଂ ଚେଂଦ୍ରୋ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଗଜମୂର୍ଦ୍ଧନି ।। ଦେଵରାଟ୍ପ୍ରଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସସୈନ୍ଯୋ ନଂଦନଂ ପ୍ରତି
ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ମାଳାକୁ ନେଇ, ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିଲେ। ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଦେବରାଜ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ହସ୍ତୀ ଚାଦାଯ ତାଂ ମାଲାଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଧରଣୀତଲେ
କିନ୍ତୁ ହାତୀ ସେ ମାଳାକୁ ନେଇ, ଭୂମିରେ ଛାଡିଦେଲା।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୈକଶ୍ରିଯାଯୁକ୍ତୋ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଵମନ୍ଯସେ
ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ ଯାହାକୁ ଅବମାନ କଲ, ଏହି କାରଣରୁ—
ତତଃ ଶକ୍ରୋ ଜଗାମାଶୁ ସୁପ୍ତଶ୍ଚ ସ୍ଵପୁରଂ ପୁନଃ
ତାପରେ ଶକ୍ର ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ନଷ୍ଟମଂତର୍ଦ୍ଧାନଵତ୍ଯାଂ ତଦା ତସ୍ଯାଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ସେ ସମୟରେ, ଧନ ହରାଇଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୁଚିଗଲା।
ନ ଵଵର୍ଷୁର୍ଵାରିଵାହାଃ ଶୁଷ୍କାଶ୍ଚୈଵ ଜଲାଶଯାଃ
ମେଘମାନେ ବର୍ଷା କରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଳାଶୟ ଶୁଖିଗଲା।
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସନ୍ନିଧିଂ ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତେ ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧାତା ଦେଵଗଣୈଃ ସହ
ଦେବମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେ ସହିତ,
ଵିଷ୍ଣୁଂ ସମର୍ଚଯାମାସ କ୍ଷୀରାବ୍ଧେରୁତ୍ତରେ ତଟେ
କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତର ପାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଦିଵୌକସାମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଭଗବାନ୍,
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍
ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଭଵୋଦଧେଃ ପୋତଂ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍
ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ନୌକା ସ୍ୱରୂପ, ଓ ମାଳାରେ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଜଯଶବ୍ଦେନ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ନିରଂତରମ୍ ଵରଦୋଽସ୍ମି ତଦ୍ଵଦତ ଵୋ ଦଦାମି ଚ ନାନ୍ଯଥା
ସେମାନେ ଜୟଧ୍ୱନି ଦେଇ, ଅବିରତ ନମସ୍କାର କଲେ। 'ମୁଁ ଦାନଦେବାକୁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, କହ, ନିଶ୍ଚିତ ଦେଇବି।'
ଦେଵା ଊଚୁଃ- କୃପାଲୋ ବ୍ରହ୍ମଶାପେନ ସଂପଦ୍ଧୀନଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଦେବମାନେ କହିଲେ: 'ଦୟାମୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ତିନି ଲୋକର ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ହରାଇଯାଇଛି।'
ରକ୍ଷ ସର୍ଵାନିମାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ଯାତାଃ ସ୍ମ ଶରଣଂ ତଵ ।। ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଇଂଦିରା ବ୍ରହ୍ମଶାପେନ ଚାନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଂ ଗତା ସୁରାଃ
'ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।' ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।'
ଯସ୍ଯାଃ କଟାକ୍ଷମାତ୍ରେଣ ଜଗଦୈଶ୍ଵର୍ଯସଂଯୁତମ୍
ତାଙ୍କର ଏକ ଦୃଷ୍ଟିପାତରେ ଏହି ସଂସାର ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।