ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯା ନାରୀ ପରବାଲକଘାତନମ୍ । କରୋତି କପଟେନୈଵ ବାଲହୀନା ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଜଣାଣୀ ଚାଳାକିରେ ଅନ୍ୟର ପିଲାକୁ ମାରିଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବନ୍ଧ୍ୟା ହୁଏ।
ସୌଵର୍ଣପ୍ରତିମାଦାନଂ ଯା ନାରୀ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତା । କୁର୍ଯାତ୍ପାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈ ଚରଣୋଦକମ୍
ଯେଉଁ ଜଣାଣୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସୁନାର ପ୍ରତିମା ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦପାନୀୟ ପାନ କରାଏ,
ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ଚୈଵ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ବହୁଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ବହ୍ଵପତ୍ଯା ଜୀଵଵତ୍ସା ଭଵେନ୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
କିମ୍ବା ପୁରାଣ ଶୁଣେ ଏବଂ ଅନେକ ଦକ୍ଷିଣା ଦାନ କରେ, ସେ ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଓ ଜୀବିତ ପିଲା ପାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜଲେ ନିମଗ୍ନଂ ବାଲଂ ଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯା ନ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ଇହ ଜନ୍ମନ୍ଯପୁତ୍ରୋ ଵୈ ସାଽପୁତ୍ରୀ ଚ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁ ଜଣାଣୀ ପାଣିରେ ଡୁବିଥିବା ପିଲାକୁ ଦେଖି ଉଦ୍ଧାର କରେନାହିଁ, ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ନିଶ୍ଚୟ ବନ୍ଧ୍ୟା ହୁଏ।
ଵୃଷଭଂ ଚୈଵ କୂଷ୍ମାଂଡଂ ସସୁଵର୍ଣଂ ସଵସ୍ତ୍ରକମ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ କୁର୍ଯାଦ୍ବାଲଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବୃଷ, କୁମ୍ଭା, ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରେ, ଏବଂ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଶୁଭ ବ୍ରତ କରେ,
ଗୌରୀଂ କନ୍ଯାଂ ତଥା କୁର୍ଯାତ୍ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ହି ଯଃ । ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଜାଯତେ ତସ୍ଯ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
କିମ୍ବା ଗୌରୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ପୁରାଣ ଶୁଣେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଅ ପାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ନିରାଶଂ ଚାତିଥିଂ ଦ୍ଵିଜ । କୁର୍ଯାତ୍କ୍ରୋଧେନ ଦଂଡଂ ଚ ପୁତ୍ରହୀନୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ରାଗରେ ଅତିଥି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ତାନହୀନ ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚାତିଥିଂ ଚୈଵ କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରପୂଜନମ୍ । ଅନ୍ନଦାନଂ ଜଲଂ ଚୈଵ ତଥା ଦେଵାଲଯଂ ଶୁଭମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଦେଉଳ ତିଆରି କରେ,
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯା ନାରୀ ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଂ ଚ ଯୋ ନରଃ । କୁର୍ଯାତ୍ସା ମୃତଵତ୍ସା ଚ ମୃତଵତ୍ସୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଗର୍ଭହତ୍ୟା କରେ, ସେ ମହିଳା ମୃତ ପିଲାର ମାଆ ହୁଏ, ପୁରୁଷ ମୃତ ପିଲାର ବାପା ହୁଏ।
ଯା ନାରୀ ସ୍ଵାମିସହିତା କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ହରିଵାସରମ୍ । ସୁପୁତ୍ରା ଭର୍ତୃସୁଭଗା ଭଵେତ୍ସା ପ୍ରତିଜନ୍ମନି
ଯେଉଁ ଜଣାଣୀ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ହରିବାସର ଉପବାସ କରେ, ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ସୁପୁତ୍ରା ଓ ସୁଖୀ ସ୍ୱାମୀ ପାଏ।
ଯୋ ନରୋ ଗୋଧନଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛୂଦ୍ରଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିମୋହିତଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀହରଣଂ ଵାପି କର୍ମଣା ସ ନପୁଂସକଃ
ଯେ କେହି ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ଗାଁ ବା ଧନ ଅର୍ଜନ କରେ, କିମ୍ବା ମୂଢ଼ ଶୂଦ୍ର ଏହିପରି କାମ କରେ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଝିଅକୁ ନେଇଯାଏ, ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଇଦଂ ତୁ ଵୃଜିନଂ କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ । ଇହ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ଦୁହିତା ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଏହି ପାପ କରି ପରେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଏହି ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଆସୀତ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ରାଜା ଶ୍ରୀଧରୋ ନାମତୋ ଦ୍ଵିଜ । ଅପୁତ୍ରୋ ଧନଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ଜାଯା ହେମପ୍ରଭାଵତୀ
ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୀଧର। ସେ ବହୁତ ଧନୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନ ନଥିଲା। ତାଙ୍କ ରାଣୀ ହେମପ୍ରଭାବତୀ ଥିଲେ।
ଵ୍ଯାସଂ ସକଲଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଲୋକହିତୈଷିଣମ୍ । ଆଗତଂ ଚୈଵ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚାପୁତ୍ରୋଽହଂ କଥଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେ ବିଶ୍ୱ ସାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମନା କରୁଥିବା ବ୍ୟାସଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସନ୍ତାନହୀନ, କଣ କରିବି?'
ଉଵାଚ ନୃପତେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ଵିନଯାନ୍ଵିତମ୍ । ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତେ ଚ ପୀଠେ ଚ ନିର୍ମିତେ କନକାଦିଭିଃ
ରାଜାଙ୍କ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି ବ୍ୟାସ କହିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଆସନ ଦେଇଥିଲେ।
ରାଜାରାଜ୍ଞୀ ତସ୍ଯ ପାଦୌ ଧୌତଂ କୃତ୍ଵା ଚ ହର୍ଷିତୌ । ପୀତ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ଦ୍ଵୌ ଚ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
ରାଜା ଓ ରାଣୀ ଖୁସି ହୋଇ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଦେଲେ ଏବଂ ସେହି ପାଦୋଦକ ପିଇଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ରାଜନ୍ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟମପୁତ୍ରୋ ଯେନ କର୍ମଣା । ତଵେଯଂ ରାଜ୍ଞୀ ଚାପୁତ୍ରୀ ଚୈକପତ୍ନୀଵ୍ରତସ୍ତଥା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, କାହିଁକି ତୁମେ ସନ୍ତାନହୀନ, କାହିଁକି ରାଣୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ଏବଂ କାହିଁକି ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ପତ୍ନୀ ଧରିଛ, ଏହି ସବୁ ମୁଁ କହିବି।'
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଚଂଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ନାମ୍ନା ଵରତନୁ ସ୍ମୃତଃ । ଭାର୍ଯା ତଵାପି ଶୁଭ୍ରାଂଗୀ ନାମ୍ନା ଵୈ ଶଂକରୀ ସ୍ମୃତା
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତୁମର ନାମ ଥିଲା ଚନ୍ଦ୍ର, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ ଶୁଭ୍ରାଙ୍ଗୀ, ଯାହାକୁ ଶଙ୍କରୀ ବି କୁହାଯାଏ।
ଏକଦା ପଥିଯାତୌ ଚ ନୀଚପୁତ୍ରଂ ଜଲେପି ଚ । ମଗ୍ନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହେଲଯା ଚ ଗତୌ ସ ପଂଚତାଂ ଗତଃ
ଏକ ଦିନ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଜଳରେ ଡୁବୁଥିବା ଏକ ନିମ୍ନଜାତି ଝିଅକୁ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅବହେଳା କରି ଚାଲିଗଲେ, ଫଳରେ ସେ ମରିଗଲା।
ବହୁପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ରାଜ୍ଞୀରାଜା ଗତୌ ଯୁଵାମ୍ । ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଯୁଵାଯୋର୍ନ ଭଵେତ୍ସୁତଃ
ବହୁ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ଓ ରାଣୀ ରାଜା ଓ ରାଣୀ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେଉନାହିଁ।
ରାଜୋଵାଚ- ଇଦାନୀଂ କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସୁତୋ ଵୈ ଜାଯତେ ପ୍ରଭୋ । ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଜୀଵନଂ ହି ନିରର୍ଥକମ୍
ରାଜା ପଚାରିଲେ: 'ଏବେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କରିଲେ ସନ୍ତାନ ମିଳିପାରିବ? କାରଣ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଲୋକର ଜୀବନ ନିରର୍ଥକ।'
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ସଵସ୍ତ୍ରଂ ଚୈଵ କୂଷ୍ମାଂଡଂ ଵୃଷଭଂ ସସୁଵର୍ଣକମ୍ । ଦେହି ଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ କୁରୁ ବାଲଵ୍ରତଂ ତଥା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: 'ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ବସ୍ତ୍ର, କୁଁସା, ଏକ ବଳଦ ଓ ସୁନା ଦାନ କର। ଏହା ସହିତ ଛୋଟ ଛୁଆମାନେ ଖାଇପାରିବା ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖ।'
ଗୌରୀଂ କନ୍ଯାଂ ତଥା ଦେହି ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ କୁରୁ । ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଜାଯତେ ତତ୍ର ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
ଏକ ଝିଅ ଗୌରୀକୁ ଦାନ କର, ଏବଂ ପୁରାଣ ଶୁଣ। ଏହିପରି କଲେ ସନ୍ତାନ ହେବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେବ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ- ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ଵ୍ଯାସୋକ୍ତଂ ଦାନମୁତ୍ତମମ୍ । ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ଚୈଵ ଚକାର ଗତକିଲ୍ବିଷଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବ୍ୟାସଙ୍କ କହିଥିବା ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ, ତାହାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହେଲା।'
ତତଃ ପୁତ୍ରୋ ଵର୍ଷମଧ୍ଯେ ବଭୂଵ ସର୍ଵପୂଜିତଃ । ଅଭୂଦ୍ରାଜା ସାର୍ଵଭୌମଃ ସୁଂଦରଃ କୁଲନାଯକଃ
ତାପରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହେଲେ, ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ବଂଶର ନେତୃତ୍ୱ କଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା କରୋତି ଦାନମୁତ୍ତମମ୍ । ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ସଂକ୍ଷେପାତ୍କଥିତଂ ମଯା
ସୂତ କହିଲେ: 'ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଏହି ଉତ୍ତମ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଠି ଯଦି ସନ୍ତାନ ନଥାଏ ମଧ୍ୟ, ପୁଅ ମିଳେ। ଏହି କଥା ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି।'
ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଯା ନାରୀ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜନମ୍ । ସୁପୁତ୍ରା ସା ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନା ଦ୍ଵିଜ
ଯେଉଁ ନାରୀ ଏହି କଥା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଆନୁସାରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ସଦା ସୁପୁତ୍ରା ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ସୁଵର୍ଣଂ ରଜତଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ଯଂ ଚ ଚଂଦନମ୍ । ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁସ୍ତକେ ଭକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁସ୍ତକକୁ ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ, ମାଳା କିମ୍ବା ଚନ୍ଦନ ଦାନ କରେ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯୋ ମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମବାଲକଘାତକଃ । ତସ୍ଯ କ୍ରୂରୋ ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରଃ ସପ୍ତଜନ୍ମାଂତରୈର୍ଦ୍ଵିଜଃ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମୂର୍ଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ସାତ ଜନ୍ମ ପରେ ଏକ କ୍ରୂର ପୁଅ ମିଳେ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ- କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ଭୋ ସୂତ ଵୈକୁଂଠଂ ସମଵାପ୍ଯତେ । ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ଶୃଣ୍ଵତୋ ମେ ପୋତୋ ହି ଭଵସାଗରେ
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ? ମୋତେ ଏହି କଥା କହ, କାରଣ ତୁମର କଥା ଶୁଣିଲେ ମୋ ପାଇଁ ଏହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ନୌକା ଭଳି।