କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦୀପଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍କାର୍ତିକେ ତୁ ହରେର୍ଦିନୈଃ
କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଛାଡ଼ି ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏବଂ କେହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦୀପ ଦେଇଥିଲେ—
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ନ ଶକ୍ତୋ ହରିଣା ଵିନା । ଘୃତପୂର୍ଣପ୍ରଦୀପଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧରେର୍ଗୃହେ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେବଳ ହରି ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଘିଅ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦୀପ ହରିଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେଇଥିବେ—
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ତସ୍ଯ କିଂ ଵା ପ୍ରଯୋଜନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧପ୍ରକର୍ତା ଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ହରେର୍ଦିନେ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର କଣ ଦରକାର? ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ କରେ, ସେ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
କାର୍ତିକେ ଦୀପଦାତା ଚ ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧରିମଂଦିରମ୍ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଦୂତା ଗତାସ୍ତେ ଵୈ ଯଥାଗତାଃ
କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ପ୍ରଦୀପ ଦେଇଥାଏ, ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୂତମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଦୂତା ରଥେ କୃତ୍ଵା ଗତାସ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁସାନ୍ନିଧ୍ଯ ଏଵାସ୍ଯ ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ଗତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ଅତିବାହିତ କଲେ।
ତତୋ ମର୍ତ୍ଯେ ରାଜକନ୍ଯା ବଭୂଵ କୃପଯା ହରେଃ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମାଯୁକ୍ତା ଚିରଂ ଭୋଗଂ ଚକାର ସା
ତାପରେ ହରିଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ମଣିଷ ଜନ୍ମରେ ରାଜକୁମାରୀ ହେଲେ; ପୁଅ-ନାତି ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଇତଃ ପୁନର୍ଗତା ସା ତୁ ଗୋଲୋକଂ ହରିସେଵଯା । ସୂତ ଉଵାଚ- ଭକ୍ତ୍ଯା ଶୃଣୋତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୀପମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ପରେ, ହରିଙ୍କ ସେବା କରି ସେ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପ୍ରଦୀପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ- ଜଯଂତ୍ଯାଃ ସୂତ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଦା ସା କ୍ରିଯତେ ଜନୈଃ । କଥଯସ୍ଵ ମଯି ତ୍ଵଂ ଵୈ ପୋତଃ ସଂସାରସାଗରେ
ଶୌନକ କହିଲେ — ହେ ସୂତ, ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା କେବେ ଲୋକେ ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ କଣ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହ, କାରଣ ଏହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ନୌକା ଭଳି।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋ ମୁନିସତ୍ତମ । ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ନାରଦେନ ପୃଷ୍ଟ ଏତତ୍ସୁରାଲଯେ
ସୂତ କହିଲେ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସେଥିରେ କହିବି। ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନାରଦ ପଚାରିଥିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଜଯଂତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥଯସ୍ଵ ପିତାମହ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ନାରଦ କହିଲେ — ହେ ପିତାମହ, ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା ମୋତେ କହ। ଏହା ଶୁଣି ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ- ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଵିପ୍ର ତଵାଗ୍ରେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍ । ଜଯଂତ୍ଯା ଉପଵାସେନ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ କହୁଛି, ଜୟନ୍ତୀର ଉପବାସ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ପାଇଥାଏ।
ସ୍ମରଣାତ୍କୀର୍ତନାତ୍ପାପଂ ସପ୍ତଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ମୁନେ । ଜଯଂତୀ ଦହତେ ତଚ୍ଚ କିଂ ପୁନଃ ସୋପଵାସକୃତ୍
ମନେ ପକାଇବା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସାତ ଜନ୍ମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଜୟନ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ପୁଡ଼ିଯାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତେବେ ଉପବାସ କଲେ କେତେ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳିବ!
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଚ ନଵମୀ ଚୈତ୍ରେ ମାସି ସିତା ଶୁଭା । କୃଷ୍ଣା ଚତୁର୍ଦଶୀ କୁଂଭେ ମେଷେ ଶୁକ୍ଲା ଚତୁର୍ଦଶୀ
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ, କୁମ୍ଭ ମାସର କୃଷ୍ଣା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଏବଂ ମେଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ — ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଜୟନ୍ତୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମ୍ଯାଶ୍ଵିନେ ଶୁକ୍ଲା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶ୍ରଵଣାନ୍ଵିତା । ମହାପୁଣ୍ଯାଶ୍ଚ ଶୁଭଦା ଜଯଂତ୍ଯଃ ଷଟ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳା ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ, ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ରସହିତ ଶୁକ୍ଳା ଦ୍ୱାଦଶୀ — ଏହି ଛଅଟି ଜୟନ୍ତୀ ବହୁତ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
କୃଷ୍ଣଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପୂର୍ଵା ପ୍ରସିଦ୍ଧା ପାପନାଶିନୀ । କ୍ରତୁକୋଟିସମା ହ୍ଯେଷା ତୀର୍ଥାନାମଯୁତୈଃ ସମା
ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପାପ ନାଶକ, ଏହା କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞ ଓ ଦଶହଜାର ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନ ସମାନ।
କର୍ତା ଗଵାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁ ଯୋ ଦଦାତି ଦିନେଦିନେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଠି ଫଳ ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ମିଳେ।
ହେମଭାରସହସ୍ରଂ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ରଵିଗ୍ରହେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ହଜାର ମଣ୍ଡ ଶୁଣା ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
କୃଷ୍ଣାଜିନସହସ୍ରାଣି ତିଲଧେନୁଶତାନି ଚ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ହଜାର ଶ୍ୟାମ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ଶତ ତିଳ ଦେହୁନୀ ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
କନ୍ଯାକୋଟିସହସ୍ରାଣାଂ ଦାନେ ଭଵତି ଯତ୍ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
କୋଟି-ହଜାର କନ୍ୟା ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ସସାଗରାମିମାଂ ପୃଥ୍ଵୀଂ ଦତ୍ଵା ଯଲ୍ଲଭତେ ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ସାଗର ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଵାପୀକୂପତଡାଗଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଦେଵତାଲଯେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପୋକରୀ, କୁଆଁ, ତଳାବ ତିଆରି କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଗୁରୂଣାଂ ଚ ଭକ୍ତିଂ ଯୁକ୍ତଃ କରୋତି ଯଃ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଯିଏ ମା, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ କାମ କରେ, ସେଉଁଠି ଫଳ ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ମିଳେ।
ଆପଦାହରଣାର୍ଥାଯ ତୀର୍ଥସେଵାକୃତାତ୍ମନାମ୍ । ସତ୍ଯଵ୍ରତାନାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଯେଉଁମାନେ ଆପଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ତୀର୍ଥ ସେବା କରନ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଲଭନ୍ତି, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଗଂଗାଯାଂ ନର୍ମଦାଯାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସାରସ୍ଵତେ ଜଲେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତୄଣାଂ ପିତୄଣାମିଂଦୁସଂକ୍ଷଯେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଅଷ୍ଟମୀରେ ପିତୃକର୍ମ କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- କେନକେନ କୃତା ପୂର୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵ ପିତାମହ । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ- କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ କର୍ଣେନ କୁମାରେଣ ଚ ଧୀମତା
ନାରଦ କହିଲେ — ହେ ପିତାମହ, ପୁରୁଣାକାଳରେ ଏହା କିଏ କରିଥିଲେ, ମୋତେ କହ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କୁମାର କରିଥିଲେ।
ସଗରେଣ ଦିଲୀପେନ କାକୁସ୍ଥେନ କୃତା ପୁରା । ଗୌତମେନ ଚ ଗାର୍ଗ୍ଯେଣ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଧୀମତା
ସଗର, ଦିଲୀପ ଓ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଗୌତମ, ଗାର୍ଗ୍ୟ ଓ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତା ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ରୌପଦେଯେନ ସାଧୁନା । ଦଦାତି ଵାଂଛିତାନ୍କାମାନ୍ଭାଦ୍ରପସ୍ଯ ସିତାଷ୍ଟମୀ
ବାଲ୍ମୀକି ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ପୁତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଚାହିଦା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯର୍କ୍ଷସଂଯୁକ୍ତା ଵିଶେଷେଣ ମତାଷ୍ଟମୀ । ଵର୍ଷେଵର୍ଷେ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥେ ଚକ୍ରପାଣିନଃ
ପ୍ରଜାପତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ଏହି ଅଷ୍ଟମୀ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ; ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।