ଫଲଂ ତସ୍ଯ ନରୋଽଶ୍ନାତି ଚୋର୍ଜେ ଯୋ ଵୈ ହରିପ୍ରିଯେ । ପ୍ରଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ହରେର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵୃଜିନଂ କୋଟିଜନ୍ମଜମ୍
ଓର୍ଜା ମାସରେ ଯିଏ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଫଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ ଖାଏ, ସେ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ସୁରସଂ ସର୍ପିଷାଯୁକ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯୋ ହରଯେପି ଚ । ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧରିମଂଦିରମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଘିଅ ମିଶା ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
କାର୍ତିକେ ଯୋ ନରୋ ଦଦ୍ଯାଦେକପଦ୍ମଂ ହରାଵପି । ଅଂତେ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ହରିଙ୍କୁ ଏକଟି ମାତ୍ର ପଦ୍ମ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ନରୋ ଯୋ ଵୈ କାର୍ତିକେ ଶ୍ରୀହରିପ୍ରିଯେ । କରୋତିସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁଯତ୍ସ୍ନାତ୍ଵାତତ୍ଫଲଂଲଭେତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ଲାଭ କରେ।
କାର୍ତିକେ ଯୋ ନରୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଦୀପଂ ନଭସି ଦ୍ଵିଜଃ । ଵିପ୍ରହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ମୁକ୍ତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧରେର୍ଗୃହମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ।
ମୁହୂର୍ତମପି ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍କାର୍ତ୍ତିକେ ପ୍ରୀତଯେ ହରେଃ । ଦୀପଂ ନଭସି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମିଂସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସଦା ହରିଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଯଦି କେହି କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ତେବେ ହରି ସେ ଲୋକରେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଗୃହେ ଦୀପଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଘୃତଂ ଦ୍ଵିଜଃ । କାର୍ତିକେ ଚାଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଦିନେଦିନେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଘିଅ ସହିତ ଦୀପ ନିଜ ଘରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ପ୍ରଦୀପସ୍ଯ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିଶେଷମୁଚ୍ଯତେ ମଯା । ନିଶାମଯ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେତିହାସଂ ସମାହିତଃ
ଦୀପର ବିଶେଷ ମହିମା ମୁଁ ଏବେ କହିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ।
ପୂର୍ଵଂ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଵିପ୍ରୋ ଵୈକୁଂଠୋ ନାମତଃ ଶୁଚିଃ । ଯସ୍ଯ ସଂଗପ୍ରଭାଵେଣ ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି ପାତକୀ
ପୂର୍ବରୁ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସଂଗର ପ୍ରଭାବରେ ପାପୀମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିଲେ।
ଏକଦା କାର୍ତିକେ ସୋଽପି ପ୍ରଦୀପଂ ପୁରତୋ ହରେଃ । ଦତ୍ଵା ଗୃହଂ ଗତୋ ଵିପ୍ରୋ ଘୃତପୂର୍ଣଂ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭଃ
ଏକଥର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘିଅ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।
ସର୍ପିସ୍ତତ୍ସ୍ଵାଦିତୁ ଚାଖୁରାଗତୋଽପି ପ୍ରଦୀପତଃ । ଯାଵତ୍ଖାଦିତୁମାରେଭେ ବୋଧିତୋଽସୌ ପ୍ରଦୀପକଃ
ଘିଅର ଗନ୍ଧକୁ ଅନୁସରି ଏକ ଉଠୁକା ପ୍ରଦୀପ ନିକଟକୁ ଆସିଲା; ସେ ଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଦୀପର ଆଲୋକ ତାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଦେଲା।
ମୂଷକୋଽଗ୍ନିଭଯାତ୍ତତ୍ର ଵେଗେନାପି ପଲାଯିତଃ । ଆଖୋଶ୍ଚ ସକଲଂ ପାପଂ ଵିନଷ୍ଟଂ କୃପଯା ହରେଃ
ଅଗ୍ନିର ଭୟରେ ଉଠୁକା ବେଗରେ ସେଠାରୁ ପଳାଇଗଲା; ହରିଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ସର୍ପେଣ ଦଂଶିତଶ୍ଚାଖୁଃ ପ୍ରାଣତ୍ଯାଗଂ ଚକାର ହ । ତତୋ ଯମାଜ୍ଞଯା ଦୂତାଃ ପାଶମୁଦ୍ଗରପାଣଯଃ
ସାପର କଟାରେ ଉଠୁକା ପ୍ରାଣ ଛାଡିଦେଲା; ତାପରେ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୂତମାନେ ପାଶ ଓ ଗଦା ନେଇ ଆସିଲେ।
ଆଗତାସ୍ତଂ ସମାନେତୁଂ ବବଂଧୁଶ୍ଚର୍ମରଜ୍ଜୁଭିଃ । ଯାଵନ୍ନେତୁଂ ମନଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରାଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଚର୍ମର ରସିରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ; ଯେତେବେଳେ ନେଇଯିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉଥିଲା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦୂତମାନେ ଦେଖାଦେଲେ।
ଆଗତା ଗରୁଡାରୂଢା ଵିଷ୍ଣୁଦୂତାଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜାଃ । ଵିମାନଂ ଗଗନେ ଚୈଵ ରାଜହଂସଯୁତଂ ଶୁଭମ୍
ଗରୁଡ଼ାରେ ବସିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ; ଆକାଶରେ ରାଜହଂସରେ ସୁଶୋଭିତ ଏକ ଅତି ଶୁଭ୍ର ବିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନିର୍ମିତଂ କନକୈଃ ଶୁଦ୍ଧୈଃ କାମଗଂ କୃପଯା ହରେଃ । ପାଶଂ ଛିତ୍ଵା ତତୋ ଦୂତାଃ ପ୍ରୋଚୁସ୍ତେ ଯମକିଂକରାନ୍
ହରିଙ୍କର କୃପାରେ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଏହି ବିମାନ ଥିଲା; ତାପରେ ଦୂତମାନେ ପାଶ କାଟି ଯମଙ୍କର ସେବକମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋଽପ୍ଯସୌ ମୂଢା ଵ୍ଯର୍ଥଂ ତୁ ବଂଧନଂ କୃତମ୍ । ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଶମନପ୍ରେଷ୍ଯା ଯଦି ଵାଂଛାସ୍ତି ଜୀଵିତୁମ୍
ଏହି ଉଠୁକା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଭକ୍ତ; ମୂଢ଼ମାନେ, ତୁମେ ଅକାରଣେ ବାନ୍ଧିଛ; ଯମଙ୍କ ସେବକମାନେ, ଯଦି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରକଂପିତାସ୍ତେ ଵୈ ପୃଚ୍ଛଂତି ଵିନଯାନ୍ଵିତାଃ । କେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ନୀଯତେ ପୁରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ ଓ ବିନୟରେ ପଚାରିଲେ: 'କେଉଁ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇଯାଉଛ?'
ଅସୌ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାପାପୀ ଯୂଯଂ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହଥ । ଵିଷ୍ଣୁଦୂତା ଊଚୁଃ- ପୁରତୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରଦୀପବୋଧନଂ କୃତମ୍
ଏହିଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ: 'ଏହିଏ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରଦୀପ ଜଳାଇଥିଲେ।'
ତେନୈଵ କର୍ମଣା ଦୂତା ନଯାମୋ ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍ । ଅନିଚ୍ଛଯାପି ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦୀପସ୍ଯ ବୋଧନମ୍
ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେଉଛୁ; ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଦୀପ ଜଳାଇଥିବା କେହି—
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦୀପଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍କାର୍ତିକେ ତୁ ହରେର୍ଦିନୈଃ
କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଛାଡ଼ି ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏବଂ କେହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦୀପ ଦେଇଥିଲେ—
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ନ ଶକ୍ତୋ ହରିଣା ଵିନା । ଘୃତପୂର୍ଣପ୍ରଦୀପଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧରେର୍ଗୃହେ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେବଳ ହରି ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଘିଅ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦୀପ ହରିଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେଇଥିବେ—
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ତସ୍ଯ କିଂ ଵା ପ୍ରଯୋଜନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧପ୍ରକର୍ତା ଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ହରେର୍ଦିନେ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର କଣ ଦରକାର? ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ କରେ, ସେ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
କାର୍ତିକେ ଦୀପଦାତା ଚ ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧରିମଂଦିରମ୍ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଦୂତା ଗତାସ୍ତେ ଵୈ ଯଥାଗତାଃ
କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ପ୍ରଦୀପ ଦେଇଥାଏ, ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୂତମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଦୂତା ରଥେ କୃତ୍ଵା ଗତାସ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁସାନ୍ନିଧ୍ଯ ଏଵାସ୍ଯ ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ଗତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ଅତିବାହିତ କଲେ।
ତତୋ ମର୍ତ୍ଯେ ରାଜକନ୍ଯା ବଭୂଵ କୃପଯା ହରେଃ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମାଯୁକ୍ତା ଚିରଂ ଭୋଗଂ ଚକାର ସା
ତାପରେ ହରିଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ମଣିଷ ଜନ୍ମରେ ରାଜକୁମାରୀ ହେଲେ; ପୁଅ-ନାତି ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଇତଃ ପୁନର୍ଗତା ସା ତୁ ଗୋଲୋକଂ ହରିସେଵଯା । ସୂତ ଉଵାଚ- ଭକ୍ତ୍ଯା ଶୃଣୋତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୀପମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ପରେ, ହରିଙ୍କ ସେବା କରି ସେ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପ୍ରଦୀପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ- ଜଯଂତ୍ଯାଃ ସୂତ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଦା ସା କ୍ରିଯତେ ଜନୈଃ । କଥଯସ୍ଵ ମଯି ତ୍ଵଂ ଵୈ ପୋତଃ ସଂସାରସାଗରେ
ଶୌନକ କହିଲେ — ହେ ସୂତ, ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା କେବେ ଲୋକେ ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ କଣ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହ, କାରଣ ଏହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ନୌକା ଭଳି।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋ ମୁନିସତ୍ତମ । ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ନାରଦେନ ପୃଷ୍ଟ ଏତତ୍ସୁରାଲଯେ
ସୂତ କହିଲେ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସେଥିରେ କହିବି। ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନାରଦ ପଚାରିଥିଲେ।