ଯସ୍ମିନ୍ଯସ୍ମିନ୍ସ୍ଥଲେ ଵିପ୍ର କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵର୍ତତେ କଥା । ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଯାତି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନ କର୍ହିଚିତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ହୁଏ, ସେଠାରୁ ଜଗନ୍ନାଥ କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯଃ କଥାରଂଭେ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଘ୍ନଂ ନରାଧମଃ । ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିର୍ନାସ୍ତି ମନ୍ଵଂତରଶତାଵଧି
ଯେ ଦୁଷ୍ଟ ମଣିଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଆରମ୍ଭରେ ବାଧା ଦେଇଥାଏ, ସେ ଶତଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।
ଯେ ପୁରାଣକଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଂଦଂତ୍ଯୁପହସଂତି ଵୈ । ତେଷାଂ କରସ୍ଥା ନରକା ବହୁକ୍ଲେଶକରାଃ ସଦା
ଯେମାନେ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣି ତାହାକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଉପହାସ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ସଦା ଦୁଃଖଦାୟକ ନରକ ରହିଥାଏ।
ଜନ୍ମାଂତରାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ଯୋ ଵୈ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାଂ କରୋତ୍ଯପି
ଯିଏ ମାତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ଵୈ ନରଃ କୁର୍ଯାତ୍ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ତଥା । ନ ଜାନେ ଶ୍ରଵଣେ ତସ୍ଯ କା ଗତିର୍ଵା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର କହେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର କେମିତି ଗତି ହେବ, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକଂ ପାପଂ ଅକାଲମରଣଂ ତଥା । ସୁରାପାନଂ ତଥାସ୍ତେଯଂ ସର୍ଵଂ ନଶ୍ଯତି ପାପିନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି—ଏପରି ସମସ୍ତ ପାପ ପାପୀଙ୍କ ପାଖରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ପାପଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପାପଂ ନିଵର୍ତଯେତ୍ । ତସ୍ଯ ପାପଂ ଵ୍ରଜେନ୍ନାଶମଗ୍ନିନା ତୂଲରାଶିଵତ୍
ଯିଏ ପାପ କରି, ପରେ ତାହାରୁ ମୁହଁ ଫେରାଏ, ତାଙ୍କର ପାପ ଅଗ୍ନିରେ ପତିଥିବା ପାଟି ତୁଳା ପରି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ଵିପ୍ର ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵୈ ପୁସ୍ତକଂ ଗୃହେ । ତସ୍ଯ ଗୃହସମୀପଂ ହି ନାଯାଂତି ଯମକିଂକରାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଥିବା ପୁସ୍ତକ ଘରେ ରହିଥାଏ, ସେଘର ପାଖକୁ ଯମର ଦୂତମାନେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ଵଦଂତି ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍କାଂଶ୍ଚ ଵାଂଚ୍ଛା ବ୍ରୂହି ଗୁରୋ ମମ । ଇଦାନୀଂ ତାନ୍ସମାଜ୍ଞାତୁଂ ତେଷାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଜୈମିନି କହିଲେ— ଗୁରୁଦେବ, ମୋତେ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ କେଉଁ ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ କେଉଁ କୃପା କରନ୍ତି? ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିମା ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଯୋ ନରୋ ମସ୍ତକେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵାଂଘ୍ରିଜଲଂ ଦ୍ଵିଜ । କରୋତି ସେଚନଂ ପାପୀ ତୀର୍ଥସ୍ନାନେନ ତସ୍ଯ କିମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ପାଦଧୋଆ ପାଣି ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଢାଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିନଥାଏ।
ସାଧୁସଂଗଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍କ୍ଷଣଂ ଵାର୍ଦ୍ଧକ୍ଷଣଂ ଦ୍ଵିଜ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମୁଖାନି ଚ
ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗ କରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଯତ୍ରଯତ୍ର କୁଲେ ଚୈଵ ଏକୋ ଭଵତି ଵୈଷ୍ଣଵଃ । କୁଲଂ ତସ୍ଯ ଯଦା ପାପୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ତନ୍ମୋକ୍ଷଗାମି ଵୈ
ଯେଉଁ କୁଳରେ ଏକ ମାତ୍ର ବୈଷ୍ଣବ ଥାଏ, ସେଇ କୁଳ ଯଦି ପାପରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ହିଂସାଦଂଭକାମକ୍ରୋଧୈର୍ଵର୍ଜିତାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ନରାଃ । ଲୋଭମୋହପରିତ୍ଯକ୍ତା ଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଵୈଷ୍ଣଵା ଦ୍ଵିଜ
ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ହିଂସା, ଢୋଙ୍ଗ, କାମନା, କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ଲୋଭ ଓ ମୋହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ପିତୃଭକ୍ତା ଦଯାଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵପ୍ରାଣିହିତେ ରତାଃ । ଅମତ୍ସରା ଵୈଷ୍ଣଵା ଯେ ଵିଜ୍ଞେଯାଃ ସତ୍ଯଭାଷିଣଃ
ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଭକ୍ତ, ଦୟାଶୀଳ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ନାହିଁ ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଵିପ୍ରଭକ୍ତିରତା ଯେ ଚ ପରସ୍ତ୍ରୀଷୁ ନପୁଂସକାଃ । ଏକାଦଶୀଵ୍ରତରତା ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଲିପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଗାଯଂତି ହରିନାମାନି ତୁଲସୀମାଲ୍ଯଧାରକାଃ । ହର୍ଯଂଘ୍ରିସଲିଲୈଃ ସିକ୍ତା ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଗାନ କରନ୍ତି, ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ପାଦଧୋଆ ପାଣିରେ ସିଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଶ୍ରୋତ୍ରଯୋର୍ମସ୍ତକେ ଯେଷାଂ ତୁଲସ୍ଯାଃ ପର୍ଣମୁତ୍ତମମ୍ । କର୍ହିଚିଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵିପ୍ର ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାନ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡରେ ତୁଳସୀର ଉତ୍ତମ ପତ୍ର ସଦା ଦେଖାଯାଏ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ପାଖଂଡସଂଗରହିତା ଵିପ୍ରଦ୍ଵେଷଵିଵର୍ଜିତାଃ । ସିଂଚେଯୁସ୍ତୁଲସୀଂ ଯେ ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵା ନରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ପାଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ଏବଂ ତୁଳସୀ ଗଛକୁ ପାଣି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ପୂଜଯଂତି ହରିଂ ଯେ ଚ ତୁଲସ୍ଯା ଚାର୍ଚଯଂତି ଯେ । କନ୍ଯାଦାନରତା ଯେ ଚ ଯେ ଵୈ ହ୍ଯତିଥିପୂଜକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତୁଳସୀ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, କନ୍ୟାଦାନରେ ରତ ଓ ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—
ଶୃଣ୍ଵଂତି ଵିଷ୍ଣୁଚରିତଂ ଵିଜ୍ଞେଯା ଵୈଷ୍ଣଵା ନରାଃ । ଯସ୍ଯ ଗୃହେ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠେତ୍ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାପି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଶୁଣନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଭଲଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ମାର୍ଜଯଂତି ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ପିତୃଯଜ୍ଞପ୍ରଵର୍ତକାଃ । ଜନେ ଦୀନେ ଦଯାଯୁକ୍ତା ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କର ସ୍ଥାନ ସଫା କରନ୍ତି, ପିତୃଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଦୁଃଖୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ପରସ୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପଶ୍ଯଂତି ଵିଷଵଚ୍ଚ ଯେ । ହରିନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯେଽଶ୍ନନ୍ତି ଵିଜ୍ଞେଯା ଵୈଷ୍ଣଵା ଜନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ପରର ଧନ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବିଷ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ହରିଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଭୋଗ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଖାଆନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାନୁରକ୍ତା ଯେ ତୁଲସୀଵନପାଲକାଃ । ରାଧାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତରତା ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆସକ୍ତ, ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନର ଦେଖଭାଳ କରନ୍ତି, ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣପୁରତୋ ଯେ ଚ ଦୀପଂ ଯଚ୍ଛଂତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା । ପରନିଂଦାଂ ନ କୁର୍ଵଂତି ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ପୃଷ୍ଟୋ ଜୈମିନିନା ଵ୍ଯାସ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ଯଥାକ୍ରମମ୍ । ମଯେଦଂ କଥ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯତ୍ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଗୁରୋଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଜୈମିନି ପଚାରିଲେ, ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ମୁଁ ଏହି କଥା ମୋ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଯେଉଁପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେଉଁପରି ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲି।
ଅଧ୍ଯାଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତଂ ଯେ ଶୃଣ୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଯାଂତି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍
ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁ ଶୌନକ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଚାନ୍ଯଧର୍ମ୍ମଂ ପୁରାତନମ୍ । ଵ୍ଯାସଜୈମିନିସଂଵାଦଂ ଶ୍ରୋତୄଣାଂ ପାପନାଶନମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ— ଶୌନକ, ଆଉ ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମ ଗଳ୍ପ ଶୁଣ। ଏହା ହେଉଛି ବ୍ୟାସ ଓ ଜୈମିନିଙ୍କ ଆଲୋଚନା, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- କର୍ମ୍ମଣା ହି ଗୁରୋ କେନ ମଂଦିରଂ ଜଗତୀପତେଃ । ଯାତି ତତ୍କଥଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ନରଃ ପାପୀ ଚ ମେ ପ୍ରଭୋ
ଜୈମିନି ପଚାରିଲେ— ଗୁରୁଦେବ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ଏକ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେ? ଆଜି ଦୟାକରି ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମଂଦିରେ ଯୋ ଵୈ ଲେପନଂ କୁରୁତେ ନରଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶ୍ରାଂତୋ ଯାତି ହରେର୍ଗୃହମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଲିପନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ଥକି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଯଶ୍ଚାଂବୁଲେପନଂ କୁର୍ଯାତ୍ସଂକ୍ଷେପାଚ୍ଛୃଣୁ ଜୈମିନେ । ତସ୍ଯପୁଣ୍ଯମହଂ ଵଚ୍ମି ମଂଦିରେ ଜଗତୀପତେଃ
ଏବଂ ଯେଉଁଠି ମଣିଷ କାଦଳିପନ କରେ, ଜୈମିନି, ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ କିଛି କଥା ମୁଁ ତୋତେ କହିବି— ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଏହା କେତେ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି।