ଯଚ୍ଛତାଂ ଚାନ୍ନଦାନାନି ଶରୀରାଣି ଚ ପାତକମ୍ । ଗାତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହସା ଯାଂତି ଶୌନକ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ଓ ପାପ ଏଠାରେ ରହିଯାଏ; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତୁରନ୍ତ ଯାନ୍ତି, ହେ ଶୌନକ।
ଅତଃ ପାପିଷ୍ଠ ଚାନ୍ନାନି ନ ଗୃହ୍ଣଂତି ମନୀଷିଣଃ । ଗୃହ୍ଣଂତି ମୋହାଦ୍ଯେ ମୂଢା ଭଵଂତି ପାପଭାଗିନଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପାପୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହା ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଭୂମିଷ୍ଠମୁଦକଂ ଚୈକଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ସ ହରିମଂଦିରମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ମାତ୍ର ପାଣି ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଧନସଂଚଯଃ । ସଂଚିତଂ ଚ ଧନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦାନକର୍ମଣି ଵିକ୍ଷିପେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ସଞ୍ଚିତ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ।
ରଣଂତି ଯେ ଚ କାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ତେ ଚାତିଦୁଃଖିନଃ । ଅଂତେ ସର୍ଵଧନଂ ତ୍ଯକ୍ଵା ନିଃସ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତି ଭୋ ମୁନେ
ଯେଉଁମାନେ କଞ୍ଜୁସି ଦ୍ୱାରା ଧନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି; ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିର୍ଧନ ହୋଇ ଯାନ୍ତି, ହେ ମୁନି।
ମାନଵା ଯେ ସଦା ଦାନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦରିଦ୍ରତି । ଦରିଦ୍ରାସ୍ତେନ ଵିଜ୍ଞେଯା ନରଲୋକେ ମହେଶ୍ଵରାଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ବାରମ୍ବାର ଦାନ କରି ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ମହାଶ୍ୱର ଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପରଲୋକେ ଦ୍ଵିଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସାଧୁସଂଯମଵର୍ଜିତେ । ନିର୍ଦଯେ ବଂଧୁହୀନେ ଚ ନ ଦତ୍ତଂ ନୋପତିଷ୍ଠତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ପରଲୋକରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଦ୍ଗୁଣ କିମ୍ବା ସଂଯମ ନାହିଁ, ଦୟା କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଯାହା ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତାହା ରହେ ନାହିଁ।
ସ୍ଥିତେ ଧନେ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ନାଶ୍ନାତି ନ ଦଦାତି ସଃ । ଦରିଦ୍ର ଇଵ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିଶ୍ଵାସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକେ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ ଖାଏ, ନ ଦିଏ, ସେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଦୁଃଖର ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଯାଏ।
ତପସୋଽପି ଵରଂ ଦାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ । ଅତୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନକର୍ମ ସମାଚରେତ୍
ତପସ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନକୁ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଦାତା ଦାନଂ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଯାତି ନିରଯଂ ଘୋରଂ ସର୍ଵଜଂତୁଭଯାଵହମ୍
ଯଦି କେହି ଦାନ ଦେବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ।
ଦାନଂ ଦାତା ପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ ନ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ନ ଯାଚତେ । ନିରଯେ ଚୋଭଯୋର୍ଵାସୋ ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ
ଦାନ କରିଥିବା ଓ ଦାନ ନେଇଥିବା ଦୁହେଁ, ସେଇ ଦାନକୁ ମନେ ପକାଇବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପୁଣି ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦୁହେଁ ନରକରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନି ଯାନି ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ତାନି ଦାନେନ ହନ୍ଯଂତେ ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ସମାଚରେତ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପାପ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ ଦାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ଚୁତର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡଂ ପ୍ରାରଭ୍ଯତେ ଶ୍ରୀଵେଦଵ୍ଯାସାଯ ନମଃ ଶୌନକ ଉଵାଚ- କଲୌ ସମାଗତେ ସୂତ ପ୍ରାଣିନାଂ କେନ କର୍ମଣା । ଉଦ୍ଧାରୋ ଵୈ ଭଵେତ୍ତସ୍ମାତ୍କଥଯସ୍ଵ ମମାଗ୍ରତଃ
ଏବେ ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ଚୁତ ରୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶ୍ରୀ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶୌନକ କହିଲେ— ହେ ସୂତ, କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇପାରିବେ? ଏହି କଥା ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କହ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ସାଧୁସାଧୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମନାଂ ଵରୋ ଭଵାନ୍ । ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଜନାନାଂ ଚ ଶୁଭଵାଞ୍ଛୋ ନିରଂତରମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ବଡ଼ ଭଲ, ବଡ଼ ଭଲ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଆପଣ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁଥିବା ଜଣେ ମହାନ।
ଏତଦ୍ଵ୍ଯାସଃ ପୁରା ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵପୂଜିତଃ । ପୃଷ୍ଟୋ ଜୈମିନିନା ତଂ ସ ଯଦାହ ଶୃଣୁ ଵୈଷ୍ଣଵ
ହେ ବୈଷ୍ଣବ, ପୂର୍ବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଜୈମିନି ପଚାରିଥିଲେ; ସେଠାରେ ବ୍ୟାସ କଣ କହିଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣ।
ଦଂଡଵତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯାସୌ ଵ୍ଯାସଂ ସର୍ଵାର୍ଥପାରଗମ୍ । ଗୁରୁଂ ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- କଲୌ ନୃଣାଂ ଭଵେତ୍କେନ ମୋକ୍ଷୋ ଵୈ କଥଯସ୍ଵ ମେ । ଅଲ୍ପେନାପି ଚ ପୁଣ୍ଯେନ ମର୍ତ୍ଯାଶ୍ଚାଲ୍ପାଯୁଷୋ ଯତଃ
ଜୈମିନି କହିଲେ— କଳିଯୁଗରେ ମଣିଷମାନେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? କାରଣ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଅତି କମ୍ ଆୟୁ ଓ କମ୍ ପୁଣ୍ୟ ଥାଏ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ସାଧୁସଂଗାଦ୍ଭଵେଦ୍ଵିପ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଶ୍ରଵଣଂ ପ୍ରଭୋ । ହରିଭକ୍ତିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ମାତ୍ତତୋ ଜ୍ଞାନଂ ତତୋ ଗତିଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିବା ହୁଏ, ତାହାରୁ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି ଜନ୍ମେ, ତାହାରୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ତାହାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ନ ରୋଚତେ କଥା ଭୂମୌ ପାପିଷ୍ଠାଯ ଜନାଯ ଵୈ । ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପାପିଷ୍ଠପ୍ରଵରୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଅତି ପାପୀ ଲୋକ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାରେ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏପରି ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଽନଂଦୀ ଭଵତି ଵୈଷ୍ଣଵଃ । ଅସତ୍ଯାଂ ତାଂ ତୁ ଯୋ ବ୍ରୂଯାଜ୍ଜ୍ଞେଯଃ ସ ପାପିନାଂ ଗୁରୁଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ ବୈଷ୍ଣବ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ମିଥ୍ୟା କଥା କହାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣ।
ଯସ୍ମିନ୍ଯସ୍ମିନ୍ସ୍ଥଲେ ଵିପ୍ର କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵର୍ତତେ କଥା । ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଯାତି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନ କର୍ହିଚିତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ହୁଏ, ସେଠାରୁ ଜଗନ୍ନାଥ କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯଃ କଥାରଂଭେ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଘ୍ନଂ ନରାଧମଃ । ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିର୍ନାସ୍ତି ମନ୍ଵଂତରଶତାଵଧି
ଯେ ଦୁଷ୍ଟ ମଣିଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଆରମ୍ଭରେ ବାଧା ଦେଇଥାଏ, ସେ ଶତଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।
ଯେ ପୁରାଣକଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଂଦଂତ୍ଯୁପହସଂତି ଵୈ । ତେଷାଂ କରସ୍ଥା ନରକା ବହୁକ୍ଲେଶକରାଃ ସଦା
ଯେମାନେ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣି ତାହାକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଉପହାସ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ସଦା ଦୁଃଖଦାୟକ ନରକ ରହିଥାଏ।
ଜନ୍ମାଂତରାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ଯୋ ଵୈ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାଂ କରୋତ୍ଯପି
ଯିଏ ମାତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ଵୈ ନରଃ କୁର୍ଯାତ୍ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ତଥା । ନ ଜାନେ ଶ୍ରଵଣେ ତସ୍ଯ କା ଗତିର୍ଵା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର କହେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର କେମିତି ଗତି ହେବ, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକଂ ପାପଂ ଅକାଲମରଣଂ ତଥା । ସୁରାପାନଂ ତଥାସ୍ତେଯଂ ସର୍ଵଂ ନଶ୍ଯତି ପାପିନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି—ଏପରି ସମସ୍ତ ପାପ ପାପୀଙ୍କ ପାଖରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ପାପଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପାପଂ ନିଵର୍ତଯେତ୍ । ତସ୍ଯ ପାପଂ ଵ୍ରଜେନ୍ନାଶମଗ୍ନିନା ତୂଲରାଶିଵତ୍
ଯିଏ ପାପ କରି, ପରେ ତାହାରୁ ମୁହଁ ଫେରାଏ, ତାଙ୍କର ପାପ ଅଗ୍ନିରେ ପତିଥିବା ପାଟି ତୁଳା ପରି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତଂ ଵିପ୍ର ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵୈ ପୁସ୍ତକଂ ଗୃହେ । ତସ୍ଯ ଗୃହସମୀପଂ ହି ନାଯାଂତି ଯମକିଂକରାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଥିବା ପୁସ୍ତକ ଘରେ ରହିଥାଏ, ସେଘର ପାଖକୁ ଯମର ଦୂତମାନେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ଵଦଂତି ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍କାଂଶ୍ଚ ଵାଂଚ୍ଛା ବ୍ରୂହି ଗୁରୋ ମମ । ଇଦାନୀଂ ତାନ୍ସମାଜ୍ଞାତୁଂ ତେଷାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଜୈମିନି କହିଲେ— ଗୁରୁଦେବ, ମୋତେ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ କେଉଁ ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ କେଉଁ କୃପା କରନ୍ତି? ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିମା ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଯୋ ନରୋ ମସ୍ତକେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵାଂଘ୍ରିଜଲଂ ଦ୍ଵିଜ । କରୋତି ସେଚନଂ ପାପୀ ତୀର୍ଥସ୍ନାନେନ ତସ୍ଯ କିମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ପାଦଧୋଆ ପାଣି ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଢାଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିନଥାଏ।