କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ପଶ୍ଯେଲ୍ଲପନଂ ବୁଧଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମାର୍ତଂଡ ଦର୍ଶନମ୍
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି କନ୍ୟା ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜାଣି ଦେଖିବେ, ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍।
ଫଲଦାତା ନରୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଭୁଂକ୍ତେ କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ଫଲଂ ତତ୍ରାମୃତୋପମମ୍
ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଫଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଏକ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମୃତ ସମାନ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଶାକଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଶିଵସ୍ଯଭଵନଂ ଦ୍ଵିଜ । ଯାତି କଲ୍ପଦ୍ଵଯଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ପାଯସଂ ସୁରୈଃ
ଯିଏ ଶାକ ଦାନ କରନ୍ତି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଦୁଇ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ପାୟସ ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଦୁର୍ଲଭ ପାୟସ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଘୃତଦୋ ଦଧିଦଶ୍ଚୈଵ ତକ୍ରଦୋ ଦୁଗ୍ଧଦସ୍ତଥା । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିକେତନଂ ଗତ୍ଵା ସୁଧାପାନଂ କରୋତି ସଃ
ଯିଏ ଘିଅ, ଦହି, ତକ୍ର କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଅମୃତ ପାନ କରନ୍ତି।
ଗଂଧଦଃ ପୁଷ୍ପଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତି ସୁରାଲଯମ୍ । ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ଗଂଧପୁଷ୍ପଵିଭୂଷିତଃ
ଯିଏ ଗନ୍ଧ କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ଦାନସାରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଯଃ । ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପର୍ଯ୍ଯଂକେ ଶେରତେ ଚିରମ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ରହନ୍ତି।
ପୀଠଦାତା ଦୀପଦାତା ସର୍ଵଦୁଷ୍କୃତଵର୍ଜିତଃ । ସ୍ଵର୍ଗେ ସିଂହାସନେ ତିଷ୍ଠେଜ୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଦୀପାଵଲୀଵୃତଃ
ଯିଏ ପୀଠ କିମ୍ବା ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଦୂରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସିଂହାସନରେ ବସି, ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଦୀପମାଳାରେ ଘିରି ରହନ୍ତି।
ତାଂବୂଲଂ ଯୋ ନରୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଭୁଂକ୍ତେଽଖିଲାଂ ସୁଖମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦେଵାଂଗନାକ୍ରୋଡେ ସୁପ୍ତସ୍ତାଂବୂଲମତ୍ତି ଵୈ
ଯିଏ ତାମ୍ବୁଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବାଙ୍ଗନାଙ୍କର କୋଳରେ ଶୋଇ ତାମ୍ବୁଳ ଖାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ଦାନଵରଂ କରୋତି ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ପ୍ରେତ୍ଯ ସ ସନ୍ନିଧିଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗଶତତ୍ରଯମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ପରଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ତିନିଶେ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଜ୍ଞାନଂ ତତସ୍ତତ୍ର ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୋତି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯା ଦ୍ଵିଜ
ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସେ ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ପାଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଅନାଥଂ ଦୁଃଖିତଂ ଵିପ୍ରଂ ପାଠଯେଦ୍ଵୈ ନରୋତ୍ତମଃ । ଶ୍ରୀହରେର୍ଭଵନଂ ଯାତି ପୁନର୍ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଅନାଥ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯୋ ନରଃ ପୁସ୍ତକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରତିଵର୍ଣଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କପିଲାକୋଟିଦାନଜମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ମଧୁଦୋ ଗୁଡଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତୀକ୍ଷୁସାଗରମ୍ । ଲଵଣପ୍ରଦୋ ନରୋ ଯାତି ଵାରୁଣଂ ଲୋକମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ମଧୁ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ଯମର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଯେଉଁ ଲୋକେ ଲୁଣ ଦାନ କରେ, ସେ ବାରୁଣ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନାନାମନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଵରଂ ଵୈ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେନ ଦତ୍ତଂ ମହୀତଲେ । ତେନ ଦତ୍ତାନି ଦାନାନି ସର୍ଵାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଇଥିବା ପରି ହୁଏ।
ଅନ୍ନଦୋ ଯୋ ନରୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରାଣଦଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ତସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତଦାନାନାମନ୍ନଦୋ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ପ୍ରାଣ ଦାନ କରୁଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ।
ଯଥାଚାନ୍ନଂ ତଥା ଵାରି ଦ୍ଵେ ତୁଲ୍ଯେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଵାରିଣା ଚ ଵିନା ଚାନ୍ନଂ ସିଦ୍ଧଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ, ସେପରି ପାଣି ମଧ୍ୟ; ଏହି ଦୁଇଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପାଣି ବିନା ଖାଦ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କ୍ଷୁଧା ତୃଷା ଦ୍ଵିଜ ଵ୍ଯାଘ୍ର ଦ୍ଵେ ଚ ତୁଲ୍ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଅତଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଚ ତୋଯଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବୁଧୈରପି
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଏହି ଦୁଇଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହି କାରଣରୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଦାନଂ କ୍ଷିତୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଗଚ୍ଛଂତି ହରିମଂଦିରମ୍
ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାନ୍ତି।
ଯାଵଂତ୍ଯନ୍ନାନି ଭୋ ଵିପ୍ର ଯଚ୍ଛତି କ୍ଷିତିମଂଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶ୍ଚ ତାଵଂତ୍ଯୋ ନଶ୍ଯଂତ୍ଯେଵ ତପୋଧନ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକେ ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେତେ ଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ତପସ୍ବୀ।
ଯଚ୍ଛତାଂ ଚାନ୍ନଦାନାନି ଶରୀରାଣି ଚ ପାତକମ୍ । ଗାତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହସା ଯାଂତି ଶୌନକ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ଓ ପାପ ଏଠାରେ ରହିଯାଏ; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତୁରନ୍ତ ଯାନ୍ତି, ହେ ଶୌନକ।
ଅତଃ ପାପିଷ୍ଠ ଚାନ୍ନାନି ନ ଗୃହ୍ଣଂତି ମନୀଷିଣଃ । ଗୃହ୍ଣଂତି ମୋହାଦ୍ଯେ ମୂଢା ଭଵଂତି ପାପଭାଗିନଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପାପୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହା ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଭୂମିଷ୍ଠମୁଦକଂ ଚୈକଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ସ ହରିମଂଦିରମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ମାତ୍ର ପାଣି ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଧନସଂଚଯଃ । ସଂଚିତଂ ଚ ଧନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦାନକର୍ମଣି ଵିକ୍ଷିପେତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ସଞ୍ଚିତ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ।
ରଣଂତି ଯେ ଚ କାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ତେ ଚାତିଦୁଃଖିନଃ । ଅଂତେ ସର୍ଵଧନଂ ତ୍ଯକ୍ଵା ନିଃସ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତି ଭୋ ମୁନେ
ଯେଉଁମାନେ କଞ୍ଜୁସି ଦ୍ୱାରା ଧନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି; ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିର୍ଧନ ହୋଇ ଯାନ୍ତି, ହେ ମୁନି।
ମାନଵା ଯେ ସଦା ଦାନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦରିଦ୍ରତି । ଦରିଦ୍ରାସ୍ତେନ ଵିଜ୍ଞେଯା ନରଲୋକେ ମହେଶ୍ଵରାଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ବାରମ୍ବାର ଦାନ କରି ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ମହାଶ୍ୱର ଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପରଲୋକେ ଦ୍ଵିଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସାଧୁସଂଯମଵର୍ଜିତେ । ନିର୍ଦଯେ ବଂଧୁହୀନେ ଚ ନ ଦତ୍ତଂ ନୋପତିଷ୍ଠତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ପରଲୋକରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଦ୍ଗୁଣ କିମ୍ବା ସଂଯମ ନାହିଁ, ଦୟା କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଯାହା ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତାହା ରହେ ନାହିଁ।
ସ୍ଥିତେ ଧନେ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ନାଶ୍ନାତି ନ ଦଦାତି ସଃ । ଦରିଦ୍ର ଇଵ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିଶ୍ଵାସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକେ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ ଖାଏ, ନ ଦିଏ, ସେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଦୁଃଖର ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଯାଏ।
ତପସୋଽପି ଵରଂ ଦାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ । ଅତୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନକର୍ମ ସମାଚରେତ୍
ତପସ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନକୁ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଦାତା ଦାନଂ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଯାତି ନିରଯଂ ଘୋରଂ ସର୍ଵଜଂତୁଭଯାଵହମ୍
ଯଦି କେହି ଦାନ ଦେବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ।