ଵାପୀକୂପତଡାଗଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଦେଵତାଲଯେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଦେବତା ମନ୍ଦିରରେ ଆଉ ଆଉ କୁଆଁ, ପୋକରି, ତଳାଗ ତିଆରି କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀର ଉପବାସରେ ସେ ଫଳ ପାଏ ।
ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଗୁରୂଣାଂ ଚ ଭକ୍ତିଂ ଯୁକ୍ତଃ କରୋତି ଯଃ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଯିଏ ମା, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରେ, ଜୟନ୍ତୀର ଉପବାସରେ ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ ।
ଆପଦାହରଣାର୍ଥାଯ ତୀର୍ଥସେଵାକୃତାତ୍ମନାମ୍ । ସତ୍ଯଵ୍ରତାନାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ, ସେମାନେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଯାଏ।
ଗଂଗାଯାଂ ନର୍ମଦାଯାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସାରସ୍ଵତେ ଜଲେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିଲେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।
ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତୄଣାଂ ପିତୄଣାମିଂଦୁସଂକ୍ଷଯେ । ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଜଯଂତ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷଣେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଅଷ୍ଟମୀରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିଲେ ସେହି ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- କେନକେନ କୃତା ପୂର୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵ ପିତାମହ । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ- କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ କର୍ଣେନ କୁମାରେଣ ଚ ଧୀମତା
ନାରଦ ପଚାରିଲେ—“ପୂର୍ବରୁ କିଏ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ? ଆପଣ କହନ୍ତୁ, ପିତାମହ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“କାର୍ତବୀର୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁମାର କରିଥିଲେ।”
ସଗରେଣ ଦିଲୀପେନ କାକୁସ୍ଥେନ କୃତା ପୁରା । ଗୌତମେନ ଚ ଗାର୍ଗ୍ଯେଣ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଧୀମତା
ସଗର, ଦିଲୀପ, କାକୁଷ୍ଠ, ଗୌତମ, ଗାର୍ଗ୍ୟ ଓ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତା ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ରୌପଦେଯେନ ସାଧୁନା । ଦଦାତି ଵାଂଛିତାନ୍କାମାନ୍ଭାଦ୍ରପସ୍ଯ ସିତାଷ୍ଟମୀ
ବାଲ୍ମୀକି ଓ ଦ୍ରୌପଦୀର ପୁତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯର୍କ୍ଷସଂଯୁକ୍ତା ଵିଶେଷେଣ ମତାଷ୍ଟମୀ । ଵର୍ଷେଵର୍ଷେ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥେ ଚକ୍ରପାଣିନଃ
ପ୍ରଜାପତି ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ହେଉଥିବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ବିଶେଷ ମାନାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ମୁହୂର୍ତେନ ଵିଲୀଯତେ । ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତ୍ଵା ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଵଂ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଯଦି ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ରାତିରେ ଜାଗି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ନିଷ୍ଠା ସହ କରାଯାଏ।
ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୂଜନୀଯଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଵିପ୍ର ଜଯଂତୀସମୁପୋଷଣମ୍
ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଭୋଗ ଦେଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଏ।
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ଜ୍ଞାନତୋଽଜ୍ଞାନତଃ କୃତମ୍
କୋଟି ଜନ୍ମରେ ଜଣା ଓ ଅଜଣାଭାବରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ,
ପ୍ରସାଦାଦ୍ଦେଵକୀସୂନୋର୍ଯାମାର୍ଦ୍ଧେନ ଵିଲୀଯତେ । ଜଯଂତୀତିଥିସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ଭୁଂଜତେ ଯେ ନରାଧମାଃ
ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି,
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସଂଭଵଂ ପାପଂ ଭୁଂଜତେ ତେ ନ ସଂଶଯଃ । ସାଗରାଦ୍ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ମୁକ୍ତସ୍ଥାନାନି ସର୍ଵଶଃ
ତାଙ୍କମାନେ ତିନି ଲୋକରୁ ଆସୁଥିବା ପାପ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ସାଗର ଆଦି ମୁକ୍ତିସ୍ଥାନ,
ଗୃହେ ତିଷ୍ଠଂତି ସର୍ଵାଂଗେ ଜଯଂତୀଵ୍ରତକାରିଣଃ । ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ତୀର୍ଥାନି ଦେହେ ତିଷ୍ଠଂତି ଦେଵତାଃ
ଜୟନ୍ତୀ ବ୍ରତ କରୁଥିବା ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଘର ଓ ଶରୀରରେ ବସିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତା ବସିଥାନ୍ତି।
କରୋତି ଯୋ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଜଯଂତୀଂ କୃଷ୍ଣଵଲ୍ଲଭାମ୍ । ନ ଵେଦେନ ପୁରାଣେନ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ମହାମୁନେ
ଏହି ଜୟନ୍ତୀ ବ୍ରତ, ଯାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଭକ୍ତି ସହ କରାଯାଏ, ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଏହା ସମାନ କିମ୍ବା ଅଧିକ ବ୍ରତ ମୁଁ ଦେଖିନାହିଁ, ମହାମୁନି।
ତତ୍ସମଂ ନାଧିକଂ ଵାପି କୃଷ୍ଣରାଧାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମ୍ । ନ କରୋତି ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ଭଵେତ୍କ୍ରୂରରାକ୍ଷସଃ
ଏହା ସମାନ କିମ୍ବା ଅଧିକ କୃଷ୍ଣରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ ଭକ୍ତି ସହ କରେନାହିଁ, ସେ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ହୋଇଯାଏ।
ଯୋ ନରୋଽଶ୍ନାତି ମୂଢାତ୍ମା ଜଯଂତୀଵାସରେ ଦ୍ଵିଜ । ମହାନରକମଶ୍ନାତି ଯଥା ଚ ହରିଵାସରେ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଦ୍ବିଜ, ସେମାନେ ହରିବାସରେ ଭୋଜନ କରିଥିବା ପରି ମହାନରକ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଅତୀତମାଗତଂ ଯସ୍ତୁ କୁଲମେକୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍ । ପତେତ୍ତୁ ନରକେ ଘୋରେ ଜଯଂତ୍ଯାଂ ଭୋଜନେନ ଵୈ
ଜୟନ୍ତୀ ଦିନରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଏକଶ ଶତ ପିଢିକୁ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପକାଇଦିଅନ୍ତି।
ଜଯଂତୀ ବୁଧଵାରେ ଚ ରୋହିଣ୍ଯା ସହିତା ଯଦା । ଭଵେଚ୍ଚ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ କିଂ କୃତୈର୍ଵ୍ରତକୋଟିଭିଃ
ଜୟନ୍ତୀ ବୁଧବାର ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ସହ ଯୋଗ ହେଲେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ବ୍ରତ କରିବାର କି ଆବଶ୍ୟକତା?
କୃତେ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଚୈଵ ଦ୍ଵାପରେ ଚ କଲୌ ଯୁଗେ । କୃତା ସମ୍ଯଗ୍ଵିଧାନେନ ଜଯଂତୀ ପାପନାଶିନୀ
ସତ୍ୟଯୁଗ, ତ୍ରେତାଯୁଗ, ଦ୍ୱାପରଯୁଗ ଓ କଳିଯୁଗରେ ଯଦି ଜୟନ୍ତୀ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ଏହା ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରି ଜୟ ଦେଇଥାଏ।
ଜାଗରେ ପଦ୍ମନାଭସ୍ଯ ପୁରାଣଂ ପାଠଯେତ୍ତୁ ଯଃ । ଆଜନ୍ମୋପାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ଦହତେ ତୂଲରାଶିଵତ୍
ଯେଉଁଠି ଜନେ ଜାଗରଣ ସମୟରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ପୁରାଣ ପଢିଥାଏ, ସେ ଜନ୍ମଠାରୁ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପକୁ ତୁଳା ଗାଁଠ ଭଳି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଯିବା ପରି ଦହିଦେଇଥାଏ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରାଣଂ ହରିଵାସରେ । କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ତସ୍ଯ ପାପଂ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁ ଜନ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ପୁରାଣ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ କୋଟି ଜନ୍ମରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପକୁ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ।
ଵାସରେ ପଦ୍ମନାଭସ୍ଯ ପୂଜଯେଦ୍ଵାଚକଂ ମୁନେ । କୁଲକୋଟିଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସ ପୂଜ୍ଯତେ
ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଦିନରେ, ମୁନି, ଯେଉଁଠି ପୁରାଣ ପଢୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେ ନିଜ କୁଳର ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଜଯଂତ୍ଯାମୁପଵାସେନ ଯୋ ନରୋଽତ୍ର ପରାଙ୍ମୁଖଃ । ସର୍ଵଧର୍ମଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଯାତ୍ଯସୌ ନରକଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁ ଜନ ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସରୁ ଦୂର ରହିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବିମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଗଂଧପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଧୂପୈଶ୍ଚ ଘୃତପୂର୍ଣପ୍ରଦୀପକୈଃ । ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵୈଶ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ଧୂପ, ଘୀରେ ଭରିଥିବା ଦୀପ ଓ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଧିନାନେନ ଯୋ ଵିପ୍ର ଜଯଂତୀଂ ପ୍ରକରୋତି ଚ । ନରୋ ଵୈ ତାରଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରୁଷାନେକଵିଂଶତିମ୍
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୟନ୍ତୀ କରେ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକୋଇଶି ଜଣ ପୁରୁଷକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।
ନ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଂ ନ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ନ ଭଵେତ୍କଲହୋ ଗୃହେ । ସଂତତେର୍ନ ଵିରୋଧଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତି ଧନକ୍ଷଯମ୍
ଘରେ କେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ବିଧବାଭାବ, କଳହ ହୁଏନାହିଁ; ପରିବାରରେ କେବେ ବିରୋଧ ହୁଏନାହିଁ, ଧନର କ୍ଷୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ।
ଯାନ୍ଯାଂଶ୍ଚିକୀର୍ଷତେ କାମାନ୍ଜଯଂତୀ ସମୁପୋଷକଃ । ତାଂସ୍ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସକଲାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରୁଥିବା ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିପରା ନିତ୍ଯଂ ଜଯଂତୀଵ୍ରତ ମାନସାଃ । ତେ ଧନ୍ଯାସ୍ତେ କୁଲୀନାସ୍ତେ ଈଶ୍ଵରାସ୍ତେ ଚ ପଂଡିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିରେ ଓ ଜୟନ୍ତୀ ବ୍ରତରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, କୁଳୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପଣ୍ଡିତ।