ଫଲଦାତା ନରୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଭୁଂକ୍ତେ କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ଫଲଂ ତତ୍ରାମୃତୋପମମ୍
ଏ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଫଳ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଓ ଏଠାରେ ହଜାର କଳ୍ପ ଅବଧି ଅମୃତ ସମ ପ୍ରତିଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଶାକଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଶିଵସ୍ଯଭଵନଂ ଦ୍ଵିଜ । ଯାତି କଲ୍ପଦ୍ଵଯଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ପାଯସଂ ସୁରୈଃ
ଏ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଶାକ ଦାନ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ, ଦୁଇ କଳ୍ପ ଅବଧି ରହିଥାଏ ଓ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ପାୟସ ଖାନ୍ତି, ତାହା ଉପଭୋଗ କରେ।
ଘୃତଦୋ ଦଧିଦଶ୍ଚୈଵ ତକ୍ରଦୋ ଦୁଗ୍ଧଦସ୍ତଥା । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିକେତନଂ ଗତ୍ଵା ସୁଧାପାନଂ କରୋତି ସଃ
ଯିଏ ଘିଅ, ଦହି, ତକର, କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ ଓ ଏଠାରେ ଅମୃତ ପାନ କରେ।
ଗଂଧଦଃ ପୁଷ୍ପଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତି ସୁରାଲଯମ୍ । ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ଗଂଧପୁଷ୍ପଵିଭୂଷିତଃ
ଯିଏ ଗନ୍ଧ କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦାନ କରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ ଓ ହଜାର କଳ୍ପ ଅବଧି ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।
ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ଦାନସାରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଯଃ । ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପର୍ଯ୍ଯଂକେ ଶେରତେ ଚିରମ୍
ଯିଏ ଭ୍ରାମ୍ହଣଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରେ, ଯାହା ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୟ୍ୟାରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ।
ପୀଠଦାତା ଦୀପଦାତା ସର୍ଵଦୁଷ୍କୃତଵର୍ଜିତଃ । ସ୍ଵର୍ଗେ ସିଂହାସନେ ତିଷ୍ଠେଜ୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଦୀପାଵଲୀଵୃତଃ
ଯିଏ ଆସନ କିମ୍ବା ଦୀପ ଦାନ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତିରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସିଂହାସନରେ ବସି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପମାଳାରେ ଘିରି ରହିଥାଏ।
ତାଂବୂଲଂ ଯୋ ନରୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଭୁଂକ୍ତେଽଖିଲାଂ ସୁଖମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦେଵାଂଗନାକ୍ରୋଡେ ସୁପ୍ତସ୍ତାଂବୂଲମତ୍ତି ଵୈ
ଯିଏ ତାମ୍ବୁଲ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଶୁଇ ତାମ୍ବୁଲ ଖାଏ।
ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ଦାନଵରଂ କରୋତି ଯୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ପ୍ରେତ୍ଯ ସ ସନ୍ନିଧିଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୁଗଶତତ୍ରଯମ୍
ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦାନ ଯାହା ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ତିନି ଶତ କଳ୍ପ ଅବଧି ରହିଥାଏ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଜ୍ଞାନଂ ତତସ୍ତତ୍ର ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୋତି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯା ଦ୍ଵିଜ
ଏଠାରେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା, ଯାହା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ।
ଅନାଥଂ ଦୁଃଖିତଂ ଵିପ୍ରଂ ପାଠଯେଦ୍ଵୈ ନରୋତ୍ତମଃ । ଶ୍ରୀହରେର୍ଭଵନଂ ଯାତି ପୁନର୍ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ଏକ ଅନାଥ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଇଥାଏ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥାଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ।
ଯୋ ନରଃ ପୁସ୍ତକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରତିଵର୍ଣଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କପିଲାକୋଟିଦାନଜମ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କିଏ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପ୍ରତି ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କପିଳା ଗାଁ ଦାନର ଦଶ ଲକ୍ଷ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।
ମଧୁଦୋ ଗୁଡଦଶ୍ଚୈଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାତୀକ୍ଷୁସାଗରମ୍ । ଲଵଣପ୍ରଦୋ ନରୋ ଯାତି ଵାରୁଣଂ ଲୋକମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମଧୁ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଇକ୍ଷୁର ସାଗରକୁ ଯାଇଥାଏ; ଯେଉଁଠି ଲୁଣ ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାରୁଣ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନାନାମନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଵରଂ ଵୈ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରୁ, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ମୁନିମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନେ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଂ ଵାରି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେନ ଦତ୍ତଂ ମହୀତଲେ । ତେନ ଦତ୍ତାନି ଦାନାନି ସର୍ଵାଣି ଚ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି କିଏ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଇଛି ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ଅନ୍ନଦୋ ଯୋ ନରୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରାଣଦଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ତସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତଦାନାନାମନ୍ନଦୋ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ।
ଯଥାଚାନ୍ନଂ ତଥା ଵାରି ଦ୍ଵେ ତୁଲ୍ଯେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଵାରିଣା ଚ ଵିନା ଚାନ୍ନଂ ସିଦ୍ଧଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ, ସେପରି ପାଣି; ଦୁଇଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣି ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
କ୍ଷୁଧା ତୃଷା ଦ୍ଵିଜ ଵ୍ଯାଘ୍ର ଦ୍ଵେ ଚ ତୁଲ୍ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତେ । ଅତଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଚ ତୋଯଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବୁଧୈରପି
ଖୁଦା ଓ ତିଆଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୁଇଟି ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ନଦାନଂ କ୍ଷିତୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଗଚ୍ଛଂତି ହରିମଂଦିରମ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥାଏ।
ଯାଵଂତ୍ଯନ୍ନାନି ଭୋ ଵିପ୍ର ଯଚ୍ଛତି କ୍ଷିତିମଂଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶ୍ଚ ତାଵଂତ୍ଯୋ ନଶ୍ଯଂତ୍ଯେଵ ତପୋଧନ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତି, ସେତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତପସ୍ୱୀ।
ଯଚ୍ଛତାଂ ଚାନ୍ନଦାନାନି ଶରୀରାଣି ଚ ପାତକମ୍ । ଗାତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହସା ଯାଂତି ଶୌନକ
ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ପାପ ନୂତନ ଶରୀର ମିଳିବା ସମୟରେ ସହସା ଛାଡ଼ି ଯାଏ, ଶୌନକ।
ଅତଃ ପାପିଷ୍ଠ ଚାନ୍ନାନି ନ ଗୃହ୍ଣଂତି ମନୀଷିଣଃ । ଗୃହ୍ଣଂତି ମୋହାଦ୍ଯେ ମୂଢା ଭଵଂତି ପାପଭାଗିନଃ
ତେଣୁ, ଅତି ପାପୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାପୀଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ନେନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଭ୍ରମରେ ନେନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଭୂମିଷ୍ଠମୁଦକଂ ଚୈକଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ସ ହରିମଂଦିରମ୍
ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି କିଏ ଏକ ମାତ୍ର ପାଣି ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥାଏ।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଧନସଂଚଯଃ । ସଂଚିତଂ ଚ ଧନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦାନକର୍ମଣି ଵିକ୍ଷିପେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଦ୍ୟମ କରି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ; ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ।
ରଣଂତି ଯେ ଚ କାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ତେ ଚାତିଦୁଃଖିନଃ । ଅଂତେ ସର୍ଵଧନଂ ତ୍ଯକ୍ଵା ନିଃସ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତି ଭୋ ମୁନେ
ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୂପଣତାରେ ଧନ ରଖିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ଦୁଃଖି; ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଏହି ଜଗତରୁ ନିର୍ଧନ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ମୁନି।
ମାନଵା ଯେ ସଦା ଦାନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦରିଦ୍ରତି । ଦରିଦ୍ରାସ୍ତେନ ଵିଜ୍ଞେଯା ନରଲୋକେ ମହେଶ୍ଵରାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ସଦା ଦାନ ଦେଇ ଦେଇ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯିବେ, ମହେଶ୍ୱରମାନେ।
ପରଲୋକେ ଦ୍ଵିଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସାଧୁସଂଯମଵର୍ଜିତେ । ନିର୍ଦଯେ ବଂଧୁହୀନେ ଚ ନ ଦତ୍ତଂ ନୋପତିଷ୍ଠତେ
ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ପରଲୋକରେ, ଯେଉଁଠି ସଦ୍ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ନିଗ୍ରହ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଦୟା ଓ ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ, ଦିଆଯାଇନଥିବା କିଛି ସହିତ ଯାଏନାହିଁ।
ସ୍ଥିତେ ଧନେ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ନାଶ୍ନାତି ନ ଦଦାତି ସଃ । ଦରିଦ୍ର ଇଵ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିଶ୍ଵାସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ ଭୋଗ କରେ, ନ ଦାନ କରେ, ସେ ଦରିଦ୍ର ଭାବରେ ଗଣାଯିବା ଉଚିତ୍। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଦୁଃଖର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡି ଯାଏ।
ତପସୋଽପି ଵରଂ ଦାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ । ଅତୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନକର୍ମ ସମାଚରେତ୍
ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦାନ ତପସ୍ୟାଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦାତା ଦାନଂ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଯାତି ନିରଯଂ ଘୋରଂ ସର୍ଵଜଂତୁଭଯାଵହମ୍
ଯଦି କୌଣସି ଦାତା ଦାନ ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦାନ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ।
ଦାନଂ ଦାତା ପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ ନ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ନ ଯାଚତେ । ନିରଯେ ଚୋଭଯୋର୍ଵାସୋ ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ
ଦାତା ଓ ଗ୍ରହୀତା, ଦାନକୁ ମନେ କରିବା ନାହିଁ, ନ ଚାହିବା ଉଚିତ୍। ନାହିଁ ହେଲେ, ଉଭୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରିବେ।