ଊଚୁସ୍ତେ ଵୈ ଵ୍ରତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍ । ଵିପ୍ରାଣାମାଜ୍ଞଯା ଵିପ୍ର ଚକାର ଵିଷ୍ଣୁପଂଚକମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ: 'ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକର ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କର।' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁପଞ୍ଚକ କଲେ।
ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ ହରେଃ ସ୍ଥାନମାରୁହ୍ଯ ସ୍ଯଂଦନେ ଵରେ । ଆସାଦ୍ଯ ଶ୍ରୀହରେରୂପଂ ତସ୍ଥୌ ଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଯାଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ରୂପ ପାଇଲେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଖ୍ଯାନଂ ପାପନାଶନମ୍ । କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଯାହା ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୂରିଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ। ଵିଦୁଷାଂଵର ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ କଥଯସ୍ଵ ମହାମତେ । ଇଦାନୀଂ ମମ ଦାନାନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କ୍ରମତୋ ମୁନେ
ଶୌନକ କହିଲେ: ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ୟର ଜ୍ଞାନୀ, ବଡ଼ ମନ ଥିବା ମୁନି, ଏବେ ମୋତେ ଦାନର ମହିମାକୁ ଏକ ପରେ ଏକ କହିଦିଅ।
ସୂତ ଉଵାଚ। କ୍ଷିତିଦାନଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନାନାମୁତ୍ତମଂ ମତମ୍ । ଯେନ କୃତଂ ଵୈ ତଦ୍ଦାନଂ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ମତମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୂମି ଦାନ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ; ଯେଉଁଠି ଏହି ଦାନ ଦିଯାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
କ୍ଷିତିଂ ସସସ୍ଯାଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଯେଉଁଠି ଭୂମି ସହ ଫସଲ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଯାଏ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ଚଉଦି ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜ କରିଥିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ସାର୍ଵଭୌମସ୍ତତୋ ନୃପଃ । ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ଚିରଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରଜେଦ୍ଵୈ ଶ୍ରୀହରେର୍ଗୃହମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଭୂମି ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉଛି।
ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ଭୂମିଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ସ ଗଚ୍ଛତି ହରେର୍ଗେହଂ ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯେଉଁଠି ଗଉ ଚରମ ପରିମାଣ ଭୂମି ଏକ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦିଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉଛି।
ଶତଂ ଗାଵୋ ଵୃଷଶ୍ଚୈକୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯଯଂତ୍ରିତାଃ । ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାଂ ତାଂ ଭୂମିଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମହର୍ଷଯଃ
ଯେଉଁଠି ଏକ ଶତ ଗଉ ଓ ଏକ ବଳଦ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବରୋଧ ବିନା ରହିପାରନ୍ତି, ସେ ଗଉ ଚରମ ପରିମାଣ ଭୂମି ବୋଲି ମହାର୍ଷିମାନେ କହନ୍ତି।
ଭୂମିନେତା ଭୂମିଦାତା ଦ୍ଵୌ ଚାପି ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନୌ । ଗ୍ରାହ୍ଯା ଭୂମିର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦାନଶତାନ୍ଯପି
ଭୂମି ନେଇଥିବା ଓ ଦାନ କରିଥିବା ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଭୂମି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଦାନ ଶତଗୁଣ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ।
ଅଜ୍ଞାନୀ ଭୂସୁରୋ ଯସ୍ତୁ ତ୍ଯଜେଦ୍ଭୂମିଂ ଵିମୋହିତଃ । ପ୍ରତିଜନ୍ମନ୍ଯସୌ ଵିପ୍ରୋ ଭଵେଚ୍ଚାତ୍ଯଂତ ଦୁଃଖଭାକ୍
ଯେଉଁ ଭୂସୁର ଅଜ୍ଞାନରୁ ଭୂମି ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ।
ଅନ୍ଯତୋ ଯଃ ସମାସାଦ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ତସ୍ମୈ ଵିପ୍ର ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦଦାତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଅନ୍ୟଠାରୁ ଭୂମି ପାଇ ଏକ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦିଏ, ସେଉଁଠି ଜଗନ୍ନାଥ ତାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସ୍ଵଦତ୍ତାଂ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ମେଦିନୀଂ ଯୋ ହରେଦ୍ଦ୍ଵିଜ । ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈର୍ଯାତି ନରକଂ ଚାତିଦାରୁଣମ୍
ଏକ ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଦିଆ ଭୂମି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଦିଆ ଭୂମି ନେଇଥିଲେ, ସେ କୋଟି କୋଟି ପରିବାର ସହ ଅତି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଉଛି।
ହରେଦ୍ଯୋ ଵୈ ମହୀଂ ଵିପ୍ର ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣଯୋରପି । ନ ଦୃଷ୍ଟା ନିଷ୍କୃତିସ୍ତସ୍ଯ କୋଟିକଲ୍ପଶତୈର୍ମୁନେ
ଯେଉଁଠି ଭୂମି ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନେଇଥିବା, ମୁନି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୋଟି କଳ୍ପ ଶତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ଭୂମିଂ ଯୋ ପରଦତ୍ତାଂ ଚ ରକ୍ଷତି କ୍ଷ୍ମାପତିର୍ଦ୍ଵିଜ । ପୁଣ୍ଯଂ କୋଟିଗୁଣଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତସ୍ଯ ଦାନଂ ଜନାଦପି
ଯେଉଁ ରାଜା ଅନ୍ୟର ଦିଆ ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜ, ସେ ଲୋକଙ୍କ ଦାନରୁ କୋଟି ଗୁଣ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ମହୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜ । ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଧେନୁଂ ଯଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦେଇ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଦ୍ୱିଜ, ଏକ ଗଉ ଦିଏ ଯେଉଁ ମାନବ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ପାଉଛି।
ଦଦାତି ଵୃଷଭଂ ଯସ୍ତୁ ଦରିଦ୍ରାଯ କୁଟୁଂବିନେ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି ଏକ ଦରିଦ୍ର ଗୃହସ୍ଥକୁ ବଳଦ ଦିଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବ ଲୋକକୁ ଯାଉଛି।
ତିଲପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ହରେର୍ନିକେତନଂ ଯାତି ଯୁକ୍ତଃ କୋଟିକୁଲୈରପି
ଯେଉଁଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିଳ ପରିମାଣ ସୁନା ଦିଯାଏ, ସେ କୋଟି କୋଟି ପରିବାର ସହ ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉଛି।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରଜତଂ ଵିପ୍ର ସାଧଵେ ଭୂସୁରାଯ ଵୈ । ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଚଂଦ୍ରଲୋକଂ ଚ ପିବେତ୍ତତ୍ରାମୃତଂ ସଦା
ଯେଉଁଠି ଏକ ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାନ୍ଦି ଦିଯାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ପାଇ ତାହାଁରେ ସଦା ଅମୃତ ପିଉଛି।
ପ୍ରଵାଲଂ ମୌକ୍ତିକଂ ଚୈଵ ହୀରକଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା । ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି ପ୍ରବାଳ, ମୁକ୍ତା, ହୀରା କିମ୍ବା ମଣି ଦିଯାଏ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯାଉଛି।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଜନଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ଲଭେତ୍
ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ ଦେଇ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦେଇ ତାହାର ଏକ କୋଟି ଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ କ୍ଷିତିଂ ଦତ୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍ । ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ତଦ୍ଵୈ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାପ୍ରଦଃ
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦେଇ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦେଇ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଯୋ ଵୈ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂମିସୁରାଯ ଚ । ତେନ ଵିପ୍ର ପ୍ରଦତ୍ତାନି ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ
ଏ ବିଦ୍ୱାନ, ଯିଏ ଏକ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଏକ ଭ୍ରାମ୍ହଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚଉଦ ଭୁବନ ଦାନ କରିଥାଏ।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନଂ ଯଃ କରୋତି ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵ । ଜନନ୍ଯାଶ୍ଚୋଦରେ ତସ୍ଯ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରେ, ସେ ଆଉ ମା'ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ସାଲଂକାରାଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ଯାଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ନରଃ । ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଏକ ଭଲ ଭାବରେ ସଜାଯାଇଥିବା କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ ଓ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ନାସ୍ତି ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିଃ ପୁନଃ । କନ୍ଯାଦାନକୃତୋ ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗାଦାଗମନଂ ପୁନଃ
ଯିଏ କନ୍ୟା ବିକ୍ରି କରେ, ସେ ପାଇଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଯିଏ କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଉ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିନାହିଁ।
ଉପାନହୌ ଵାତପତ୍ରଂ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେଂଦ୍ରପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଵସେତ୍କଲ୍ପଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯିଏ ଭ୍ରାମ୍ହଣଙ୍କୁ ଚପଲା କିମ୍ବା ବାତରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପତ୍ର ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଏ ଓ ଚାରି କଳ୍ପ ଅବଧି ତାହାଁରେ ବସିଥାଏ।
ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଦିଵ୍ଯଂ ସାଧଵେ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଯତେ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦିଵ୍ଯାଂବରଧରଶ୍ଚିରଂ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯିଏ ଏକ ମହାନ ଭ୍ରାମ୍ହଣଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଥାଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥାଏ।
ଧେନୁଂ ପୁରାତନୀଂ ଯଚ୍ଛେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଜରିତଂ ଦ୍ଵିଜ । ନୂତ୍ନାଂ ରଜୋଵତୀଂ କନ୍ଯାଂ ସ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିରଯଂ ତଥା
ଯିଏ ଭ୍ରାମ୍ହଣଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ଗାଈ ଓ ଜରାପୁରା ଜାମା ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଦେଇଥାଏ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।
କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯିଣୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ପଶ୍ଯେଲ୍ଲପନଂ ବୁଧଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମାର୍ତଂଡ ଦର୍ଶନମ୍
ଏ ବ୍ରାମ୍ହଣ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କନ୍ୟା ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଲୋକ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଜାଣି ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ପାପ ରୁ ମୁକ୍ତି ମାଗିବା ଉଚିତ୍।