ସୂତ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁ ଶୌନକ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପାପନାଶନମ୍ । ଯେନ ଵିଷ୍ଣୋଃ କୃପା ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଵୃଜିନକ୍ଷଯକାରିଣୀ
ସୂତ କହିଲେ: ଶୌନକ, ଶୁଣ, ମୁଁ କହିବି କଣ ଶୁଣିଲେ ପାପର ନାଶ ହୁଏ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପା ଉପଜେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦୂର ହୁଏ।
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତୁ ଯୋ ଵିପ୍ର ଭକ୍ତିଭାଵସମନ୍ଵିତଃ । କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନାନାଵିଧାନେନ ସପର୍ଯ୍ଯାଂ ଶ୍ରୀଜଗଦ୍ଵିଭୋଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
କଲୁଷଂ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯେତ କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ମୁନେ । ତସ୍ମିନ୍ଶ୍ରୀରମଣସ୍ଯାସ୍ଯ କୃପା ଜାତା ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ଦୂଷିତତା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ମୁନି; ଏବଂ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ଦୟା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଉପଜେ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମନ୍ନଦାନଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କୁର୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ତମାଂସୀ ଵାରୁଣୋଦଯେ
ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କର ପାପ ଉଷାରେ ଅନ୍ଧାର ଭଳି ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଯୋ ନରଃ ଶ୍ରୀହରିଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ନପନଂ ପଯସା ଦ୍ଵିଜ । ତତ୍ପ୍ରୀତିଃ ଶ୍ରୀହରେଃ ସଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଶର୍କରାଦିଭିଃ
ଯେଉଁଠି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଏ, ବିଶେଷ କରି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଚିନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ, ସେ ସତ୍ୟ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ପ୍ରୀତି ତୁରନ୍ତ ଲଭେ।
ମଂତ୍ରଂ ଵିନା ତୁ ଯୋ ଵିପ୍ର ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀହରଯେ କିଲ । ପାଷାଣସଦୃଶଂ ପୁଷ୍ପଂ ଦାତା ଯାତି ଅଧୋଗତିମ୍
କିନ୍ତୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ପାଥର ସଦୃଶ ଫୁଲ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦାତା ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ପାଏ।
କ୍ଷ୍ମାସୁରାଯ ଚ ମୂର୍ଖାଯ ପାଷାଣସଦୃଶଂ ତୁ ଯତ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦାନଂ ନରୋ ଯୋ ଵୈ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏବଂ ଯଦି କୌଣସି ଅନୁଚିତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପାଥର ସଦୃଶ ଦାନ ଦିଏ, ସେ ଦାନରେ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ।
ଵିଦ୍ଯାହୀନୋ ଦ୍ଵିଜୋ ମୋହାଦ୍ଦାନଂ ଗୃହ୍ଣାତି ମୂଢଧୀଃ । କାଲାନଲଂ ଯଥା ଜୀର୍ଣଂ ତେନ ସ ନିରଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜାତି ଜ୍ଞାନ ନଥିବା, ମୂଢ଼ତାରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଗଲା ଭଳି, ନରକକୁ ଯାଏ।
ଯଥା ଦାରୁମଯୋ ହସ୍ତୀ ମୃଗଶ୍ଚିତ୍ରମଯୋ ଯଥା । ଵିଦ୍ଯାହୀନୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଵିପ୍ର ତ୍ରଯସ୍ତେ ନାମଧାରକାଃ
ଯେପରି କାଠରେ ତିଆରି ହାତୀ କିମ୍ବା ଚିତ୍ରରେ ତିଆରି ମୃଗ, ସେପରି ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ଦ୍ୱିଜାତି; ଏମାନେ କେବଳ ନାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଯଥାଧ୍ଵନିସ୍ଥିତଂ ଵାରି ପଵନାର୍କେଣ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି । ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ପାର୍ଷଦଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି କଲ୍ମଷମ୍
ଯେପରି ରାସ୍ତାରେ ଥିବା ପାଣି ପବନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ଭକ୍ତିରେ ପାର୍ଷଦକୁ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଦୂଷିତତା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଯୋ ନରଶ୍ଚାଶ୍ଵିନେ ମାସି ସଘୃତାନ୍ପୂର୍ଣିମା ଦିନେ । ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀହରଯେ ଲାଜାନ୍କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ତୁ ଵରାଟିକାମ୍
ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଘୀ ଦିଆ ଲାଜ କିମ୍ବା ଖେଳାର ଲାଗି ଏକ ମୁଦ୍ରା ଦିଏ—
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯାତି ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ । ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯୋ ନରୋ ମୋହାତ୍ତସ୍ମିନ୍ନ ତୁଷ୍ଟିଦୋ ହରିଃ
ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେ ହରିଙ୍କର ନିବାସକୁ ପାଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ମୂଢ଼ତାରେ ଦାନ ଦେଇନାହିଁ, ହରି ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନାହିଁ।
ଵରାଟିକାଂ ଯାଵତୀଂ ଯୋ ହରଯେ ପୌର୍ଣିମାଦିନେ । ତାଵଦ୍ଦିନଂ ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଚାଶ୍ଵିନେ ସଂଵସେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଏକ ଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଯେତେ ଟିକିଆ ହରିଙ୍କୁ ଦେଇପାରିବେ, ସେତେ ଦିନ ଅଶ୍ୱିନ ମାସରେ ହରିଙ୍କ ଧାମରେ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ବାସ କରିବେ।
କରଵୀରପୁରେ ହ୍ଯାସୀତ୍ପୁରା ଶୂଦ୍ରୋଽପି ନିର୍ଦ୍ଦଯଃ । କାଲଦ୍ଵିଜୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ୍ନା ପାପୀ ଭଯଂକରଃ
କରବୀରପୁର ନାମକ ସହରରେ ପୂର୍ବେ କାଳଦ୍ୱିଜ ନାମକ ଏକ ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଭୟଙ୍କର ପାପୀ ଶୂଦ୍ର ବସୁଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ୍ଵକାର୍ଯନିରତଃ ସୋଽପି ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ଏକଦା ପଂଚତାଂ ଯାତୋ ଯମଦୂତା ଭଯଂକରାଃ
ସେ ସଦା ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମାଲିକଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏବଂ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ।
ଆଗତାସ୍ତଂ ସମାନେତୁଂ ଯମସ୍ଯତୁ ନିକେତନମ୍ । ବଦ୍ଧ୍ଵା ନିନ୍ଯୁଶ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ସଚିଵଂ ଯମଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ବାନ୍ଧି ନେଇଗଲେ, ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀକୁ ପଚାରିଲେ।
ଯମ ଉଵାଚ । ଅସ୍ଯ କିଂ ଵିଦ୍ଯତେଽମାତ୍ଯ କର୍ମାପି ଚ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ସମୂଲଂ ତୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଵିଚକ୍ଷଣ
ଯମ କହିଲେ: 'ହେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ଏହି ଲୋକର କେଉଁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କାମ ଅଛି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କୁହ।'
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଉଵାଚ। ଅସୌ ପାପୀ ଦୁରାଚାରଃ ସ୍ଵାମିକାର୍ଯପ୍ରଣାଶକଃ । ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଣୁମାତ୍ରଂ ନରକେ ପରିପଚ୍ଯତାମ୍
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ: 'ଏହି ଲୋକଟିଏ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର, ମାଲିକଙ୍କ କାମ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ଅଣୁମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ। ସେ ନରକରେ ଭଲଭାବେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଉ।'
ଶତମନ୍ଵନ୍ତରଂ ରାଜନ୍ନାଗଯୋନୌ ଚ ନିଷ୍ଠୁରଃ । ପାଷାଣେ ଜନ୍ମ ଚାସାଦ୍ଯ ଗୃହେ ସ୍ଥାତୁଂ ନିରଂତରମ୍
ହେ ରାଜା, ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାପର ଗର୍ଭରେ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ପରେ ପଥର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଘରେ ସଦା ରହିବେ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ତାଵତ୍କାଲଂ ତତୋ ଵିପ୍ର ନିରଯେ ସ ପପାତ ହ । ତତୋଽପ୍ଯଶ୍ମଗୃହେ ନାଗଯୋନୌ ଜାତଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: 'ଏଭଳି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନରକକୁ ପତିତ ହେଲେ, ପରେ ପଥର ଘରରେ ସାପର ଗର୍ଭରେ ଦୁଃଖିତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।'
ଏକଦା ଚାଶ୍ଵିନେ ମାସି ପୌର୍ଣମାସୀଦିନେ ଦ୍ଵିଜ । ଲାଜାନ୍ଵରାଟିକା ନାଗୋ ବିଲାତ୍ପ୍ରାକ୍ଷେପଯଦ୍ବହିଃ
ଏକ ଦିନ ଅଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସାପଟିଏ ତାର ବିଲରୁ ଲାଜ ଓ ଏକ ଟିକିଆ ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିଲା।
ପତିତା ସା ହରେରଗ୍ରେ ପାପମସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ତୂର୍ଣଂ ତୁ ନାଶଯାମାସ ଦଯାଲୁର୍ଦୁଃଖନାଶକଃ
ସେ ଦାନଟିଏ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ିଲା। ଦୟାଳୁ ଓ ଦୁଃଖ ନାଶକ ହରି ତାଙ୍କର ପାପକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
କଦାଚିତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲସ୍ତୁ ପଂଚତ୍ଵଂ ସ ଜଗାମ ହ । ଯମଦୂତାସ୍ତମାନେତୁଂ ଚାଗତା ବହୁଶୋ ଦ୍ଵିଜ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅନେକ ଯମଦୂତ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ନେତୁଂ ଯଦା ଚକ୍ରୁର୍ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି । ତଦାଗତା ଵିଷ୍ଣୁଦୂତାଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରାଃ
ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେବା ପାଇଁ ତୟାରି କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ।
ପାଶଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ରଥେ ଦିଵ୍ଯେ ତମାଶୁଗତକିଲ୍ବିଷମ୍ । ତତ୍ର ଚାରୋପଯାମାସୁଃ ଯମଦୂତାଃ ପଲାଯିତାଃ
ସେମାନେ ପାଶ କାଟି ତାଙ୍କୁ ପାପମୁକ୍ତ କରି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇଲେ। ଯମଦୂତମାନେ ସେଠାରୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତତୋ ନିକେତନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଗସ୍ତୈର୍ଵେଷ୍ଟିତୋ ଯଯୌ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ହରେରଗ୍ରେ ପୁନରାଵର୍ତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ
ତାପରେ ସେ ସାପଟିଏ ସେମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ରହିତ ଭାବେ ରହିଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ହରଯେ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲାଜାଂଶ୍ଚ ସଘୃତାନ୍ଦ୍ଵିଜ । ଵରାଟିକାଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଜାନେ କିଂ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ହରିଙ୍କୁ ଘିଅ ମିଶା ଲାଜ ଓ ଏକ ଟିକିଆ ଦେଇଥାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ପାଇବେ ତାହା ମୁଁ କହିପାରିବିନାହିଁ।
ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵିପ୍ର ଚାଧ୍ଯାଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯଂତି ପାପାନି ଶ୍ରୀହରେଃ କୃପଯାପି ଚ
ଯେଉଁଠି କେହି ଏହି ପାପନାଶକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶୌନକଉଵାଚ। ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଜ୍ଞ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପାପନାଶନମ୍ । ସର୍ଵପ୍ରାଣିହିତାର୍ଥାଯ ତୁଲସ୍ଯା ଅନୁକଂପଯା
ଶୌନକ କହିଲେ: 'ହେ ସବୁଠୁ ଜଣା, ତୁମେ ଦୟାକରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏବଂ ତୁଳସୀଙ୍କ ଉପରେ କୃପା କରି, ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ମହିମା କଥା କୁହ।'
ସୂତ ଉଵାଚ। ତୁଲସ୍ଯାଃ ପରିସରେ ଯସ୍ଯ କାନନଂ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵିଜ । ଗୃହସ୍ଯ ତୀର୍ଥରୂପତ୍ଵାନ୍ନାଯାଂତି ଯମକିଂକରାଃ
ସୂତ କହିଲେ: 'ଯେଉଁଠି ଘରେ ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ସେଠାରେ ଘରଟିଏ ତୀର୍ଥ ସମାନ ହେବାରୁ, ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ।'