ତନ୍ମନା ହି ଭଵେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଥା ସ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଗତାଶଯଃ । ତମେଵାଂତେଭ୍ଯେତି ଲୋକୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନିଜ ମନକୁ ସେଠାରେ ଲଗାଇ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାକୁ ସେଠାରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶେଷରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଚେତସା ଚାପ୍ଯନୁଧ୍ଯାତଃ ସ୍ଵପଦଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ନାରାଯଣମନାଦ୍ଯଂତଂ ନ ତଂ ସେଵେତ କୋ ଜନଃ
ଯିଏ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ନିଜ ଧାମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଆଦି ଶେଷ ନଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ କିଏ ସେବା କରିବ ନାହିଁ?
ସତତ ନିଯତଚିତ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁପାଦାରଵିଂଦେ ଵିତରଣମନୁଶକ୍ତି ପ୍ରୀତଯେ ତସ୍ଯ କୁର୍ଯାତ୍ । ନତିମତିରତିମସ୍ଯାଂଘ୍ରିଦ୍ଵଯେ ସଂଵିଦଧ୍ଯାତ୍ସ ହି ଖଲୁ ନରଲୋକେ ପୂଜ୍ଯତାମାପ୍ନୁଯାଚ୍ଚ
ସଦା ନିଶ୍ଚଳ ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ଦେଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ—ଏମିତି ଲୋକେ ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକମାନ୍ୟତା ପାଉଛନ୍ତି।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ଯନ୍ମହିମା ଲୋକେ ଲୋକନିସ୍ତାରକାରଣମ୍ । ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରେଶସ୍ଯ ନାନାଵିଗ୍ରହଧାରିଣଃ
ସୂତ କହିଲେ—ଏହିପରି ଯେଉଁ ମହିମା ଏହି ଜଗତରେ ଅଛି, ଯାହା ଜନମାନ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ସେହି ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଏକଂ ପୁରାଣଂ ରୂପଂ ଵୈ ତତ୍ର ପାଦ୍ମଂ ପରଂ ମହତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଂ ମୂର୍ଧା ହରେରେଵ ହୃଦଯଂ ପଦ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଏକ ପୁରାତନ ରୂପ ଅଛି, ସେହି ହେଉଛି ପଦ୍ମ ନାମକ ପରମ ମହାନ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର, ଯାହା ହରିଙ୍କର, ଓ ହୃଦୟ ପଦ୍ମ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଦକ୍ଷିଣୋ ବାହୁଃ ଶୈଵଂ ଵାମୋ ମହେଶିତୁଃ । ଊରୂ ଭାଗଵତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାଭିଃ ସ୍ଯାନ୍ନାରଦୀଯକମ୍
ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ବୈଷ୍ଣବ, ବାମ ହାତ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶିବର, ଉରୁ ଭାଗ ଭାଗବତ, ନାଭି ନାରଦୀୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ମାର୍କଂଡେଯଂ ଚ ଦକ୍ଷାଂଘ୍ରିର୍ଵାମୋ ହ୍ଯାଗ୍ନେଯମୁଚ୍ଯତେ । ଭଵିଷ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣୋ ଜାନୁର୍ଵିଷ୍ଣୋରେଵ ମହାତ୍ମନଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ପାଉ, ବାମ ହେଉଛି ଅଗ୍ନିୟ; ଭବିଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଗୁଡ଼ି, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର।
ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତସଂଜ୍ଞଂ ତୁ ଵାମଜାନୁରୁଦାହୃତଃ । ଲୈଂଗଂ ହ ଗୁଲ୍ଫକଂ ଦକ୍ଷଂ ଵାରାହଂ ଵାମଗୁଲ୍ଫକମ୍
ବାମ ଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି; ଦକ୍ଷିଣ ଗୁଲ୍ଫ ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗ, ଓ ବାମ ଗୁଲ୍ଫ ହେଉଛି ବାରାହ।
ସ୍କାଂଦଂ ପୁରାଣଂ ଲୋମାନି ତ୍ଵଗସ୍ଯ ଵାମନଂ ସ୍ମୃତମ୍ । କୌର୍ମଂ ପୃଷ୍ଠଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ମାତ୍ସ୍ଯଂ ମେଦଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଶରୀରର ଲୋମ ହେଉଛି ସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣ, ଚର୍ମ ହେଉଛି ବାମନ; ପିଠ ହେଉଛି କୂର୍ମ, ଓ ଚର୍ବି ହେଉଛି ମାତ୍ସ୍ୟ।
ମଜ୍ଜା ତୁ ଗାରୁଡଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡମସ୍ଥି ଗୀଯତେ । ଏଵମେଵାଭଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁରାଣାଵଯଵୋ ହରିଃ
ମଜ୍ଜା ହେଉଛି ଗାରୁଡ, ଅସ୍ଥି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ; ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରାଣ ଶରୀର ହରି ଭାବେ ହେଇଥିଲେ।
ହୃଦଯଂ ତତ୍ର ଵୈ ପାଦ୍ମଂ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାମୃତମଶ୍ନୁତେ । ପାଦ୍ମମେତତ୍ପୁରାଣଂ ତୁ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋଭଵଦ୍ଧରିଃ
ଏଠାରେ ହୃଦୟ ହେଉଛି ପଦ୍ମ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ନିଜେ ଦେବତା ହରି ଭାବେ ହେଇଥିଲେ।
ଯସ୍ଯୈକାଧ୍ଯାଯମଧ୍ଯାପ୍ଯ ସର୍ଵୈଃ ପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତତ୍ରାଦିମଂ ସ୍ଵର୍ଗମିଦଂ ସର୍ଵପାଦ୍ମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଯେଉଁଠି ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହା ମୂଳ ସ୍ୱର୍ଗ, ସମସ୍ତ ପଦ୍ମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗଖଂଡଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ମହାପାତକିନୋପି ଯେ । ମୁଚ୍ଯଂତେ ତେପି ପାପେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵଚୋ ଜୀର୍ଣାଦ୍ଯଥୋରଗାଃ
ସ୍ୱର୍ଗ ଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଲେ ମହାପାପୀ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯେପରି ଅଜଗର ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ଅପି ଚେତ୍ସୁଦୁରାଚାରଃ ସର୍ଵଧର୍ମ୍ମବହିଷ୍କୃତଃ । ଆଦିସ୍ଵର୍ଗଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଯତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯଦି କେହି ଅତି ଖରାପ ଆଚରଣର ହୋଇଥିବେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବାହାରି ଥିଲେ, ମୂଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଶୁଣିଲେ ତାହାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଆଦିସ୍ଵର୍ଗମିଦଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ । ମାଘେମାସେ ପ୍ରଯାଗେ ତୁ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରତିଦିନଂ ନରଃ
ଏହି ମୂଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ପାଏ; ମାଘ ମାସରେ ପ୍ରୟାଗରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରିଲେ,
ଯଥା ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ତଥା ହି ଶ୍ରଵଣାଦ୍ଭଵେତ୍ । ଦତ୍ତା ତେନ ସ୍ଵର୍ଣତୁଲା ଦତ୍ତା ଚୈଵ ଧରାଖିଲା
ଯେପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେପରି ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ; ଏହା ଏମିତି ଯେ ସେ ସୁନା ତୁଳା ଓ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଛି।
କୃତଂ ଵିତରଣଂ ତେନ ଦ୍ରରିଦ୍ରେ ଯତ୍କୃତମୃଣମ୍ । ହରେର୍ନାମସହସ୍ରାଣି ପଠିତାନି ହ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ
ସେ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବିତରଣ କରିଛି, ଯେଉଁ ଋଣ ଥିଲା ତାହା ଶୋଧ କରିଛି; ହରିଙ୍କ ନାମ ହଜାର ହଜାର ଥର ପଢିଛି।
ସର୍ଵେଵେ ଦାସ୍ତଥାଧୀତାସ୍ତତ୍ତତ୍କର୍ମକୃତଂ ତଥା । ଅଧ୍ଯାପକାଶ୍ଚ ବହଵଃ ସ୍ଥାପିତା ଵୃତ୍ତିଦାନତଃ
ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ଅନେକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି।
ଅଭଯଂ ଭଯଲୋକେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତଂ ତେନ ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଗୁଣଵଂତୋ ଜ୍ଞାନଵଂତୋ ଧର୍ମଵଂତୋନୁମାନିତାଃ
ଭୟର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରିଛି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ; ଗୁଣବତୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଧର୍ମବତୀ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଛି।
ମେଷକର୍କଟଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ତୋଯଂ ଦତ୍ତଂ ସୁଶୀତଲମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ଗଵାର୍ଥେ ଚ ପ୍ରାଣାସ୍ତ୍ଯକ୍ତାଶ୍ଚ ତେନ ହି
ମେଷ ଓ କର୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଶୀତଳ ଜଳ ଦାନ କରିଛି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଉଁ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଦେଇଛି।
ଅନ୍ଯାନି ଚ ସୁକର୍ମାଣି କୃତାନି ତେନ ଧୀମତା । ଯେନାଦିଖଂଡଂ ସଦସି ଶ୍ରୁତଂ ସଂଶ୍ରାଵିତଂ ତଥା
ଅନ୍ୟ ଭଲ କାମ ମଧ୍ୟ ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସଦସିରେ ମୂଳ ଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଛନ୍ତି ଓ ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗଖଂଡଂ ସମାଧୀତ୍ଯ ନାନାଭୋଗାନ୍ସମଶ୍ନୁତେ । ଅଂତଃପୁରଗନାରୀଣାଂ ସୁଖସୁପ୍ତଃ ପ୍ରବୁଧ୍ଯତେ
ସ୍ୱର୍ଗ ଖଣ୍ଡ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଅନ୍ତଃପୁରର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖରେ ଶୁଇ ଉଠିବା ପରି।
କିଂକିଣୀରଵସନ୍ନାଦୈସ୍ତଥା ମଧୁରଭାଷଣୈଃ । ଇଂଦ୍ରସ୍ଯାର୍ଧାସନଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଇଂଦ୍ରଲୋକେ ଵସେଚ୍ଚିରମ୍
କିଂକିଣୀର ରବ ଓ ମଧୁର କଥାରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆସନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହନ୍ତି।
ତତଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଭଵନଂ ଚଂଦ୍ରଲୋକଂ ତତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ । ସପ୍ତର୍ଷିଭଵନେ ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ତତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗୃହକୁ, ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି; ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଗୃହରେ ଭୋଗ କରି, ତାପରେ ଧ୍ରୁବକୁ ଯାନ୍ତି।
ତତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତେଜୋମଯଂ ଵପୁଃ । ତତ୍ରୈଵ ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ନିର୍ଵାଣଂ ପରମୃଚ୍ଛତି
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ଆଲୋକରେ ଗଠିତ ଦେହ ପାଇ, ସେଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଲଭି, ସେ ଉଚ୍ଚତମ ମୋକ୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ସଦ୍ଭିଃ ସହ ଵସେଦ୍ଧୀମାନ୍ସତ୍ତୀର୍ଥେ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍ । କୁର୍ଯାଦେଵ ସଦାଲାପଂ ସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନରଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ରହିବା ଉଚିତ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ସଦା ଭଲ କଥା ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ପାଦ୍ମଂ ମହାଶାସ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵାମ୍ନାଯଫଲପ୍ରଦମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗଖଂଡଂ ଚ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ମହାପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଠାରେ ପଦ୍ମ ନାମକ ମହାଶାସ୍ତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଭଜଧ୍ଵଂ ଗୋଵିଂଦଂ ନମତ ହରିମେକଂ ସୁରଵରଂ ଗମିଷ୍ଯଧ୍ଵଂ ଲୋକାନତିଵିମଲଭୋଗାନତିତରାମ୍ । ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ହେ ଲୋକା ଵଦତ ହରିନାମୈକମତୁଲଂ ଯଦୀଚ୍ଛାଵୀଚୀନାଂ ସୁଖତରଣମିଷ୍ଟାନି ଲଭତ
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜନ କର, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର, ଯିଏ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଅତି ପବିତ୍ର ଆନନ୍ଦର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିବ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଶୁଣ, ହରିଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ନାମ କହ; ଯଦି ତୁମେ ନରକର ଦୁଃଖକୁ ଅଟିକିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଇଚ୍ଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ସ୍ଵର୍ଗଖଂଡେ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର ବାଉଠିଅ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶୌନକ ଉଵାଚ । କର୍ମଣା କେନ ଭୋଃ ସୂତ ଚୈନସାଂ ସଂକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ । ଶ୍ରୀହରେଶ୍ଚ କୃପା ଭୂଯାତ୍ତଦ୍ଵଦସ୍ଵାନୁକଂପଯା
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ପାପର ନାଶ ହୁଏ? ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର କୃପା ବଡ଼ ହେଉ, ଦୟାକରି ଏହା କହ।