ସ୍ତେନ ନାସ୍ତିକଯୋରନ୍ନଂ ଦେଵତାନିଂଦକସ୍ଯ ଚ । ସୋମଵିକ୍ରଯିଣଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଶ୍ଵପାକସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ
ଚୋର, ନାସ୍ତିକ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା, ସୋମ ଚାଲାଣ କରୁଥିବା, ଓ ବିଶେଷ କରି ଚଣ୍ଡାଳ ପାଇଁ ରାନ୍ଧୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଭାର୍ଯ୍ଯାଜିତସ୍ଯ ଚୈଵାନ୍ନଂ ଯସ୍ଯ ଚୋପପତିର୍ଗୃହେ । ଉତ୍ସୃଷ୍ଟସ୍ଯ କଦର୍ଯସ୍ଯ ତଥୈଵୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପତି ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଜନାନୀଙ୍କ ଉପପତି ଅଛନ୍ତି, ତ୍ୟାଗିତ, କଞ୍ଜୁଷ, ଓ ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଉଥିବାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ପାପୀଯୋନ୍ନଂ ଚ ସଂଘାନ୍ନଂ ଶସ୍ତ୍ରାଜୀଵସ୍ଯ ଚୈଵ ହି । ଭୀତସ୍ଯ ରୁଦିତସ୍ଯାନ୍ନମଵକ୍ରୁଷ୍ଟଂ ପରିକ୍ଷତମ୍
ପାପୀ, ଦଳେ ଖାଉଥିବା, ତଳୱାର ଚଳାଇ ଜୀବିକା କରୁଥିବା, ଭୟଭୀତ କିମ୍ବା କନ୍ଦୁଥିବା, ଅବମାନିତ କିମ୍ବା ଖରାପ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷଃ ପାପରୁଚେଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଂ ମୃତକସ୍ଯ ଚ । ଵୃଥାପାକସ୍ଯ ଚୈଵାନ୍ନଂ ଶାଵାନ୍ନଂ ଚାତୁରସ୍ଯ ଚ
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱେଷୀ, ଖରାପ ରୁଚି ଥିବା, ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଖାଦ୍ୟ, ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ, ଅନାବଶ୍ୟକ ରାନ୍ଧାଯାଇଥିବା, ଶବର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚାରି ଚକୁ ଥିବାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଅପ୍ରଜାନାଂ ତୁ ନାରୀଣାଂ କୃତଘ୍ନସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ । କାରୁକାନ୍ନଂ ଵିଶେଷେଣ ଶସ୍ତ୍ରଵିକ୍ରଯିଣସ୍ତଥା
ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଜନାନୀ, ଅକୃତଜ୍ଞ, ବିଶେଷ କରି କାମ କରୁଥିବା କାରିଗର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୌଂଡାନ୍ନଂ ଘାଂଟିକାନ୍ନଂ ଚ ଭିଷଜାମନ୍ନମେଵ ଚ । ଵିଦ୍ଵତ୍ପ୍ରଜନନସ୍ଯାନ୍ନଂ ପରିଵେତ୍ରନ୍ନମେଵ ଚ
ମଦପାନ କରୁଥିବା, ଘଣ୍ଟା ବିକ୍ରେତା, ଡାକ୍ତର, ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଦେଉଥିବା, ଓ ଦାସଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁନର୍ଭୁଵୋ ଵିଶେଷେଣ ତଥୈଵ ଦିଧିଷୂପତେଃ । ଅଵଜ୍ଞାତଂ ଚାଵଧୂତଂ ସରୋଷଂ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତମ୍
ପୁନର୍ବିବାହିତା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ଚାହୁଁଥିବା, ଅବମାନିତ, ତ୍ୟାଗିତ, କ୍ରୋଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁରୋରପି ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯମନ୍ନଂ ସଂସ୍କାରଵର୍ଜିତମ୍ । ଦୁଷ୍କୃତଂ ହି ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵମନ୍ନେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଶୁଦ୍ଧି ନଥାଏ, ତେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ମଣିଷର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ରହିଥାଏ।
ଯୋ ଯସ୍ଯାନ୍ନଂ ସମଶ୍ନାତି ସ ତସ୍ଯାଶ୍ନାତି କିଲ୍ବିଷମ୍ । ଅର୍ଦ୍ଧକା କୁଲଂ ମିତ୍ରଂ ଚ ଗୋପାଲୋ ଵାହନାପି ତୌ
ଯେଉଁଯିଏ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପାପ ଭାଗୀ ହୁଏ; ତାହାର ଅର୍ଧ ଭାଗ ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ, ଗୋପାଳ ଓ ଯାନବାହନ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟିଯାଏ।
ଏତେ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ଭୋଜ୍ଯାନ୍ନା ଯଶ୍ଚାତ୍ମାନଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । କୁଶୀଲଵଃ କୁଂଭକଶ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ରକର୍ମକ ଏଵ ଚ
ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନଯୋଗ୍ୟ: ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିବା, ନଟ, କୁମ୍ଭକାର ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଶ୍ରମିକ।
ଏତେ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ଭୋଜ୍ଯାନ୍ନା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଲ୍ପଗୁଣଂ ବୁଧୈଃ । ପାଯସଂ ସ୍ନେହପକ୍ଵଂ ଚ ଗୋରସଶ୍ଚୈଵ ସକ୍ତଵଃ
ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଅଳ୍ପ ଦୋଷ ଦେଖିଲେ ଭୋଜନ କରିପାରନ୍ତି: ପାୟସ, ଘିଉରେ ରାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଚିଡ଼ା।
ପିଣ୍ଯାକଂ ଚୈଵ ତୈଲଂ ଚ ଶୂଦ୍ରାଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ । ଵୃଂତାକଂ ନାଲିକାଶାକଂ କୁସୁଂଭଂ ଭସ୍ମକଂ ତଥା
ପିଣ୍ଯାକ ଓ ତେଲ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି; ବାଇଗଣ, ଶାଗ, କୁସୁମ୍ଭ ଓ ଭସ୍ମକ ଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି।
ପଲାଂଡୁଂ ଲଶୁନଂ ଶୁକ୍ତଂ ନିର୍ଯ୍ଯାସଂ ଚୈଵ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଛତ୍ରାକଂ ଵିଡ୍ଵରାହଂ ଚ ସ୍ଵିନ୍ନଂ ପୀଯୂଷମେଵ ଚ
ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଖଟା ଖାଦ୍ୟ, ଚିପି ହୋଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ, ଛତୁ ମାଛ, ଜଙ୍ଗଲୀ ଶୁଆ, ଉବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅମୃତ ଭଲି ଭୋଜନ ଖାଇବାକୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଵିଲଯଂ ଵିମୁଖଂ ଚୈଵ କୋରକାଣି ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ । ଗୃଂଜନଂ କିଂଶୁକଂ ଚୈଵ କୂଷ୍ମାଂଡଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ମୁଝି ହୋଇଯାଇଥିବା ଓ ଅପକ୍ୱ କୁଳି, ତମାଳ ଫୁଲ, କିଂଶୁକ ଫୁଲ ଓ କୁମ୍ଭ ତିଆଁ ଭଲି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଉଦୁଂବରମଲାବୁଂ ଚ ଜଗ୍ଧ୍ଵା ପତତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ । ତଥା କୃସରସଂଯାଵୌ ପାଯସାପୂପମେଵ ଚ
ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ ଓ ଲାଉ ଖାଇଲେ ଦ୍ବିଜ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ହରାଇଦେଇଥାଏ; ଏହିପରି କ୍ରିସର, ଚିତା ଭାତ, ଖିର ଓ ମିଠା ପିଠା ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ଅନୁପାକୃତ ମାଂସଂ ଚ ଦେଵାନ୍ନାନି ହଵୀଂଷି ଚ । ଯଵାଗୂଂ ମାତୁଲିଗଂ ଚ ମତ୍ସ୍ଯାନପ୍ଯନୁପାକୃତାନ୍
ଅପକ୍ୱ ମାଂସ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଭୋଜନ, ହବି, ଯବ ଦଳି ତିଆଁ ଖାଦ୍ୟ, ବିଲାତି ଲେମୁ ଓ ଅପକ୍ୱ ମାଛ ଖାଇବାକୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ନୀପଂ କପିତ୍ଥଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ । ପିଣ୍ଯାକଂ ଚୋଦ୍ଧୃତସ୍ନେହଂ ଦେଵଧାନ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ
ନୀପ ଗଛ, କବିତ୍ଥ ଫଳ, ପକ୍ଷ ଗଛ ଭଲି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଅତି ସାବଧାନରେ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ପିନ୍ୟାକ, ତିଆଁ ଘିଅ ଓ ଜଙ୍ଗଲୀ ଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରୌ ଚ ତିଲସଂବଂଧଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦଧି ତ୍ଯଜେତ୍ । ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ପଯସା ତକ୍ରଂ ନାଭକ୍ଷ୍ଯାନୁପଯୋଜଯେତ୍
ରାତିରେ ତିଳ ମିଶିଥିବା ଦହିକୁ ଅତି ସାବଧାନରେ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ; ଦୁଧ ସହିତ ତକ୍ର ପିବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କୃମିଦୁଷ୍ଟଂ ଭାଵଦୁଷ୍ଟଂ ମୃତ୍ସଂସର୍ଗଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ । କୃମିକୀଟାଵପନ୍ନଂ ଚ ସୁହୃତ୍କ୍ଲେଦଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
କୀଟ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା, ମନେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମାଟି ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୋଇଥିବା, କୀଟ କିମ୍ବା ପୋକ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭିଜିଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ସଦା ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଵାଘ୍ରାତଂ ଚ ପୁନଃ ସିଦ୍ଧଂ ଚଂଡାଲାଵେକ୍ଷିତଂ ତଥା । ଉଦକ୍ଯଯା ଚ ପତିତୈର୍ଗଵା ସଂଘ୍ରାତମେଵ ଚ
କୁକୁର ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା, ପୁନଃ ରନ୍ଧିତ, ଚଣ୍ଡାଳ ଦେଖିଥିବା, ଅସୁଧା ମହିଳା ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା, ଏବଂ ମୃତ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଅସଂଗତଂ ପର୍ଯ୍ଯୁଷିତଂ ପର୍ଯସ୍ତାନ୍ନଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ । କାକକୁକ୍କୁଟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂ କୃମିଭିଶ୍ଚୈଵ ସଂଗତମ୍
ଯଥାଯଥି ମିଶିନଥିବା, ପୁରୁଣା, ବିକ୍ରିତ ଭୋଜନ, କାଉ କିମ୍ବା କୁକୁଡି ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁଥିବା, କୀଟ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଖାଦ୍ୟ ସଦା ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ମନୁଷ୍ଯୈରପ୍ଯଵଘ୍ରାତଂ କୁଷ୍ଠିନା ସ୍ପୃଷ୍ଟମେଵ ଚ । ନ ରଜସ୍ଵଲଯା ଦତ୍ତଂ ନ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯା ସରୋଗଯା
ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁଥିବା, ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା, ଅସଦ୍ ମହିଳା କିମ୍ବା ରୋଗୀ ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମଲଵଦ୍ଵାସସା ଵାପି ପରଵାସୋଥ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଵିଵତ୍ସାଯାଶ୍ଚ ଗୋକ୍ଷୀରଂ ମେଷସ୍ଯାନିର୍ଦଶସ୍ଯ ଚ
ମଳିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ମୃତ ମଞ୍ଚି ଗାଈର ଦୁଧ, ଅପରିପକ୍ୱ ମେଷ ଓ ଛାଗର ଦୁଧ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଆଵିକଂ ସଂଧିନୀକ୍ଷୀରମପେଯଂ ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍ । ବଲାକଂ ହଂସଦାତ୍ଯୂହଂ କଲଵିଂକଂ ଶୁକଂ ତଥା
ମନୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମେଷ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଛାଗ ଦୁଧ ଯୋଗ ଦିନେ ପିବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବଳାକ, ହଂସ, ଦାତ୍ୟୁହ, କଳବିଙ୍କ, ଶୁକା ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କୁରୁରଂ ଚ ଚକୋରଂ ଚ ଜାଲପାଦଂ ଚ କୋକିଲମ୍ । ଵାଯସାନ୍ଖଂଜରୀଟାଂଶ୍ଚ ଶ୍ଯେନଂ ଗୃଧ୍ରଂ ତଥୈଵ ଚ
କୁରୁର, ଚକୋର, ଜାଲପଦ, କୋକିଳ, କାଉ, ଖଞ୍ଜରୀଟ, ଶ୍ୟେନ, ଗୃଧ୍ର ଭଲି ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଉଲୂକଂ ଚକ୍ରଵାକଂ ଚ ଭାସଂ ପାରାଵତଂ ତଥା । କପୋତଂ ଟିଟ୍ଟିଭଂ ଚୈଵ ଗ୍ରାମକୁକ୍କୁଟମେଵ ଚ
ଉଲୁକ, ଚକ୍ରବାକ, ଭାସ, ପାରାବତ, କପୋତ, ଟିଟିଭ, ଗ୍ରାମ କୁକୁଡି ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସିଂହଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଚ ମାର୍ଜାରଂ ଶ୍ଵାନଂ ସୂକରମେଵ ଚ । ଶୃଗାଲଂ ମର୍କଟଂ ଚୈଵ ଗର୍ଦ୍ଦଭଂ ନ ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍
ସିଂହ, ବାଘ, ବିଲେଇ, କୁକୁର, ଶୁଆ, ଶୃଗାଳ, ମର୍କଟ, ଗର୍ଦ୍ଧଭ ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନ ଭକ୍ଷଯେତ୍ସର୍ପମୃଗାଞ୍ଛିଖିନୋନ୍ଯାନ୍ଵନେଚରାନ୍ । ଜଲେଚରାନ୍ସ୍ଥଲଚରାନ୍ପ୍ରାଣିନଶ୍ଚେତି ଧାରଣା
ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ, ମୟୂର ଓ ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ, ଜଳରେ ବା ଭୂମିରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ନିୟମ।
ଗୋଧା କୂର୍ମଃ ଶଶଃ ଖଡ୍ଗଃ ସଲ୍ଲକଶ୍ଚେତି ସତ୍ତମାଃ । ଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ପଂଚନଖାନ୍ନିତ୍ଯଂ ମନୁରାହ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଗୋଧା, କୁର୍ମ, ଶଶ, ଖଡ୍ଗ, ସଲ୍ଲକ — ଏହି ପଞ୍ଚନଖୀ ପଶୁ ମାଂସ ସଦା ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଏହିପରି ମନୁ ପ୍ରଜାପତି କହିଛନ୍ତି।
ମତ୍ସ୍ଯାନ୍ସଶଲ୍କାନ୍ଭୁଂଜୀତ ମାଂସଂ ରୌରଵମେଵ ଚ । ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵତାଭ୍ଯସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ନାନ୍ଯଥା
ଉପରେ ଚିତ୍ରିତ ମାଛ ଓ ରୌରବ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ପରେ ମାତ୍ର; ତା'ଠାରୁ ଅନ୍ୟଥା ଉଚିତ ନୁହେଁ।