ପ୍ରଚଂଡଂ ଵିକରାଲଂ ତଦ୍ଯମସ୍ଯାସ୍ଯଂ ନ ପଶ୍ଯତି । ସକୃତ୍ପ୍ରଣାମୀ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମାତୁଃ ସ୍ତନ୍ଯଂ ପିବେନ୍ନହି
ଏକଥର ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଯମର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ କେବେ ଦେଖେନାହିଁ। ସେ ଜଣେ ମାଆର ଦୁଧ ବ୍ୟର୍ଥରେ ପିଏନାହିଁ।
ହରିପାଦେ ମନୋ ଯେଷାଂ ତେଭ୍ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ନମୋନମଃ । ପୁଲ୍କସଃ ଶ୍ଵପଚୋ ଵାପି ଯେ ଚାନ୍ଯେ ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତଯଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଲଗିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ। ସେମାନେ ପୁଲ୍କସ, ଶ୍ୱପଚ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ତେଽପି ଵଂଦ୍ଯା ମହାଭାଗା ହରିପାଦୈକସେଵକାଃ । କିଂ ପୁନର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୁଣ୍ଯା ଭକ୍ତା ରାଜର୍ଷଯସ୍ତଥା
ହରିଙ୍କ ଚରଣକୁ ଏକମାତ୍ର ସେବା କରୁଥିବା ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ ଯୋଗ୍ୟ। ତେବେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭକ୍ତ ଓ ରାଜା ଋଷିମାନେ ତ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ।
ହରୌ ଭକ୍ତିଂ ଵିଧାଯୈଵ ଗର୍ଭଵାସଂ ନ ପଶ୍ଯତି । ହରେରଗ୍ରେ ସ୍ଵନୈରୁଚ୍ଚୈର୍ନୃତ୍ଯଂସ୍ତନ୍ନାମକୃନ୍ନରଃ
ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣି ଗର୍ଭବାସ ଦେଖେନାହିଁ। ଯିଏ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଆଗରେ ନୃତ୍ୟ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ପୁନାତି ଭୁଵନଂ ଵିପ୍ରା ଗଂଗାଦି ସଲିଲଂ ଯଥା । ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଆଲାପାଦପି ଭକ୍ତିତଃ
ଯେଉଁଭଳି ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଭକ୍ତିରେ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ଛୁଇଁବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ହରେଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୁର୍ଵନ୍ନୁଚ୍ଚୈସ୍ତନ୍ନାମକୃନ୍ନରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯିଏ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
କରତାଲାଦିସଂଧାନଂ ସୁସ୍ଵରଂ କଲଶବ୍ଦିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକଂ ପାପଂ ତେନୈଵ କରତାଲିତମ୍
ହାତ ତାଳି ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏହି ତାଳିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।
ହରିଭକ୍ତିକଥାମୁକ୍ତ୍ଵା ଖ୍ଯାଯିକାଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚ ଯଃ । ତସ୍ଯ ସଂଦର୍ଶନାଦେଵ ପୂତୋ ଭଵତି ମାନଵଃ
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି କଥା ଛାଡ଼ି ଯିଏ ଅନ୍ୟ କଥା କିମ୍ବା ଗଳ୍ପ ଶୁଣେ, ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରରେ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
କିଂ ପୁନସ୍ତସ୍ଯ ପାପାନାମାଶଂକା ମୁନିପୁଂଗଵାଃ । ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ପରଂ ତୀର୍ଥଂ କୃଷ୍ଣନାମ ମହର୍ଷଯଃ
ତେବେ, ତାଙ୍କର ପାପ ବିଷୟରେ କଣ ସନ୍ଦେହ ରହିଯାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ? ମହାର୍ଷିମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତୀର୍ଥୀକୁର୍ଵଂତି ଜଗତୀଂ ଗୃହୀତଂ କୃଷ୍ଣନାମ ଯୈଃ । ତସ୍ମାନ୍ମୁନିଵରାଃ ପୁଣ୍ଯଂ ନାତଃ ପରତରଂ ଵିଦୁଃ
ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ତୀର୍ଥ କରିଦିଅନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦନିର୍ମାଲ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଧୃତ୍ଵା ଚ ମସ୍ତକେ । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଭଵେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯମଶୋକଵିନାଶନଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୟାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ, ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ ହୁଏ, ଯମ ଓ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଅର୍ଚନୀଯୋ ନମସ୍କାର୍ଯୋ ହରିରେଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଯେ ମହାଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦେଵଂ ଵାପି ମହେଶ୍ଵରମ୍
ହରିଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ପୂଜିବା ଓ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ମହାବିଷ୍ଣୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ କିମ୍ବା ଦେବତା ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ ହେଉନ୍ତୁ।
ଏକୀଭାଵେନ ପଶ୍ଯଂତି ନ ତେଷାଂ ପୁନରୁଦ୍ଭଵଃ । ତସ୍ମାଦନାଦିନିଧନଂ ଵିଷ୍ଣୁମାତ୍ମାନମଵ୍ଯଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦୁଇଁକୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଜାଣ।
ହରିଂ ଚୈକଂ ପ୍ରପଶ୍ଯଧ୍ଵଂ ପୂଜଯଧ୍ଵଂ ତଥୈଵ ହି । ଯେ ସମାନଂ ପ୍ରପଶ୍ଯଂତି ହରିଂ ଵୈ ଦେଵତାଂତରମ୍
ହରିଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଦେଖ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ପୂଜା କର। ଯେଉଁମାନେ ହରି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି—
ତେ ଯାଂତି ନରକାନ୍ଘୋରାଂନ୍ନ ତାଂସ୍ତୁ ଗଣଯେଦ୍ଧୀରଃ । ମୂର୍ଖଂ ଵା ପଂଡିତଂ ଵାପି ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କେଶଵପ୍ରିଯମ୍
ଯେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂର୍ଖ ହେଉନ୍ତୁ କି ଜ୍ଞାନୀ, କିମ୍ବା କେଶବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉନ୍ତୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ସେମାନେକୁ ଗଣନା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶ୍ଵପାକଂ ଵା ମୋଚଯତି ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁଃ । ନାରାଯଣାତ୍ପରୋ ନାସ୍ତି ପାପରାଶି ଦଵାନଲଃ
ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଥିବା ଦେଉଳ, କୁକୁର ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରନ୍ତି। ନାରାୟଣ ଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପାପର ଗଛକୁ ଦହିଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି।
କୃତ୍ଵାପି ପାତକଂ ଘୋରଂ କୃଷ୍ଣନାମ୍ନା ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵନାମ୍ନି ଜଗତାଂ ଗୁରୁଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥାନ୍ତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ନାରାୟଣ ନିଜେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ତାଙ୍କ ନାମରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଆତ୍ମନୋଽଭ୍ଯଧିକାଂ ଶକ୍ତିଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ସୁଵ୍ରତାଃ । ଅତ୍ର ଯେ ଵିଵଦଂତେ ଵୈ ଆଯାସଲଘୁଦର୍ଶନାତ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପାଖରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଯେମାନେ ବିବାଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଶ୍ରମ ଓ ସହଜତାକୁ ହଳକା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ଫଲାନାଂ ଗୌରଵାଚ୍ଚାପି ତେ ଯାଂତି ନରକଂ ବହୁ । ତସ୍ମାଦ୍ଧରୌ ଭକ୍ତିମାନ୍ସ୍ଯାଦ୍ଧରିନାମପରାଯଣଃ
ଫଳର ଭାର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅନେକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଓ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।
ପୂଜକଂ ପୃଷ୍ଠତୋ ରକ୍ଷେନ୍ନାମିନଂ ଵକ୍ଷସି ପ୍ରଭୁଃ । ହରିନାମମହାଵଜ୍ରଂ ପାପପର୍ଵତଦାରଣେ
ପ୍ରଭୁ ପୂଜାକୁ ପଛରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାକୁ ହୃଦୟରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ହରିଙ୍କ ନାମର ମହାବଜ୍ର ପାପର ପାହାଡ଼କୁ ଚିରିଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ପାଦୌ ତୁ ସଫଲୌ ତଦର୍ଥଂ ଗତିଶାଲିନୌ । ତାଵେଵ ଧନ୍ଯାଵାଖ୍ଯାତୌ ଯୌ ତୁ ପୂଜାକରୌ କରୌ
ତାଙ୍କର ପାଦ ଏହି ଜନ୍ମକୁ ସାର୍ଥକ କରେ, ଏବଂ ଏହି ପାଇଁ ଚଳିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେ ହାତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେହି ହାତକୁ ଧନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ତମାଂଗମୁତ୍ତମାଂଗଂ ତଦ୍ଧରୌ ନମ୍ରମେଵ ଯତ୍ । ସା ଜିହ୍ଵା ଯା ହରିଂ ସ୍ତୌତି ତନ୍ମନସ୍ତତ୍ପଦାନୁଗମ୍
ଯେ ମୁଣ୍ଡ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେହି ମୁଣ୍ଡ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଯେ ଜିଭ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେହି ଜିଭ ଧନ୍ୟ। ଯେ ମନ ତାଙ୍କର ପାଦରେ ଲଗିଥାଏ, ସେହି ମନ ଧନ୍ୟ।
ତାନି ଲୋମାନି ଚୋଚ୍ଯଂତେ ଯାନି ତନ୍ନାମ୍ନି ଚୋତ୍ଥିତମ୍ । କୁର୍ଵଂତି ତଚ୍ଚ ନେତ୍ରାଂବୁ ଯଦଚ୍ଯୁତପ୍ରସଂଗତଃ
ଯେ ଲୋମ ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣି ଉଠିଯାଏ, ସେ ଲୋମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେ ନୟନରୁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ କୃପାରେ ଅଶ୍ରୁ ପଡ଼େ, ସେ ଅଶ୍ରୁ ଧନ୍ୟ।
ଅହୋ ଲୋକା ଅତିତରାଂ ଦୈଵଦୋଷେଣ ଵଂଚିତାଃ । ନାମୋଚ୍ଚାରଣମାତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତିଦଂ ନ ଭଜଂତି ଵୈ
ହାୟ, ଲୋକମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଦୁଷ୍ଟିରେ ବଡ଼ ଭାବେ ଠକାଯାଇଛନ୍ତି। କେବଳ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ତଥାପି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵଂଚିତାସ୍ତେ ଚ କଲୁଷାଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସଂଗପ୍ରସଂଗତଃ । ପ୍ରତିଷ୍ଠଂତି ଚ ଲୋମାନି ଯେଷାଂ ନୋ କୃଷ୍ଣଶବ୍ଦନେ
ଯେମାନେ ଅପବିତ୍ର ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଠକାଯାନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଲୋମ ଉଠେ ନାହିଁ।
ତେ ମୂର୍ଖା ହ୍ଯକୃତାତ୍ମାନଃ ପୁତ୍ରଶୋକାଦି ଵିହ୍ଵଲାଃ । ରୁଦଂତି ବହୁଲାଲାପୈର୍ନ କୃଷ୍ଣାକ୍ଷରକୀର୍ତନେ
ସେମାନେ ମୂର୍ଖ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏବଂ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୋକରେ ଭାବୁକ। ସେମାନେ ବହୁ କଥା କହି କହି କାନ୍ଦନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ କୀର୍ତି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଜିହ୍ଵାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାପି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍କୃଷ୍ଣନାମଜପେନ୍ନହି । ଲବ୍ଧ୍ଵାପି ମୁକ୍ତିସୋପାନଂ ହେଲଯୈଵ ଚ୍ଯଵଂତି ତେ
ଏହି ଜଗତରେ ଜିଭ ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଜପନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁକ୍ତିର ସିଢ଼ି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅବହେଳା କରି ସେମାନେ ତାହାରୁ ଖସିଯାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନେନ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଂ କର୍ମଯୋଗେନ ମାନଵଃ । କର୍ମଯୋଗାର୍ଚ୍ଚିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରସୀଦତ୍ଯେଵ ନାନ୍ଯଥା
ତେଣୁ ମଣିଷ ଉତ୍ସାହରେ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। କାର୍ଯ୍ୟଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ବିଷ୍ଣୁ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ତୀର୍ଥାଦପ୍ଯଧିକଂ ତୀର୍ଥଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଭଜନମୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵେଷାଂ ଖଲୁ ତୀର୍ଥାନାଂ ସ୍ନାନପାନାଵଗାହନୈଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଭଜନ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ, ପାନ କିମ୍ବା ଡୁବି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ତତ୍ଫଲଂ କୃଷ୍ଣସେଵନାତ୍ । ଯଜଂତେ କର୍ମଯୋଗେନ ଧନ୍ଯା ଏଵ ନରା ହରିମ୍
ମଣିଷ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେହି ଫଳ କୃଷ୍ଣ ସେବନରେ ମିଳେ। ଧନ୍ୟ ଲୋକମାନେ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।