ନାରଦ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ଵଦତ୍ସୁ ପୌରେଷୁ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତେଷାଂ ସମାଗତାଃ । ରାଜାଂତିକ ଉପାଵିଷ୍ଟା ଇତ୍ଯୂଚୁସ୍ତାଃ ପରସ୍ପରମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ପୌରବାସୀମାନେ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନଙ୍କ ଜିଅମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବସି, ଆପସରେ କଥା ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ପୌରସ୍ତ୍ରିଯ ଊଚୁଃ । କାମଂ ଵାମାକୃତିଂ ଵିପ୍ରମେନଂ ପ୍ରାପ୍ଯମନାଂସି ନଃ । ଉଲ୍ଲସଂତି ଦିଵାଧୀଶଂ କମଲାନୀଵ ଵାରିଣି
ସହରର ଜିଅମାନେ କହିଲେ— ହେ ଦିନନାଥ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆମ ମନ ଜଳରେ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଉଲ୍ଲସିତ ହୁଏ।
ସଂକୁଚଂତି ଵିନା ତେନ କୁମୁଦାନି ଯଥେଂଦୁନା । ଆଗଚ୍ଛଂତମିଲିତ୍ଵୈନଂଧାରଯାମୋନୃପାଗ୍ରତଃ
ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଲେ, ଆମ ହୃଦୟ ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା କୁମୁଦ ଫୁଲ ଭଳି ସଂକୁଚିତ ହୁଏ। ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଯିବା।
ଅଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଵଯଂ ଚାସ୍ଯ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଭୂପତିଃ । ନାରଦ ଉଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାସ୍ତ୍ଵରାଵତ୍ଯୋ ଜଗୃହୁସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କୁ କେହି କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଆମକୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ହେବ ନାହିଁ; ରାଜା କଣ କରିପାରିବେ? ନାରଦ କହିଲେ— ଏପରି କହି, ସେ ଉତ୍ସୁକ ଜିଅମାନେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଧରିଲେ।
ପଶ୍ଯତାଂ ନିଜଭର୍ତୄଣାଂ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ପୁରସ୍ତଦା । ଊଚୁଶ୍ଚୈନଂ ମନୋନାଥ ଗୃହାନାଗଚ୍ଛ ହୃଚ୍ଛଯମ୍
ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ପତିମାନେ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ ହୃଦୟନାଥ, ଆମ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମର ଅଭିଲାଷ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।'
ଶମଯାଶୁ ଵିନାଦ୍ଯତ୍ଵାଂ ସ୍ଥାତୁଂ ନୈଵ ଚ ଶକ୍ନୁମଃ । ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତାସାଂ ସ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
'ଆପଣ ଛାଡି ଆମେ ରହିପାରିବୁ ନାହିଁ, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଵିପ୍ର ଉଵାଚ- ଭଵତୀନାମହଂ ପୁତ୍ରୋ ଭଵତ୍ଯୋ ମାତରୋ ମମ । ଗୃହାନ୍କିମର୍ଥମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଭଵତ୍ଯଃ ପର୍ଯଟଂତି ହି
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କର ପୁଅ, ଆପଣମାନେ ମୋର ମାଆ। ତେବେ ଘର ଛାଡି ଏଭଳି କାହିଁକି ଘୁରୁଛନ୍ତି?
ଆରାଧଯତ ନାଥାନ୍ସ୍ଵାନ୍ଯତୋ ଲୋକଦ୍ଵଯଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଆରାଧିତେଷୁ ପତିଷୁ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵସୁରେଶ୍ଵରଃ
ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତୁ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଜଗତ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ। ପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ ବିଷ୍ଣୁ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଵତି ତ୍ଵତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନେ କିମୁ ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵପତିମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସେଵତେଽନ୍ଯସୁଖେଚ୍ଛଯା
ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ଏଠାରେ କଣସି ଦୁର୍ଲଭ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେ ଜିଅ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡି, ଅନ୍ୟର ସୁଖ ଆଶା କରେ—
ସାପଵାଦମଵାପ୍ନୋତି ଯାତି ଘୋରାଂ ଚ ଦୁର୍ଗତିମ୍ । ଉଷିତ୍ଵା ତତ୍ର କଲ୍ପାଂତେ ଯାଵତ୍ସା ପତିଵଂଚନା
ସେ ନିନ୍ଦାର ଅଧିକାରିଣୀ ହୁଏ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପତିକୁ ଠକାଏ, ସେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଯୁଗାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ପୁନସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିନିର୍ଗତ୍ଯ ସ୍ଥାଵରତ୍ଵଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ତସ୍ମାଦପି ପଶୁତ୍ଵଂ ସା ଲଭତେ ବହୁଜନ୍ମସୁ
ସେଠାରୁ ପୁଣି ବାହାରି, ସେ ଜଡ଼ ଜୀବର ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚେ। ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ଜନ୍ମ ପରେ, ପଶୁ ହେବାର ଅବସ୍ଥା ପାଏ।
ତତୋ ମୁକ୍ତା ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଵ୍ଯଂଗା ଭଵତି ତତ୍ର ସା । ଏଵଂ ପାପଗତିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନିଵର୍ତଧ୍ଵମତୋ ଜନାତ୍
ତାପରେ, ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ମଣିଷ ଜନ୍ମରେ ଅପଙ୍ଗ ହୁଏ। ଏଭଳି ପାପର ଫଳ ଜାଣି, ହେ ଲୋକମାନେ, ଏହାରୁ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ନୋ ଵା ଯାସ୍ଯଥ ଦେହାଂତେ ନରକଂ ଭୃଶଦାରୁଣମ୍ । ଯଦିଚ୍ଛଂତି ଭଵଂତ୍ଯୋ ମେ ସୁଖଂ ତନ୍ନେହ ଲପ୍ସ୍ଯଥ । ପାପମେଵ ହି ଯୁଷ୍ମାକଂ ଯତୋଧଃପତନଂ ନୃଣାମ୍
ନହେଲେ, ତୁମେ ଦେହ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯିବ। ଯଦି ମୋ ଠାରୁ ସୁଖ ଆଶା କର, ଏଠାରେ ତୁମେ ମିଳିବ ନାହିଁ। ପାପ ହେଉଛି ତୁମର ଏକମାତ୍ର ଫଳ, ଯାହା ମଣିଷଙ୍କର ପତନ ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭର୍ତୃସୁଖାନି ଚ । ଲଜ୍ଜଯାନମ୍ର ମୁଖ୍ଯସ୍ତା ଲତାଵାତହତା ଇଵ
ନାରଦ କହିଲେ — ସେଠାରେ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କର ସୁଖ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟା ଜଣେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ, ଯେପରି ଲତା ବାତାସରେ ଝୁକିଯାଏ।
ତାସାଂ ତୁ ପୁରନାରୀଣାଂ ସ୍ମରାଗ୍ନିର୍ଭୃଶଦାରୁଣଃ । ଶଶାମ ତସ୍ଯ ଶୀତେନ ବଟୋର୍ଵଚନଵାରିଣା
ସେ ପୁରୁଣା ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମନରେ ଥିବା ଭୟଙ୍କର କାମାଗ୍ନି, ସେ ମୁନିଙ୍କର ଶୀତଳ କଥାରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଉତ୍ଥାଯ ଚେଲୁଃ ସର୍ଵାସ୍ତା ଵିନିଂଦଂତ୍ଯ ଇତି ସ୍ମରମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ରାଦିଦେଵାନାମପି ମୋହକରଂ ନୃପ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଠି, ସେ କାମଦେବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ରାଜା।
ସ୍ତ୍ରିଯ ଊଚୁଃ । ଧିଗିମଂ ପାପକର୍ମାଣଂ ଶୀଲଦାରୁକୁଠାରକମ୍ । କାମଵାମଦୃଶାଂ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ଧନ୍ଯୋ ଯେନ ହତଃ ସ୍ମରଃ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ — ଏହି ପାପୀ, ନୀତିର ଗଛକୁ କାଟିଦେଇଥିବା କୁଠାର, ଯାହାକୁ ଚକ୍ଷୁର ଶୋଭା ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରିୟ ଭାବନ୍ତି, ସେ କାମଦେବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତାହା ଉପରେ ଲାଞ୍ଛନା।
କିଂ ଵଦେମ ଜଗତ୍ପୂଜ୍ଯାଂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ଜଠରେ ଯଯା । ଧୃତଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନନାମ୍ନାଽସୌ ରାହୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଶୀଲଚଂଦ୍ରଭୁକ୍
ଜଗତରେ ପୂଜିତ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କହିବୁ, ଯାହାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସେ ରାହୁ ନାମକ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସ୍ତ୍ରୀର ନୀତି ଭକ୍ଷକ, ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ?
ସ ଦେଵାଧମ ଆଯାତି ଯଦି ନୋ ଦୃଷ୍ଟଗୋଚରମ୍ । ଭୂଯୋ ଧ୍ଯାନକୃତେଶାନ ଦୃଗଗ୍ନୌ ତଂ କ୍ଷିପାମହେ
ସେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ, ଯଦି ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼େ, ମନୋନିୟନ୍ତ୍ରଣାର ନାଥ, ଆମେ ପୁଣି ତାକୁ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିର ଅଗ୍ନିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେବୁ।
ଯେନାଯଂ ଜନିତଃ ପାପୋ ହ୍ଯାତ୍ମାରାମେଣ ଵିଷ୍ଣୁନା । କୃତଃ ଷୋଡଶସାହସ୍ରସ୍ତ୍ରୀପ୍ରିଯଃ କା ହି ନଃ କଥା
ଏହି ପାପୀ କାହା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିଲେ — ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ତାକୁ ଷୋଡ଼ଶ ହଜାର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ; ଆମ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବାକୁ ଅଛି?
ଏଵଂ ଵିନିଂଦ୍ଯ ତଂ କାମଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍ । ଶୀଲଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ଚ ତାସାଂ ଚ ରକ୍ଷିତଂ ଯେନ ଭୂପତେ
ଏଭଳି କାମଦେବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ସେମାନେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ନିଜ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ନୀତିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ହେ ରାଜା।
ଧନ୍ଯା ସାମୁଷ୍ଯ ଜନନୀ ଯଯାଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମଃ । ସ୍ମରଜିନ୍ନିର୍ମିତୋ ଲୋକେ ପରଧର୍ମସ୍ଯ ରକ୍ଷକଃ
ଧନ୍ୟ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମାଆ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମଜିତ୍ତା ଲୋକରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯିଏ ପର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଧିଗସ୍ତୁ ନୋ ରାଜଲୋକୈର୍ହସିତାଃ ସ୍ମରନିର୍ଜିତାଃ । ଯାଭିର୍ଵାକ୍ଯମନୋଭ୍ଯାଂ ଚ ଜନିତଂ ପାପମୁଲ୍ବଣମ୍
ଆମ ପାଇଁ ଲାଜ୍ଜା, ରାଜମାନେ ହସିଥିବା, କାମଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତ୍ତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନ ଓ କଥାରେ ବଡ଼ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ଵିଚିଂତଯଂତ୍ଯସ୍ତା ଏକ୍ଯମତ୍ଯଯୁତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ଗୃହଂ ସର୍ଵା ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯେନ ବୋଧିତାଃ
ନାରଦ କହିଲେ — ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥାରେ ଜାଣି, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଅଥ ରାଜାପି କାଂପିଲ୍ଯସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈଃ । ସଂପୂଜ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସଦ୍ଗୃହେ ସଂଯତେଂଦ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ କାମ୍ପିଲ୍ୟର ରାଜା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହଣା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକ ଉତ୍ତମ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ଅଥାଗଚ୍ଛତି କାଲେ ତୁ କାରୂଷାଧିପତିର୍ବଲୀ । କାଂପିଲ୍ଯାଧିପତିଂ ସୈନ୍ଯୈର୍ନଗରଂ ରୁରୁଧେ ତଦା
ତାପରେ ସମୟ ଆସିଲା, କାରୂଷ ରାଜା ବଳବାନ୍, ସେ ସେନା ସହ କାମ୍ପିଲ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ସହରକୁ ଅଘାତ କଲେ।
ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ଘୋରଂ ତେନ ଯୁଦ୍ଧେ ସ ଘାତିତଃ । ନଗରଂ ଲୁଠିତଂ ସର୍ଵଂ ହତାଃ ଶୂରାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଠାରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ସହର ଲୁଟିଗଲା, ସମସ୍ତ ବୀର ମାରିଗଲେ।
ତା ସ୍ତ୍ରିଯଃ କାଲକୂଟଂ ତୁ ଖାଦିତ୍ଵା ମରଣଂ ଗତାଃ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତୁ ନ କୃତଂ ତାଭିଃ ପାପସ୍ଯ ତସ୍ଯ ତୁ
ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କାଳକୂଟ ବିଷ ଖାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସେହି ପାପ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ନାହିଁ।
ଯେନ ପାପେନ ତାଃ ସର୍ଵା ଭୀଷଣାଖ୍ଯସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ । ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ନଗରେ ଜାତା ମହାକାଯା ଭଯାନକାଃ
କେଉଁ ପାପର ଫଳରେ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ନାମର ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନଗରରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ, ବଡ଼ ଦେହର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ?
ତତ୍ର ତା ନିହିତାଃ ସର୍ଵାଃ ପୁରନାର୍ଯୋ ହନୂମତା । ଯଜ୍ଞାଂଶ୍ଚ ରସତୋ ଜିଷ୍ଣୋସ୍ତିଷ୍ଠତାଂ ରଥକେତନେ
ସେଠାରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଗରରେ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିଲେ; ଏବଂ ବିଜୟୀ, ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ରଥରେ ତିନି ରହିଥିଲେ।