ଅଦୀନଵଦନାଃ ଶୂରାଃ ଶତ୍ରୁଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟିତାଃ । ଆହଵେଷୁ ଵିପନ୍ନା ଯେ ତେଷାଂ ମାର୍ଗୋ ଦିଵାକରଃ
ଯେମାନେ ଯୋଦ୍ଧା ହସମୁଖ, ସାହସୀ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆବୃତ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ, ସେମାନଙ୍କର ଗତି ସୂର୍ଯ୍ୟପଥ।
ଅନାଥ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ଵିଜାର୍ଥେ ଚ ଶରଣାଗତପାଲନେ । ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜଂତି ଯେ ଵୈଶ୍ଯ ନ ଚ୍ଯଵଂତି ଦିଵସ୍ତୁ ତେ
ଯେମାନେ ବୈଶ୍ୟ ଅନାଥ, ଜନନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ବର୍ଗରୁ କଦାପି ଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ।
ପଂଗ୍ଵଂଧବାଲଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ରୋଗ୍ଯନାଥଦରିଦ୍ରିତାନ୍ । ଯେ ପୁଷ୍ଣଂତି ସଦା ଵୈଶ୍ଯ ତେ ମୋଦଂତି ସଦା ଦିଵି
ଯେମାନେ ବୈଶ୍ୟ ସଦା ଅପାହାଙ୍ଗ, ଅନ୍ଧ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଅନାଥ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଶ୍ବର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଗାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଂକନିର୍ମଗ୍ନାଂ ରୋଗମଗ୍ନଂ ଦ୍ଵିଜଂ ତଥା । ଉଦ୍ଧରଂତି ନରା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ଲୋକୋଽଶ୍ଵମେଧିନାମ୍
ଯେମାନେ କୌ ମାଟିରେ ଅଟକିଥିବାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଲୋକର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଗୋଗ୍ରାସଂ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଯେ ଶୁଶ୍ରୂଷଂତି ଗାଃ ସଦା । ଯେନାରୋହଂତି ଗୋପୃଷ୍ଠେ ତେ ସ୍ଵର୍ଲୋକନିଵାସିନଃ
ଯେମାନେ ଗାଁକୁ ଚାରା ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ସଦା ଗାଁକୁ ସେବା କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଗାଁକୁ ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ବର୍ଗରେ ବସନ୍ତି।
ଗର୍ତମାତ୍ରଂ ତୁ ଯେ ଚକ୍ରୁର୍ଯତ୍ର ଗୌରତୃଷା ଭଵେତ୍ । ଯମଲୋକମଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତେ ଯାଂତି ସ୍ଵର୍ଗତିଂ ନରାଃ
ଯେମାନେ ତିଆଁ ଗାଁ ପାଇଁ ଏକ ଛୋଟ ଗଡ଼ି କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ତିଆଁ ଗାଁ ପାନି ପିଇପାରିବ, ସେମାନେ ଯମର ଲୋକକୁ ଦେଖିନାହିଁ, ସେମାନେ ଶ୍ବର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିପୂଜା ଦେଵପୂଜା ଗୁରୁପୂଜା ରତାଶ୍ଚ ଯେ । ଦ୍ଵିଜପୂଜା ରତା ନିତ୍ଯଂ ତେ ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ଶ୍ବର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଵାପୀକୂପତଡାଗାଦୌ ଧର୍ମସ୍ଯାଂତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ପିବଂତି ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଯତ୍ର ଜଲସ୍ଥଲ ଚରାସ୍ତଦା
ବାପୀ, କୂଏଁ, ପୋଖରୀ ଭଳି ସ୍ଥାନରେ ଧର୍ମର ଶେଷ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଜଳ ଓ ଭୂମିର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ପାନି ପିଇପାରନ୍ତି।
ନିତ୍ଯଂ ଦାନପରଃ ସୋଽତ୍ର କଥ୍ଯତେ ଵିବୁଧୈରପି । ଯଥାଯଥା ଚ ପାନୀଯଂ ପିବଂତି ପ୍ରାଣିନୋ ଭୃଶମ୍
ଯିଏ ସଦା ଦାନରେ ଲଗ୍ନ ରହିଥାଏ, ସେଉଁଠି ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେତେ ପାନି ପିଇଥାନ୍ତି, ସେତେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଲାଭ।
ତଥାତଥାଽକ୍ଷଯଃ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଶାଂ ଵର । ପ୍ରାଣିନାଂ ଜୀଵନଂ ଵାରି ପ୍ରାଣା ଵାରିଣି ସଂସ୍ଥିତାଃ
ଏହିପରି, ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟ, ଧର୍ମ ଚିନ୍ତା ରଖିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ବର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; ପାନି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ପାନିରେ ଅଟୁକିଛି।
ନିତ୍ଯସ୍ନାନେନ ପୂଯଂତେ ଯେଽପି ପାତକିନୋ ନରାଃ । ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ହରେଦ୍ଵୈଶ୍ଯ ବାହ୍ମାଭ୍ଯଂତରଜଂ ମଲମ୍
ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅପରାଧୀ ଲୋକମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମଳ ଦୂର ହୁଏ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନେନ ନିଷ୍ପାପୋ ନରୋ ନ ନିରଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ସ୍ନାନଂ ଵିନା ତୁ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ମଲାଶୀ ସ ସଦା ନରଃ
ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ସ୍ନାନ ବିନା ଖାଏ, ସେ ସଦା ଅଶୁଚି ଖାଏ।
ଅସ୍ନାଯୀ ଯୋ ନରସ୍ତସ୍ଯ ଵିମୁଖା ପିତୃଦେଵତାଃ । ସ୍ନାନହୀନୋ ନରଃ ପାପଃ ସ୍ନାନହୀନୋ ନରୋଽଶୁଚିଃ
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୁହଁ ଫେରାନ୍ତି; ସ୍ନାନ ନ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାପୀ ଓ ଅଶୁଚି ହୁଏ।
ଅସ୍ନାଯୀ ନରକଂ ଭୁଂକ୍ତେ ପୁଂସ୍କୀଟାଦିଷୁ ଜାଯତେ । ଯେ ପୁନଃ ସ୍ରୋତସି ସ୍ନାନମାଚରଂତୀହ ପର୍ଵଣି
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ନରକ ଭୋଗ କରେ ଓ କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ଏମିତି ଜନ୍ମ ନେଉଛି; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ପର୍ବଦିନରେ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ତେ ନୈଵ ନରକଂ ଯାଂତି ନ ଜାଯଂତେ କୁଯୋନିଷୁ । ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନା ଦୁଷ୍ଟଚିଂତାଶ୍ଚ ଵଂଧ୍ଯା ଭଵଂତି ସର୍ଵଦା
ସେମାନେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ମନ୍ଦ ଜନ୍ମ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ; ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ, ଖରାପ ଚିନ୍ତା ଓ ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହେ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନେନ ଶୁଦ୍ଧାନାଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ଵିଶାଂଵର । ତିଲାଂଶ୍ଚ ତିଲପାତ୍ରାଂଶ୍ଚ ତିଲପ୍ରସ୍ଥଂ ଯଥାଵିଧି
ହେ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତିଳ, ତିଳର ପାତ୍ର ଓ ଏକ ପ୍ରମାଣ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରେତପତେର୍ଭୂମୌ ନ ଵ୍ରଜଂତି ନରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ପୃଥିଵୀଂ କାଂଚନଂ ଗାଂ ଚ ଦତ୍ଵା ଦାନାନି ଷୋଡଶ
ଏହି ଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରେତପତିଙ୍କୁ ଦେଇଲେ, ଲୋକମାନେ କେବେ କୌଣସି ଦୁଃଖକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଓ ଗାଈ ଦାନ ଦେଇ, ଷୋଳ ଧରଣର ଦାନ କରିଲେ,
ଗତ୍ଵା ନ ଵିନିଵର୍ତଂତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାଦ୍ଵିକୁଂଡଲ । ପୁଣ୍ଯାସୁ ତିଥିଷୁ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଚ ସଂକ୍ରମେ
ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଫେରି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବିକୁଣ୍ଡଳ; ପୁଣ୍ୟ ତିଥି, ବିଶେଷ ଯୋଗ ଓ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଯତ୍କିଂଚିନ୍ନୈଵ ମଜ୍ଜତି ଦୁର୍ଗତୌ । ନୈଵାକ୍ରାମଂତି ଦାତାରୋ ଦାରୁଣଂ ରୌରଵଂ ପଥମ୍ । ଇହଲୋକେ ନ ଜାଯଂତେ କୁଲେ ଧନଵିଵର୍ଜିତେ
ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ କିଛି ଦାନ କଲେ, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବନ୍ତି ନାହିଁ; ଦାତାମାନେ କଠିନ ରୌରବ ମାର୍ଗକୁ ଚାଲନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଲୋକରେ ସେମାନେ ଧନ ନଥିବା ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ସଦା ମୌନୀ ପ୍ରିଯଵାଦୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ଅକ୍ରୋଧନଃ ସମାଚାରୋ ନାତିଵାଦ୍ଯନସୂଯକଃ
ଯିଏ ସଦା ସତ୍ୟ କହେ, ଶାନ୍ତ ରହେ, ମିଠା କଥା କହେ, କ୍ରୋଧ ରହିତ, ନୀତିମାନ୍, ଅଧିକ କଥା କହେ ନାହିଁ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା କରେ ନାହିଁ,
ସଦା ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ସଦା ଭୂତଦଯାନ୍ଵିତଃ । ଗୋପ୍ତା ଚ ପରମର୍ମାଣାଂ ଵକ୍ତା ପରଗୁଣସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ସଦା ଦାନଶୀଳ ଓ ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱ ରକ୍ଷା କରେ, ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଗୁଣ କହେ,
ପରସ୍ଵଂ ତୃଣମାତ୍ରଂ ଚ ମନସାପି ନ ଯୋ ହରେତ୍ । ନ ପଶ୍ଯଂତି ଵିଶାଂଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ଯେତେ ନରକଯାତନାମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି, ଏକ ତିନି ଶଳା ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ମନରେ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ସେମାନେ କେବେ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ପରାପଵାଦୀ ପାଖଂଡଃ ପାପେଭ୍ଯୋଽପି ମତୋଽଧିକଃ । ପଚ୍ଯତେ ନରକେ ତାଵଦ୍ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ ଓ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ, ସେ ପାପୀମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁଷ୍ଟ; ସେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ରହିଛି, ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।
ଵକ୍ତା ପରୁଷଵାକ୍ଯାନାଂ ମଂତଵ୍ଯୋ ନରକାଗତଃ । ସଂଦେହୋ ନ ଵିଶାଂଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁନର୍ଯାତି ଚ ଦୁର୍ଗତିମ୍
ଯିଏ କଠୋର କଥା କହେ, ସେ ନରକର ଯାତ୍ରୀ ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ; ହେ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ, ସେ ପୁଣି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବ।
ନ ତୀର୍ଥୈର୍ନ ତପୋଭିଶ୍ଚ କୃତଘ୍ନସ୍ଯାସ୍ତି ନିଷ୍କୃତିଃ । ସହତେ ଯାତନାଂ ଘୋରାଂ ସ ନରୋ ନରକେ ଚିରମ୍
ଅକୃତଜ୍ଞ ଲୋକ ପାଇଁ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନରକରେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ତେଷୁ ମଜ୍ଜତି ଯୋ ନରଃ । ଜିତେଂଦ୍ରିଯୋ ଜିତାହାରୋ ନ ସ ଯାତି ଯମାଲଯମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଭୋଗ ଉପରେ ଜିତିଛି, ସେ ଯମର ଗୃହକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।
ନ ତୀର୍ଥେ ପାତକଂ କୁର୍ଯାନ୍ନ ଚ ତୀର୍ଥୋପଜୀଵନମ୍ । ତୀର୍ଥେ ପ୍ରତିଗ୍ରହସ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯସ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯୋ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଃ
ତୀର୍ଥରେ କେବେ ପାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତୀର୍ଥ ଉପରେ ଜୀବିକା ଚାଲାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍, ଧର୍ମ ବିକ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦୁର୍ଜରଂ ପାତକଂ ତୀର୍ଥେ ଦୁର୍ଜରଶ୍ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରହଃ । ତୀର୍ଥେ ଚ ଦୁର୍ଜରଂ ସର୍ଵମେତତ୍କିନ୍ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ତୀର୍ଥରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଦୁର୍ଜୟ, ଦାନ ଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ; ତୀର୍ଥରେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ ଓ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।
ସକୃଦ୍ଗଂଗାଂଭସି ସ୍ନାତଃ ପୂତୋ ଗାଂଗେଯଵାରିଣା । ନ ନରୋ ନରକଂ ଯାତି ଅପି ପାତକରାଶିକୃତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଢେର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଵ୍ରତଦାନତପୋ ଯଜ୍ଞାଃ ପଵିତ୍ରାଣୀତରାଣି ଚ । ଗଂଗାବିଂଦ୍ଵଭିଷିକ୍ତସ୍ଯ ନ ସମା ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ବ୍ରତ, ଦାନ, ତପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଛିଟା ଲାଗିବା ସମାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।