ଅପି ଚାତ୍ମାପ୍ରିଯତରୋ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣ ଭଵିଷ୍ଯସି । ତ୍ଵନ୍ମୁଖଂ ଚ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ତିନି କହିଥିଲେ, 'ହେ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେବ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମ ମୁହଁରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ତତ୍ରାଭିଗମ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ହେ ରାଜା, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଓ ଗଣପତି ସ୍ଥିତି ମିଳେ।
ଧୂମାଵତୀଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ନରଃ । ମନସା ପ୍ରାର୍ଥିତାନ୍କାମାଁଲ୍ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତିନି ରାତି ରହିଲା ପରେ, ଧୂମାବତୀ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହୁଏ।
ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଧେ ନରଥାଵର୍ତ୍ତୋ ନରାଧିପ । ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନରଥାବର୍ତ୍ତ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ହେ ନରାଧିପ। ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ଲୋକ—
ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ ଭରତର୍ଷଭ
ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ପାଏ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ବିଦାୟ ନେବା ଉଚିତ।
ନାରଦଉଵାଚ-। ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କାଲିଂଦୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ରାଜା, କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ରାଜା, ମଣିଷ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍କରେ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତ୍ତେ ପୃଥୂଦକେ । ଅଵିମୁକ୍ତେ ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯେ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ପୁଷ୍କର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, ପୃଥୂଦକ, ଅବିମୁକ୍ତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯମୁନାଯାଂ ନରୋତ୍ତମ । ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗେତିରାଗୋ ଵୈ ଯେଷାଂ ମନସି ଵର୍ତତେ
ସେଇ ଫଳ ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତି ନ ରଖି, ଯମୁନା ନଦୀରେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରେ ।
ଯମୁନାଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ସ୍ନାନଦାନେନ ସତ୍ତମ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପତ୍ତୌ ରୂପଯୌଵନତା ଗୁଣେ
ଯମୁନା ନଦୀରେ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ, ରୂପ, ଯୌବନ ଓ ଗୁଣ ମିଳେ ।
ଯେଷାଂ ମନୋରଥସ୍ତୈସ୍ତୁ ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ଯମୁନାଜଲମ୍ । ଯେ ବିଭ୍ଯତି ନରକାଦେର୍ଦାରିଦ୍ର୍ଯୋଽତ୍ର ସଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଆଶା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମୁନା ଜଳ କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ନରକ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ।
ସର୍ଵଥା ତୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର କାର୍ଯଂ ନିମଜ୍ଜନମ୍ । ଦାରିଦ୍ର୍ଯ ପାପ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯ ପଂକ ପ୍ରକ୍ଷାଲନାଯ ଵୈ
ଏହିଠାରେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ଏହା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପାପ, ଅପସ୍ତ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଳିମାକୁ ଧୋଇ ଦେଇଥାଏ ।
ଋତେ ଵୈ ଯାମୁନଂ ତୋଯଂ ନ ଚାନ୍ଯୋସ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାନି କର୍ମାଣି ମତାନ୍ଯର୍ଧଫଲାନି ଵୈ । ଫଲଂ ଦଦାତି ସଂପୂର୍ଣଂ ଯାମୁନଂ ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ
ଯମୁନା ଜଳ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କେବଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଯାମୁନେ ସଲିଲେ ନୃପ । ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଦୁଃଖାନି ମଜ୍ଜନାନ୍ନୈଵ ପଶ୍ଯତି
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଯମୁନା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖିନଥାଏ ।
ପକ୍ଷଦ୍ଵଯେ ଯଥା ଚଂଦ୍ର କ୍ଷୀଃଯତେ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଥା । ପାତକଂ ନଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ସ୍ନାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ସେପରି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ ଓ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ ।
ଯଥାବ୍ଧୌ ସୁଖମାଯାଂତି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଆଯୁର୍ଵିତ୍ତଂ କଲତ୍ରାଣି ସଂପଦଃ ସଂଭଵଂତି ଚ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରୁ ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଅସାନରେ ମିଳେ, ସେପରି ଏଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ, ଜୀବନସାଥୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
କାମଧେନୁର୍ଯଥା କାମଂ ଚିଂତାମଣିର୍ଵିଚିଂତିତମ୍ । ଦଦାତି ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵଂ ମନୋରଥମ୍
ଯେପରି କାମଧେନୁ ଚାହିଦା ଦେଇଥାଏ, ଚିନ୍ତାମଣି ଭାବନା ପୂରଣ କରେ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ।
କୃତେ ତପଃ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜନଂ ତଥା । ଦ୍ଵାପରେ ଚ କଲୌ ଦାନଂ କାଲିଂଦୀ ସର୍ଵଦା ଶୁଭା
କୃତଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ଭୂପତେ । ଯାମୁନେ ମଜ୍ଜନଂ ଧର୍ମଂ ଧାରାଭିଃ ଖଲୁ ଵର୍ଷତି
ସମସ୍ତ ଜନ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ରାଜା, ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଧର୍ମ ଝରଣା ପରି ବର୍ଷା ହୁଏ ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ କର୍ମଭୂମୌ ଵିଶେଷତଃ । କାଲିଂଦ୍ଯସ୍ନାଯିନାଂ ନୄଣାଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜନ୍ମକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଯାହା କର୍ମ କ୍ଷେତ୍ର, କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ଫଳହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ନୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଗଗନେ ଯଦ୍ଵଚ୍ଚାଂଦ୍ରେ ଽମାଯାଂ ତୁ ମଂଡଲେ । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଭାତି ସତ୍କର୍ମ ଯମୁନାମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଯେପରି ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନରେ ଆକାଶରେ ଆଲୋକ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ବିନା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ଵ୍ରତୈର୍ଦାନୈସ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ନ ତଥା ପ୍ରୀଯତେ ହରିଃ । ତତ୍ର ମଜ୍ଜନମାତ୍ରେଣ ଯଥା ପ୍ରୀଣାତି କେଶଵଃ
ବ୍ରତ, ଦାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରି ଏତେ ଖୁସି ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେତେକି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ହୁଏ ।
ନ ସମଂ ଵିଦ୍ଯତେ କିଂଚିତ୍ତେଜଃ ସୌରେଣ ତେଜସା । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ସମାନାଃ କ୍ରତୁଜାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ; ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ସମାନ କୌଣସି କୃତ୍ୟ ନାହିଁ ।
ପ୍ରୀତଯେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵପାପାପନୁତ୍ତଯେ । କାଲିଂଦ୍ଯା ମଜ୍ଜନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଲାଭାଯ ମାନଵଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମଣିଷ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ ।
କିଂ ରକ୍ଷିତେନ ଦେହେନ ସୁପୁଷ୍ଟେନ ବଲୀଯସା । ଅଧ୍ରୁଵେଣ ସୁଦେହେନ ଯମୁନା ମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାର କ'ଣ ଉପକାର, ଯଦି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ ନାହିଁ?
ଅସ୍ଥିସ୍ତଂଭଂ ସ୍ନାଯୁବଂଧଂ ମାଂସକ୍ଷତଜ ଲେପନମ୍ । ଚର୍ମାଵନଦ୍ଧ ଦୁର୍ଗଂଧଂ ପୂର୍ଣଂ ମୂତ୍ରପୁରୀଷଯୋଃ
ଏହି ଦେହଟି ହାଡ଼ର ଦଣ୍ଡ, ନସାରେ ବାନ୍ଧା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଚର୍ମରେ ଢାକା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭରିତ, ମୁତ୍ର ଓ ମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—
ଜରାଶୋକ ଵିପଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ରୋଗମଂଦିରମାତୁରମ୍ । ରାଗମୂଲମନିତ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଦୋଷସମାଶ୍ରଯମ୍
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁରେ ପୀଡିତ, ରୋଗ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଘର, ରାଗର ମୂଳ, ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷର ଆଶ୍ରୟ—
ପରୋପକାରପାପାର୍ତି ପରଦ୍ରୋହପରେର୍ଷିକମ୍ । ଲୋଲୁପଂ ପିଶୁନଂ କ୍ରୂରଂ କୃତଘ୍ନଂ କ୍ଷଣିକଂ ତଥା
ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା, ପାପ, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦ୍ରୋହ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଲୋଭ, ନିନ୍ଦା, କ୍ରୁରତା, ଅକୃତଜ୍ଞତା ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଲିପ୍ତ—
ନିଷ୍ଠୁରଂ ଦୁର୍ଧରଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦୋଷତ୍ରଯଵିଦୂଷିତମ୍ । ଅଶୁଚିତାପି ଦୁର୍ଗଂଧି ତାପତ୍ରଯଵିମୋହିତମ୍
ନିଷ୍ଠୁର, ଅବଶ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଦୁଷ୍ଟ, ତିନି ପ୍ରକାରର ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ, ଅପବିତ୍ର, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭରିତ, ତିନି ପ୍ରକାର ତାପରେ ଭ୍ରମିତ—
ନିସର୍ଗତୋ ଽଧର୍ମରତଂ ତୃଷ୍ଣାଶତସମାକୁଲମ୍ । କାମକ୍ରୋଧମହାଲୋଭ ନରକଦ୍ଵାରସଂସ୍ଥିତମ୍
ସ୍ୱଭାବରୁ ଅଧର୍ମରେ ରତ, ଅନେକ ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକୁଳ, କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଅତି ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ନରକ ଦ୍ୱାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—
କୃମିଵର୍ଚସ୍ତୁ ଭସ୍ମାଦି ପରିଣାମଗୁଣାଵହମ୍ । ଈଦୃକ୍ଶରୀରଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ହି ଯମୁନାମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଏହି ଦେହ ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ ଓ ଛାର ହୋଇଯାଏ—ଏପରି ଦେହ ଯମୁନାସ୍ନାନ ବିନା ସତ୍ୟରେ ବ୍ୟର୍ଥ।