ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ସେଠାରୁ ନିୟମିତ ଆଚରଣ ଓ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଏ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦନରକଂ ତୀର୍ଥସେଵୀ ନରାଧିପ
ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞ ପାଏ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଏ; ତାପରେ, ହେ ନରପତି, ତୀର୍ଥସେବୀ ନରକକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵୈସ୍ସହ ମହୀଯତେ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପାଏ ନାହିଁ; ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ସମ୍ମାନିତ।
ଅଧ୍ଯାସ୍ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ନାରାଯଣପରାଗମୈଃ । ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଚୈଵ ରାଜେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରଵେଦ୍ଯାଂ କୁରୁଦ୍ଵହ
ହେ ପୁରୁଷସିଂହ, ସେଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭଜୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସହ ବସନ୍ତି; ଏବଂ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୁରୁ ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅଛି।
ଅଭିଗମ୍ଯ ତୁ ତାଂ ଦେଵୀଂ ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତ୍ରୈଵ ଚ ମହାରାଜ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରମୁମାପତିମ୍
ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ; ଏବଂ, ସେଠାରେ ହେ ମହାରାଜା, ଉମାପତି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
ଅଭିଗମ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ । ନାରାଯଣଂ ଚାଭିଗମ୍ଯ ପଦ୍ମନାଭମରିଂଦମ
ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏବଂ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ନାରାୟଣ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି—
ଶୋଭମାନୋ ମହାରାଜ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରାଧିପ
ହେ ମହାରାଜ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ହେ ନରପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି—
ସର୍ଵଦୁଃଖପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ଦ୍ଯୋତତେ ଶିଵଵତ୍ସଦା । ତତସ୍ତ୍ଵସ୍ଥିପୁରଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୀର୍ଥସେଵୀ ନରାଧିପ
ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡି, ସେ ସଦା ଶିବଙ୍କର କୃପାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ; ତାପରେ, ହେ ନରପତି, ତୀର୍ଥସେବୀ ଅସ୍ଥିପୁରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ପାଵନଂ ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ତର୍ପଯେତ୍ପିତୃଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲମାପ୍ନୋତି ଭାରତ
ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ହେ ଭାରତ।
ଗଂଗାହ୍ରଦଶ୍ଚ ତତ୍ରୈଵ କୂପଶ୍ଚ ଭରତର୍ଷଭ । ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ତୀର୍ଥାନାଂ ତସ୍ମିନ୍କୂପେ ମହୀଯତେ
ସେଠାରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଙ୍ଗା ହ୍ରଦ ଓ ଏକ କୂଆଁ ଅଛି; ସେଇ କୂଆଁରେ ତିନି କୋଟି ତୀର୍ଥ ସମ୍ମାନିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ଆପଗାଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ—
ଗତିଂ ପରାମଵାପ୍ନୋତି କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ତତଃ ସ୍ଥାଣୁଵଟଂ ଗଛେତ୍ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଏ ଓ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ତାପରେ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାଣୁବଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ସ୍ଥିତୋ ରାତ୍ରିଂ ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ବଦରୀଣାଂ ଵନଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ତତଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏକ ରାତି ରହିଲେ, ଲୋକେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ବଦରୀ ଗଛର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ସେଠାରୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ବଦରୀ ଭକ୍ଷ୍ଯତେ ଯତ୍ର ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ । ସମ୍ଯଗ୍ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ବଦରୀଂ ଭକ୍ଷଯେତ୍ତୁ ଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ବଦରୀ ଫଳ ଖାଯାଯାଏ, ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କିମ୍ବା ଯିଏ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବାରୋଟି ବର୍ଷ ମାତ୍ର ବଦରୀ ଫଳ ଖାଏ—
ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତଶ୍ଚୈଵ ଭଵେତ୍ତୁଲ୍ଯୋ ନରାଧିପ । ଇଂଦ୍ରମାର୍ଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତୀର୍ଥସେଵୀ ନରାଧିପ
ଯିଏ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରେ, ସେ ରାଜା ସମାନ ହୁଏ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଯିଏ ତୀର୍ଥସେବା କରେ, ସେ ରାଜା—
ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସେନ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଏକରାତ୍ରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଏକରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ଏକ ଦିନ ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—
ନିଯତଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ । ତଥା ଗଛେଚ୍ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯିଏ ନିୟମିତ ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ଏଭଳି ରାଜନ୍, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯାଶ୍ରମୋ ଯତ୍ର ତେଜୋରାଶେର୍ମହାତ୍ମନଃ । ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଭାଵସୁମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ସେ ତେଜର ଆଧାର ମହାତ୍ମା; ସେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—
ଆଦିତ୍ଯଲୋକଂ ଵ୍ରଜତି କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ସୋମତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୀର୍ଥସେଵୀ କୁରୂଦ୍ଵହ
ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ସୋମ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୀର୍ଥସେବା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—
ସୋମଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ନରୋ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଦଧୀଚସ୍ଯ ନରାଧିପ
ସୋମଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତାପରେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ରାଜା, ଦଧୀଚିଙ୍କ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ—
ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ରାଜନ୍ପାଵନଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଯତ୍ର ସାରସ୍ଵତୋ ଯାତଃ ସିଦ୍ଧିଂ ସ ତପସୋନିଧିଃ
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ପବନ କରୁଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଯେଉଁଠାରେ ସାରସ୍ୱତ ଗଲେ, ସେ ତପସ୍ଵି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ସାରସ୍ଵତୀଂ ମତିଂ ଚୈଵ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ, ଏବଂ ସାରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ପାଏ—ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତଃ କନ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ନିଯତୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଯା । ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ରାଜନ୍ନୁପଵାସପରାଯଣଃ
ତାପରେ କନ୍ୟା ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ନିୟମିତ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା, ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ରାଜନ୍—
ଲଭେତ୍କନ୍ଯାଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ବହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତୀର୍ଥଂ ସଂନିହିତୀମପି
ଦିବ୍ୟ ଏକଶ ଶତ କନ୍ୟା ପାଏ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ; ତାପରେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସନ୍ନିହିତୀ ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ମାସି ମାସି ସମେଷ୍ଯଂତି ପୁଣ୍ଯେନ ମହତାନ୍ଵିତାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ତପସ୍ଵି ଋଷିମାନେ, ପ୍ରତି ମାସରେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି।
ସନ୍ନିହିତ୍ଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ଅଶ୍ଵମେଧଶତଂ ତେନ ଇଷ୍ଟଂ ଭଵତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ସନ୍ନିହିତୀରେ, ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରସ୍ତ ହେବାବେଳେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଏକଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଶାଶ୍ୱତ ଫଳ ମିଳେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଅଂତରିକ୍ଷଚରାଣି ଚ । ଉଦପାନାଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁସବୁ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ତୀର୍ଥ, ପବିତ୍ର କୁଆଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ଦିରମାନେ—
ନିଃସଂଶଯମମାଵାସ୍ଯାଂ ସମେଷ୍ଯଂତି ନରାଧିପ । ମାସିମାସି ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସନ୍ନିହିତ୍ଯାଂ ଜନେଶ୍ଵର
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସେଠାରେ ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରତି ମାସରେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସନ୍ନିହିତୀରେ, ହେ ଜନନାଥ।
ତୀର୍ଥସନ୍ନଯନାଦେଵ ସନ୍ନିହିତୀ ଭୁଵି ଵିଶ୍ରୁତା । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସେଠାରେ ଏକଠି ହେବାରୁ, ସନ୍ନିହିତୀ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ପାନ କରି, ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ତଥା ଚୈଵ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଏବଂ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରସ୍ତ ହେବାବେଳେ, ଯଦି କେହି ମଣିଷ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କଣ ହୁଏ, ଶୁଣ।