ଦୃଷତ୍ପାନେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାତିରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଫଲଂ ଵିଂଦତି ମାନଵଃ
ଦୃଷତ୍ପାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଉଛି ।
ତୀର୍ଥେ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ । ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଉଛି, ରାଜା ।
ପାଣିଖ୍ଯାତେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଵାପ୍ନୁତେ ରାଜସୂଯମୃଷିଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ପାଣିଖ୍ୟାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିବା ଲୋକ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମିଶ୍ରକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ରାଜେଂଦ୍ର ମିଶ୍ରିତାନି ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକ ମିଶ୍ରକକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ଏକାଠି କରିଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯାସେନ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ଦ୍ଵିଜାର୍ଥମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ ସ୍ନାତି ମିଶ୍ରକେ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
ରାଜା, ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ମିଶ୍ରକରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ଵ୍ଯାସଵନଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ମନୋଜଵେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହାପରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ସଂଯମିତ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ବ୍ୟାସବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ମନୋଜବରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଗତ୍ଵା ମଧୁଵନୀଂ ଚାପି ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଥାନଂ ନରଃ ଶୁଚିଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵାନ୍ପିତୄଂଶ୍ଚ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ମଧୁବନୀକୁ ଯାଇ ଶୁଚି ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ନିୟମ ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଦେଵ୍ଯା ସମନୁଜ୍ଞାତୋ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କୌଶିକ୍ଯାଃ ସଂଗମେ ଯସ୍ତୁ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚ ଭାରତ
ଦେବୀଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ; କୌଶିକୀ ଓ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀର ସଂଗମରେ, ଭାରତ—
ସ୍ନାତୋ ଵୈ ନିଯତାହାରଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଥଲୀ ନାମ ଯତ୍ର ଵ୍ଯାସେନ ଧୀମତା
ସେଠାରେ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହାପରେ ବ୍ୟାସସ୍ଥଳୀ ଆସେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାସ ବୁଦ୍ଧିମାନ—
ପୁତ୍ରଶୋକାଭିତପ୍ତେନ ଦେହତ୍ଯାଗାଯ ନିଶ୍ଚଯଃ । କୃତୋ ଦେଵୈଶ୍ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ପୁନରୁତ୍ଥାପିତସ୍ତଥା
ପୁଅର ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଦେହ ଛାଡିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ରାଜା, ଦେବମାନେ ସେଠାରେ ପୁନରୁଥ୍ଥାନ କରିଥିଲେ।
ଅଭିଗମ୍ଯ ସ୍ଥଲଦ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଋଣାଂତଂ କୂପମାସାଦ୍ଯ ତିଲପ୍ରସ୍ଥଂ ପ୍ରଦାଯ ଚ
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ; ଋଣାନ୍ତ କୂଆଁକୁ ଯାଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତିଳ ଦାନ କରି—
ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିମୃଣୈର୍ମୁକ୍ତୋ ନରେଶ୍ଵର । ଵେଦୀତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ, ନରେଶ୍ବର; ବେଦୀ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଅହଶ୍ଚ ସୁଦିନଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵେ ତୀର୍ଥେ ନୃପ ଦୁର୍ଲଭେ । ତଯୋଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ରାଜା, ଅହ ଓ ସୁଦିନ ନାମକ ଦୁଇ ଦୁର୍ଲଭ ତୀର୍ଥ; ଏହି ଦୁଇଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକକୁ ପାଇଥାଏ।
ମୃଗଧୂମଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ରୁଦ୍ରପଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ମାନଵଃ
ତାପରେ ମୃଗଧୂମକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପଦରେ ସ୍ନାନ କରି ପୂଜା କରି—
ଶୂଲପାଣିଂ ମହାତ୍ମାନମଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କୋଟିତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶୂଳଧାରୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ; କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଅଥ ଵାମନକଂ ଗତ୍ଵା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁପଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ଵାମନମ୍
ଅଥବା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାମନକକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦରେ ସ୍ନାନ କରି ବାମନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । କୁଲଂପୁନେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନରଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପାଇଥାଏ; କୁଳଂପୁନାରେ ସ୍ନାନ କରି ଲୋକ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ।
ପଵନସ୍ଯ ହ୍ରଦଂ ଗତ୍ଵା ମରୁତାଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଵାଯୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ପବନଙ୍କର ହ୍ରଦକୁ ଯାଇ, ବାୟୁମାନେଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ବାୟୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଅମରାଣାଂ ହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯାମରାଧିପମ୍ । ଅମରାଣାଂ ପ୍ରଭାଵେଣ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଅମରମାନେଙ୍କର ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି ଅମରମାନେଙ୍କର ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅମରମାନେଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଶାଲିହୋତ୍ରସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଶାଲିସୂର୍ଯେ ଯଥାଵିଧି । ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ରାଜା, ଶାଲିହୋତ୍ର ଓ ଶାଲିସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କରି, ନରବରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶ୍ରୀକୁଂଜଂ ଚ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ତୀର୍ଥଂ ଭରତସତ୍ତମ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ବରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସରସ୍ବତୀ ନଦୀରେ ଶ୍ରୀର ଏକ ପବିତ୍ର କୁଞ୍ଜ ଅଛି; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ରାଜା, ମଣିଷ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ନୈମିଷିକୁଂଜଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଋଷଯଃ କିଲ ରାଜେଂଦ୍ର ନୈମିଷେଯାସ୍ତପୋଧନାଃ
ତାପରେ, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ନୈମିଷ କୁଞ୍ଜକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କହାଯାଏ ଯେ ନୈମିଷ ର ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଗତାଃ ପୁରା । ତତଃ କୁଂଜଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ କୃତୋ ଭରତସତ୍ତମ
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ଋଷିମାନେ ପୁରାତନ କାଳରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ; ଏଭଳି, ବରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସରସ୍ବତୀ ନଦୀରେ ଏହି କୁଞ୍ଜ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା।
ଋଷୀଣାମଵକାଶଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯଥା ତୁଷ୍ଟିକରୋ ମହାନ୍ । ତସ୍ମିନ୍କୁଂଜେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଏହି କୁଞ୍ଜ ବଡ଼ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥିଲା, ବିଶାଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଅବସ୍ଥା ହେଲା; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ କନ୍ଯାତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । କନ୍ଯାତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କନ୍ୟାତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; କନ୍ୟାତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ଵର୍ଣାଵରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ
ତାପରେ, ନରସିଂହ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ, ଯେକୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାର ଅବସ୍ଥା ପାଇଥାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସୋମତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ; ତାପରେ, ନରସିଂହ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୋମତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ସୋମଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ସପ୍ତସାରସ୍ଵତଂ ତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରାଧିପ
ଏଠାରେ, ରାଜା, ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ସୋମ ଲୋକକୁ ପାଇଥାଏ; ତାପରେ, ନରାଧିପ, ସପ୍ତସାରସ୍ବତ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଯତ୍ର ମଂକଣକଃ ସିଦ୍ଧୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିର୍ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ । ପୁରା ମଂକଣକୋ ରାଜନ୍କୁଶାଗ୍ରେଣେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ମଙ୍କଣକ, ଲୋକମାନେ ଜଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ସିଦ୍ଧ ଋଷି, ପୁର୍ବରୁ କୁଶା ଗ୍ରାସରେ ଆତ୍ମକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିଲେ, ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କ୍ଷତଃ କିଲ କରେ ରାଜନ୍ତସ୍ଯ ଶାକରସୋଽସ୍ରଵତ୍ । ସ ଵୈ ଶାକରସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷାଵିଷ୍ଟୋ ମହାତପାଃ
ରାଜା, ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଇଥିବା ଘାଉରୁ ଶାକର ରସ ଝରିଥିଲା; ସେ ଶାକର ରସ ଦେଖି, ମହାତପସ୍ୱୀ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ।