ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଠି ତୀର୍ଥରେ, ଏକ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସ୍ବର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ମାନୁଷସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ମହୀପତେ । ଆପଗା ନାମ ଵିଖ୍ଯାତା ନଦୀ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତା
ମାନବ ତୀର୍ଥର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ମହୀପତି, କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ, ଆପଗା ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଯାମାକ ଭୋଜନଂ ତତ୍ର ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ମାନଵଃ । ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତସ୍ଯ ଧର୍ମଫଲଂ ମହତ୍
ସେଠି, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ୟାମାକ ଧାନର ଭୋଜନ ଦେବମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରେ, ସେ ବଡ଼ ଧର୍ମ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଭୋଜିତେ ଵିପ୍ରେ କୋଟିର୍ଭଵତି ଭୋଜିତା । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଦୈଵତାନି ପିତୄଂସ୍ତଥା
ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ। ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ଦେବମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ପୂଜା କରିବା ପରେ,
ଉଷିତ୍ଵା ରଜନୀମେକାମଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମ୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ରହିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ତାପରେ, ଧର୍ମକୁ ଜଣାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସକୁ ଯାଉଛି ।
ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ଵରମିତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରକାଶଂ ଭୁଵି ଭାରତ । ତତ୍ର ସପ୍ତର୍ଷିକୁଂଡେଷୁ ସ୍ନାତସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ
ଏହାକୁ ପୃଥିବୀରେ 'ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ଵର' ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି, ଭାରତବଂଶୀ । ସେଠାରେ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—
କେଦାରେ ଚୈଵ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣମଭିଗମ୍ଯାଥ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ
କପିଳଙ୍କର କେଦାରରେ, ମହାତ୍ମା କପିଳଙ୍କ ପବିତ୍ର କେଦାରରେ, ରାଜା, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ କରି—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । କପିଷ୍ଠଲସ୍ଯ କେଦାରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ । କପିଷ୍ଠଳଙ୍କର ଦୁର୍ଲଭ କେଦାରକୁ ପହଞ୍ଚି—
ଅଂତର୍ଧାନମଵାପ୍ନୋତି ତପସା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍
ତପସ୍ୟାରେ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ଏଠାରେ ଲୋକରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଏ । ତାପରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସର୍ବକାକୁ ଯାଉଛି ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଭିଗମ୍ଯ ଵୃଷଧ୍ଵଜଂ । ଲଭତେ ସର୍ଵକାମାନ୍ହି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତିସ୍ରଃକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ପ୍ରଵରଂ କୁରୁନଂଦନ
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛି । ଏବଂ, କୁରୁବଂଶୀ, ତିନି କୋଟି ତୀର୍ଥର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥକୁ—
ରୁଦ୍ରକୋଟୀ ତଥା କୂପେ ହ୍ରଦେଷୁ ଚ ସମଂତକଃ । ଇଲାସ୍ପଦଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ଭରତସତ୍ତମ
ରୁଦ୍ରଙ୍କର କୋଟି ତୀର୍ଥ, ଏବଂ କୂଆ ଓ ହ୍ରଦଗୁଡିକ, ଭାରତବଂଶୀ, ଏଠାରେ ଇଲାସ୍ପଦ ନାମକ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଦୈଵତାନି ପିତୄନପି । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଵାଜପେଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃଗୁଡିକୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଦୁର୍ଗତି ପାଉନାହିଁ ଏବଂ ଵାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ।
କିଂଦାନେ ଚ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କିଂଜପେ ଚ ମହୀପତେ । ଅପ୍ରମେଯମଵାପ୍ନୋତି ଦାନଂ ଯଜ୍ଞଂ ତଥୈଵ ଚ । କଲଶ୍ଯାଂ ଵାର୍ଯ୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
କିଂଦାନ ଓ କିଂଜପରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ବ୍ୟକ୍ତି ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞର ଭଳି ଅପରିମାପ ଫଳ ପାଉଛି । କିମ୍ବା, କଳଶରେ ଜଳ ଛୁଇଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି—
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ସରକସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ ନାରଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ସରକାର ପୂର୍ବଦିଗରେ, ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଅଛି ।
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭଂ ତୀର୍ଥଂ ରାମଜନ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ଭାରତ
କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ତୀର୍ଥ 'ରାମଜନ୍ମ' ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭାରତବଂଶୀ—
ନାରଦେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଲୋକାନାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ । ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଦଶମ୍ଯାଂ ତୁ ପୁଂଡରୀକଂ ସମାଵିଶେତ୍
ନାରଦଙ୍କର ଅନୁମତିରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକଗୁଡିକୁ ପାଉଛି । ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀରେ, ପୁଣ୍ଡରୀକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ପୁଂଡରୀକଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରେ, ରାଜା, ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣ୍ଡରୀକ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଉଛି । ତାପରେ, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପକୁ ଯାଉଛି ।
ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ପାପପ୍ରମୋଚନୀ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଶୂଲପାଣିଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଭୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୂଳପାଣି ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲକୀଵନମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ । ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ ଫଳକୀବନକୁ ଯାଉଛି ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଦା ରାଜନ୍ଫଲକୀଵନମାଶ୍ରିତାଃ । ତପଶ୍ଚରଂତି ଵିପୁଲଂ ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେଠାରେ, ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ସଦା ଫଳକୀବନରେ ରହି, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ।
ଦୃଷତ୍ପାନେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାତିରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଫଲଂ ଵିଂଦତି ମାନଵଃ
ଦୃଷତ୍ପାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଉଛି ।
ତୀର୍ଥେ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ । ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଉଛି, ରାଜା ।
ପାଣିଖ୍ଯାତେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଵାପ୍ନୁତେ ରାଜସୂଯମୃଷିଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ପାଣିଖ୍ୟାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିବା ଲୋକ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମିଶ୍ରକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ରାଜେଂଦ୍ର ମିଶ୍ରିତାନି ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକ ମିଶ୍ରକକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ଏକାଠି କରିଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯାସେନ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ଦ୍ଵିଜାର୍ଥମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ ସ୍ନାତି ମିଶ୍ରକେ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
ରାଜା, ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ମିଶ୍ରକରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ଵ୍ଯାସଵନଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ମନୋଜଵେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହାପରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ସଂଯମିତ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ବ୍ୟାସବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ମନୋଜବରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଗତ୍ଵା ମଧୁଵନୀଂ ଚାପି ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଥାନଂ ନରଃ ଶୁଚିଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵାନ୍ପିତୄଂଶ୍ଚ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ମଧୁବନୀକୁ ଯାଇ ଶୁଚି ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ନିୟମ ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଦେଵ୍ଯା ସମନୁଜ୍ଞାତୋ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କୌଶିକ୍ଯାଃ ସଂଗମେ ଯସ୍ତୁ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚ ଭାରତ
ଦେବୀଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଇଥାଏ; କୌଶିକୀ ଓ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀର ସଂଗମରେ, ଭାରତ—
ସ୍ନାତୋ ଵୈ ନିଯତାହାରଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଥଲୀ ନାମ ଯତ୍ର ଵ୍ଯାସେନ ଧୀମତା
ସେଠାରେ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହାପରେ ବ୍ୟାସସ୍ଥଳୀ ଆସେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାସ ବୁଦ୍ଧିମାନ—
ପୁତ୍ରଶୋକାଭିତପ୍ତେନ ଦେହତ୍ଯାଗାଯ ନିଶ୍ଚଯଃ । କୃତୋ ଦେଵୈଶ୍ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ପୁନରୁତ୍ଥାପିତସ୍ତଥା
ପୁଅର ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଦେହ ଛାଡିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ରାଜା, ଦେବମାନେ ସେଠାରେ ପୁନରୁଥ୍ଥାନ କରିଥିଲେ।