ଅତ୍ରାଗତ୍ଯ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ସ ମହାଜ୍ଵରପୀଡିତଃ । ମୂର୍ଧ୍ନା ଚ ଵଂଦିତସ୍ତେନ ଦତ୍ତାଶୀର୍ମେଽଭ୍ଯଭାଷି ଚ
ଏଠାକୁ ଆସି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ବାପା ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ । ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନେଲି, ସେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ କଥା କହିଲେ ।
ଶରଭ ଉଵାଚ- କିମର୍ଥମିହ ଭୋ ତାତ ଦୂରମାର୍ଗେ ସମାଗତଃ । ଦିନାନି କତିଚିତ୍ତିଷ୍ଠନ୍କୁର୍ଵନ୍ନତ୍ର ନିଜକ୍ରିଯାମ୍
ଶରଭ କହିଲେ — ହେ ପୁଅ, ଏତେ ଦୂର ରାସ୍ତା ଚାଲି ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ ? କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରୁହି, ନିଜ କାମ କର ।
ଵିକଟୋ ନାମ ମେ ମିତ୍ରଃ ରାକ୍ଷସଃ ସମୁପୈତି ଵୈ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵପୁଷାମୁଷ୍ଯ ଦଂଡଵତ୍ପତ ପାଦଯୋଃ
ମୋ ଏକ ମିତ୍ର ଅଛି, ନାମ ଭିକଟ, ସେ ଏଠାକୁ ଆସୁଛି । ତୁମେ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ ।
ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାମୁଷ୍ମାତ୍ତ୍ଯକ୍ତହିଂସାଦି କର୍ମଣଃ । ଅଧୁନା ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ମମ ତିଷ୍ଠତି
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଏବେ ହିଂସା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାମ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି । ଏବେ ତୀର୍ଥକୁ ଆସି, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ପିତ୍ରା ଶରଭେଣ ମହାତ୍ମନା । ଉତ୍ଥାଯ ପତିତସ୍ତସ୍ଯ ପାଦଯୋର୍ଦଂଡଵଦ୍ଭୁଵି
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ଏପରି ମହାତ୍ମା ଶରଭ ବାପାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଲି ।
ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ମାଂ ସୋଽଥ ଗାଢମାଲିଂଗ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ । ସ୍ଵାଗତଂ ମିତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଜଗାଦାଶିଷମୀରଯନ୍
ତାପରେ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଦୁଇହାତେ ଉଠାଇ, ଭଲଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, 'ମିତ୍ରପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ', ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ଭାଗ୍ଯଵାନସି ଭୋ ତାତ ଯତ୍ତ୍ଵମତ୍ର ସମାଗତଃ । ପିତୁର୍ଧର୍ମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଵରପୀଡାଂ ସୁଦାରୁଣାମ୍
ରାକ୍ଷସ କହିଲେ— ହେ ପୁଆ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ତୁମର ଭାଗ୍ୟ। ତୁମେ ତୁମର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ।
ପିତୁରାଣ୍ଯମାପ୍ନୋଷି ତୀର୍ଥେ କୃତ୍ଵା ତିଲୋଦକମ୍ । ସ୍ନାତ୍ଵା କୁରୁ କ୍ରିଯାଂ ସ୍ଵୀଯାଃ ପୂର୍ଵଜନ୍ମସ୍ମରିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବ। ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ କର୍ମ କର; ଏହା ପରେ ତୁମେ ତୁମର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ମନେ ପକାଇପାରିବ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତେନ ସ୍ନାତୁଂ ତୀର୍ଥେ ଵରାଂଭସି । ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହଂ ସ୍ମରଂସ୍ତାତ ପୂର୍ଵଜନ୍ମଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ— ସେଠାରେ ସେ ଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ମୁଁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଓ ପିତା, ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲି।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଧିଵଦତ୍ରୈଵ ପିତୁରଂତିକମାଗତଃ । ଅପୃଚ୍ଛଂ ରକ୍ଷସୋ ଵୃତ୍ତଂ କୁତୋଽଯଂ ଧର୍ମଧୀରିତି
ଏଠାରେ ନିୟମ ମୁତାବକ୍ ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲି। ତାପରେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ପଚାରିଲି— ଏହି ମଣିଷ ଏତେ ଧର୍ମିକ କିପରି ହେଲେ?
ପିତ୍ରୋକ୍ତଂ ରକ୍ଷସୋ ଵୃତ୍ତଂ ଵାହାନାଂ ପଥିକସ୍ଯ ଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽହଂ ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ସ୍ତୁତିମସ୍ଯ ଚକାର ଵୈ
ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଓ ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କର ଜାଣ୍ତିଆଁ ଦେଖିବା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପ୍ରଶଂସାର ଷ୍ଟୁତି କଲି।
ପିତା ମେ ରୋଗନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଯଦା ତଦା । ଯାସ୍ଯାମି ଗୃହମିତ୍ଯତ୍ର ଦଶୋଷିତମହାନି ମେ
ମୋର ପିତା ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବେ; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଘରକୁ ଯିବି। ଏଠାରେ ମୁଁ ଦଶ ଦିନ ରହିଛି।
ଦଶାହାଭ୍ଯଂତରେ ତାତ ତାତସ୍ଯ ମରଣଂ ମମ । ଅଭୂଦର୍ଧଜଲେ ହ୍ଯସ୍ଯ ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ହେ ପିତା, ଏହି ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମର ପିତା ମୋତେ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଜଳରେ ଦଢ଼ିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା।
ଅଥୋ ଗରୁଡମାରୁହ୍ଯ ଵକ୍ଷସୋ ଧାରଯନ୍ଶ୍ରିଯମ୍ । ଆଜଗାମ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନଵୀନ ଘନଵିଗ୍ରହଃ
ତାପରେ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି, ଛାତିରେ ତେଜ ଧାରଣ କରି, ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଦେହ ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଲେ।
ପୀତଵାସା ଚତୁର୍ବାହୁଃ ପଂକଜାରୁଣଲୋଚନଃ । ବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ରାଦିଭିରାଦିଵ୍ଯୈଃ ସନାଥୈରଂଧକାରିଣା
ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ, ପଦ୍ମପରି ଲାଲ ଆଖି, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏସିଥିଲେ।
ସେଵ୍ଯମାନୋ ଗୁଣଗ୍ରାମାନ୍ଗାଯଦ୍ଭିଃ କିନ୍ନରୈଃ ସହ । ହାହାହୂହୂପ୍ରଭୃତିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ
ତାଙ୍କୁ ଗୁଣମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ହାହା, ହୂହୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵକୀଯ ସାରୂପ୍ଯମାରୋପ୍ଯ ଗରୁଡଂ ତଦା । ପିତରଂ ମମ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈର୍ଵୃତୋ ଵୈକୁଂଠମାରୁହତ୍
ତାଙ୍କର ନିଜ ଦେହ ସାଦୃଶ୍ୟ ଦେଇ, ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଘେରି, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ନେଇଗଲେ।
ପିତୁଃ ସାରୂପ୍ଯମାଲୋକ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରହମଚିଂତଯମ୍ । ଇତି ଚିତ୍ତେ ତଦାଲୋକ୍ଯ ଜାତତତ୍ଵୋଦଯେ ତଦା
ମୋର ପିତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଇଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ଭାବିଲି; ଏହା ଦେଖି, ମୋ ମନରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲା।
ନ ହି ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ତୀର୍ଥଶିରୋମଣେଃ । ମହିମା ଯଜ୍ଜଲାର୍ଦ୍ଧେ ସ୍ଯାନ୍ମୃତୋ ଜଂତୁଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେ ଚାରି ହାତ ଧାରଣ କରିଥାଏ।
ନ ମଯା ସର୍ଵଥା ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ତୀର୍ଥରାଜମିଦଂ ନନୁ । ଅଂଜସା ଦୃଢମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଧନରୋଗାଦିତୃଷ୍ଣ୍ଯା
ମୁଁ କେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଏହାର ମହିମା ଦୃଢ଼ ଓ ସରଳ, ଧନ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଦୂର କରେ।
ପିତୁରତ୍ରୋଟଜେ ତାଵତ୍ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ହି ମଯା ମମ । ଯାଵତ୍ତୁ କର୍ମଣାଂ ଭୁକ୍ତଃ ପ୍ରାରବ୍ଧାନାଂ ମହୀତଲେ
ମୋର ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଥଳୀରେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ଭୂମିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗି ନ ଶେଷ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଵିଚିଂତଯିତ୍ଵା ଚ ପିତୁଃ କୃତ୍ଵା ତୁ ସତ୍କ୍ରିଯାମ୍ । ରକ୍ଷସା ତେନ ସହିତଃ ସ୍ଥିତୋଽହଂ ମୋକ୍ଷଵାଂଛଯା
ଏଭଳି ଭାବି, ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ମୁଁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ମୁକ୍ତି ଆଶାରେ ରହିଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ କାଲିଂଦୀମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚତୁରଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର କାଳିନ୍ଦୀ ମହିମା ବିଷୟରେ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀପଦ୍ମମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଦୁଇଶେ ଚାରି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୌଭରିରୁଵାଚ- ଧର୍ମରାଜଶିବିଃ ଶ୍ରୀମାନାକର୍ଣ୍ଯ ତଦ୍ଵଚୋ ମୁନେଃ । ନାରଦସ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀତମନା ଇତି ତମୁତ୍ତମମ୍
ସୌଭରି କହିଲେ— ଧର୍ମରାଜ ଶିବି, ମୁନି ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ସେ ମହାନ୍ ମଣିଷଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଶିବିରୁଵାଚ- ମୁନେ ତୀର୍ଥଵରସ୍ଯାସ୍ଯ ନିଗମୋଦ୍ବୋଧ କସ୍ଯ ତେ । ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵର୍ଣିତଂ ସମ୍ଯକ୍ଶ୍ରୁତଂ ପାପହରଂ ମଯା
ଶିବି କହିଲେ — ମୁନି, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମହିମା ଯେପରିକି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ତାହା ଆପଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏହାକୁ ସୁନିଛି । ଏହା ପାପ ଦୂର କରେ ।
ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେତ୍ର ଶତଶଃ ସଂତି ତୀର୍ଥାନି ଵୈ ମୁନେ । ଅନ୍ଯସ୍ଯାପି ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯଦି ଵିଦ୍ଯତେ
ମୁନି, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଶତଶଃ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ଆପଣଙ୍କୁ ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଜଣାଶି, ଦୟାକରି ତାହା ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥାଂତରାଵର୍ତିନ୍ଯେଷା ଯା ଦ୍ଵାରକା ନୃପ । ଅସ୍ଯାଂ ପୁରା ହି ଯଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତତ୍ତେ ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ମେ
ନାରଦ କହିଲେ — ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଭିତରେ ଡ୍ୱାରକା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି । ପୂର୍ବକାଳରେ ସେଠାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ ।
କାମ୍ପିଲ୍ଯେଽଥ ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିତ୍ ପୁଷ୍ପେଷୁର୍ମୂର୍ତିମାନିଵ । ସର୍ଵାସାଂ ଯୋଷିତାଂ ଚିତ୍ତହାରୀ ସ୍ଯାଦଗ୍ରଵିଭ୍ରମୈଃ
କାମ୍ପିଲ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପେଶୁର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେ ଦେଖିବାକୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ ଯେ, ସମସ୍ତ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆକର୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ ।
ସଂଗୀତଵିଦ୍ଯାକୁଶଲଃ କୋକିଲାମଧୁରଧ୍ଵନିଃ । ଏକଦା ସ କରେ ଵୀଣାଂ ଧାରଯନ୍ଵାଦଯନ୍ମୁହୁଃ
ସେ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ କୋଇଲି ପରି ମଧୁର ଥିଲା । ସେ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କର ବୀଣା ଧରି ତାହାକୁ ଚଲାଉଥିଲେ ।
କଂଠେନ କୋକିଲାଲାପ ମଧୁରେଣ ନରାଧିପ । ଗାଯନ୍ବଭ୍ରାମ ନଗରେ ପ୍ରତିରଥ୍ଯଂ ମହାମତିଃ
ସେ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କୋଇଲି ପରି ଗାଇ ଗାଇ, ସମସ୍ତ ରାସ୍ତାରେ ଘୁରିଘୁରି ଗାଉଥିଲେ ।