ତ୍ଵତ୍ସଂଗେ ଧନଲୋଭେନ ଵିଟ୍ପତେ ଚଲିତା ଯତଃ । ଵିଗତା ନ ଧନାକାଂକ୍ଷା ମରଣାଵସରେପ୍ଯତଃ
ତୁମ ସହିତ ଥିବା ବେଳେ ଧନ ଲୋଭରେ ଆମେ ଭ୍ରମିଥିଲୁ, ହେ ବଣିକ୍ ମାନ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖରେ ଧନ ଆଶା ରହିନାହିଁ ।
ତୀର୍ଥରାଜଜଲସ୍ଯାସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତୋ ଜଠରେ ହି ନଃ । ମରଣେ ହ୍ଯନୁଭାଵାତ୍ତୁ ମୈତ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତା ଧନେଶିତୁଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ଆମ ପେଟରେ ରହିଥିଲାବେଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବରୁ ଆମେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ପାଇଲୁ ।
ନମାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ଯାମୋ ଧନେଶ ନଗରୀଂ ପ୍ରଭୋ । ଵିମାନୈସ୍ତଦ୍ଗଣାନୀତୈର୍ନାନାମଣିଵିଭୂଷିତୈଃ
ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଏବେ ହେ ଧନପତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ସହରକୁ ଯାଉଛୁ । ତୁମ ସେବକମାନେ ଆଣିଥିବା ବିମାନରେ, ବିଭିନ୍ନ ମଣି ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଆମେ ଯାଉଛୁ ।
ପ୍ରଯାହି ମା ଵିଲଂବସ୍ଵ ତୀର୍ଥେ ନିଗମବୋଧକେ । ତ୍ଵମନେନସମଂ ସାଧୋ ତାରଯୈନମପି ଦ୍ରୁତମ୍
ଏହି ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ବିଳମ୍ବ କରିବାକୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ଏହା ପାର୍ହେଇଯାଅ । ଏହା ସହିତ, ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପାର କରାଇଦିଅ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଗତାସ୍ତାତ ଦିଶ୍ଯୁଦୀଚ୍ଯାଂ ସମଂତତଃ । ଵିମାନକିଂକିଣୀନାଦୈର୍ନାଦଯଂତୋଽଥ ରୋଦସୀ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ଏପରି କହି ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କ ବିମାନର ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲା ।
ଅଥ ଵୈଶ୍ଯୋ ମମ ପିତା ତମାହ ରଜନୀଚରମ୍ । ଶରଭ ଉଵାଚ- ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ନଯ ମାମାଶୁ ତୀର୍ଥେ ନିଗମବୋଧକେ
ତାପରେ ମୋ ବଣିକ୍ ବାପା ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ — ଶରଭ କହିଲେ — ଉଠ, ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଯା ।
ଜ୍ଵରାର୍ତ୍ତେନ ମଯା ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତତ୍ର ଗଂତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । ଯୋ ମାଂ ନଯତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚନ
ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପାଉଁ ଦେଇ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ । ତୁମ୍ଭିନା କେହି ମୋତେ ସେ ତୀର୍ଥକୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ତଥେତି ତମଥାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯଂ ସ ରଜନୀଚରଃ । ସ୍କଂଧମାରୋପ୍ଯ ଵେଗେନ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପାଵନଂ ଯଯୌ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ରାକ୍ଷସ ତାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, 'ଠିକ ଅଛି' ବୋଲି କହିଲା । ବଣିକ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇ, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଗଲା ।
ଊଷତୁସ୍ତାଵୁଭୌ ତତ୍ର ଵିଶ୍ପତିଃ ସ ଚ ରାକ୍ଷସଃ । କୁର୍ଵଂତୌ ସ୍ନାନମାତ୍ରଂ ତୁ ସର୍ଵତୀର୍ଥୋତ୍ତମୋତ୍ତମେ
ସେଠାରେ, ରାଜା ଓ ରାକ୍ଷସ ଦୁଇଁଜଣେ ରହି, ସେଇ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଅଥାଽହଂ ପିତୁରାକର୍ଣ୍ଯ ମହତୀଂ ଗୁରୁଵେଦନାମ୍ । ତଂ ପ୍ରତି ପ୍ରେରିତୋ ମାତ୍ରା ଚଲିତୋ ନିଜସଦ୍ମତଃ
ତାପରେ, ବାପାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣି, ମାଆଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ନିଜ ଘରୁ ବାହାରି ଚାଲିଆସିଲି ।
ଅତ୍ରାଗତ୍ଯ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ସ ମହାଜ୍ଵରପୀଡିତଃ । ମୂର୍ଧ୍ନା ଚ ଵଂଦିତସ୍ତେନ ଦତ୍ତାଶୀର୍ମେଽଭ୍ଯଭାଷି ଚ
ଏଠାକୁ ଆସି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ବାପା ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ । ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନେଲି, ସେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ କଥା କହିଲେ ।
ଶରଭ ଉଵାଚ- କିମର୍ଥମିହ ଭୋ ତାତ ଦୂରମାର୍ଗେ ସମାଗତଃ । ଦିନାନି କତିଚିତ୍ତିଷ୍ଠନ୍କୁର୍ଵନ୍ନତ୍ର ନିଜକ୍ରିଯାମ୍
ଶରଭ କହିଲେ — ହେ ପୁଅ, ଏତେ ଦୂର ରାସ୍ତା ଚାଲି ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ ? କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରୁହି, ନିଜ କାମ କର ।
ଵିକଟୋ ନାମ ମେ ମିତ୍ରଃ ରାକ୍ଷସଃ ସମୁପୈତି ଵୈ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵପୁଷାମୁଷ୍ଯ ଦଂଡଵତ୍ପତ ପାଦଯୋଃ
ମୋ ଏକ ମିତ୍ର ଅଛି, ନାମ ଭିକଟ, ସେ ଏଠାକୁ ଆସୁଛି । ତୁମେ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ ।
ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାମୁଷ୍ମାତ୍ତ୍ଯକ୍ତହିଂସାଦି କର୍ମଣଃ । ଅଧୁନା ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ମମ ତିଷ୍ଠତି
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଏବେ ହିଂସା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାମ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି । ଏବେ ତୀର୍ଥକୁ ଆସି, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ପିତ୍ରା ଶରଭେଣ ମହାତ୍ମନା । ଉତ୍ଥାଯ ପତିତସ୍ତସ୍ଯ ପାଦଯୋର୍ଦଂଡଵଦ୍ଭୁଵି
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ଏପରି ମହାତ୍ମା ଶରଭ ବାପାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଲି ।
ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ମାଂ ସୋଽଥ ଗାଢମାଲିଂଗ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ । ସ୍ଵାଗତଂ ମିତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଜଗାଦାଶିଷମୀରଯନ୍
ତାପରେ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଦୁଇହାତେ ଉଠାଇ, ଭଲଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, 'ମିତ୍ରପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ', ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ଭାଗ୍ଯଵାନସି ଭୋ ତାତ ଯତ୍ତ୍ଵମତ୍ର ସମାଗତଃ । ପିତୁର୍ଧର୍ମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଵରପୀଡାଂ ସୁଦାରୁଣାମ୍
ରାକ୍ଷସ କହିଲେ— ହେ ପୁଆ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ତୁମର ଭାଗ୍ୟ। ତୁମେ ତୁମର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ।
ପିତୁରାଣ୍ଯମାପ୍ନୋଷି ତୀର୍ଥେ କୃତ୍ଵା ତିଲୋଦକମ୍ । ସ୍ନାତ୍ଵା କୁରୁ କ୍ରିଯାଂ ସ୍ଵୀଯାଃ ପୂର୍ଵଜନ୍ମସ୍ମରିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବ। ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ କର୍ମ କର; ଏହା ପରେ ତୁମେ ତୁମର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ମନେ ପକାଇପାରିବ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତେନ ସ୍ନାତୁଂ ତୀର୍ଥେ ଵରାଂଭସି । ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହଂ ସ୍ମରଂସ୍ତାତ ପୂର୍ଵଜନ୍ମଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ— ସେଠାରେ ସେ ଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ମୁଁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଓ ପିତା, ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲି।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଧିଵଦତ୍ରୈଵ ପିତୁରଂତିକମାଗତଃ । ଅପୃଚ୍ଛଂ ରକ୍ଷସୋ ଵୃତ୍ତଂ କୁତୋଽଯଂ ଧର୍ମଧୀରିତି
ଏଠାରେ ନିୟମ ମୁତାବକ୍ ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲି। ତାପରେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ପଚାରିଲି— ଏହି ମଣିଷ ଏତେ ଧର୍ମିକ କିପରି ହେଲେ?
ପିତ୍ରୋକ୍ତଂ ରକ୍ଷସୋ ଵୃତ୍ତଂ ଵାହାନାଂ ପଥିକସ୍ଯ ଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽହଂ ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ସ୍ତୁତିମସ୍ଯ ଚକାର ଵୈ
ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଓ ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କର ଜାଣ୍ତିଆଁ ଦେଖିବା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପ୍ରଶଂସାର ଷ୍ଟୁତି କଲି।
ପିତା ମେ ରୋଗନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଯଦା ତଦା । ଯାସ୍ଯାମି ଗୃହମିତ୍ଯତ୍ର ଦଶୋଷିତମହାନି ମେ
ମୋର ପିତା ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବେ; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଘରକୁ ଯିବି। ଏଠାରେ ମୁଁ ଦଶ ଦିନ ରହିଛି।
ଦଶାହାଭ୍ଯଂତରେ ତାତ ତାତସ୍ଯ ମରଣଂ ମମ । ଅଭୂଦର୍ଧଜଲେ ହ୍ଯସ୍ଯ ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ହେ ପିତା, ଏହି ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମର ପିତା ମୋତେ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଜଳରେ ଦଢ଼ିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା।
ଅଥୋ ଗରୁଡମାରୁହ୍ଯ ଵକ୍ଷସୋ ଧାରଯନ୍ଶ୍ରିଯମ୍ । ଆଜଗାମ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନଵୀନ ଘନଵିଗ୍ରହଃ
ତାପରେ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି, ଛାତିରେ ତେଜ ଧାରଣ କରି, ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଦେହ ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଲେ।
ପୀତଵାସା ଚତୁର୍ବାହୁଃ ପଂକଜାରୁଣଲୋଚନଃ । ବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ରାଦିଭିରାଦିଵ୍ଯୈଃ ସନାଥୈରଂଧକାରିଣା
ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ, ପଦ୍ମପରି ଲାଲ ଆଖି, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏସିଥିଲେ।
ସେଵ୍ଯମାନୋ ଗୁଣଗ୍ରାମାନ୍ଗାଯଦ୍ଭିଃ କିନ୍ନରୈଃ ସହ । ହାହାହୂହୂପ୍ରଭୃତିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ
ତାଙ୍କୁ ଗୁଣମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ହାହା, ହୂହୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵକୀଯ ସାରୂପ୍ଯମାରୋପ୍ଯ ଗରୁଡଂ ତଦା । ପିତରଂ ମମ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈର୍ଵୃତୋ ଵୈକୁଂଠମାରୁହତ୍
ତାଙ୍କର ନିଜ ଦେହ ସାଦୃଶ୍ୟ ଦେଇ, ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଘେରି, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ନେଇଗଲେ।
ପିତୁଃ ସାରୂପ୍ଯମାଲୋକ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରହମଚିଂତଯମ୍ । ଇତି ଚିତ୍ତେ ତଦାଲୋକ୍ଯ ଜାତତତ୍ଵୋଦଯେ ତଦା
ମୋର ପିତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଇଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ଭାବିଲି; ଏହା ଦେଖି, ମୋ ମନରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲା।
ନ ହି ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ତୀର୍ଥଶିରୋମଣେଃ । ମହିମା ଯଜ୍ଜଲାର୍ଦ୍ଧେ ସ୍ଯାନ୍ମୃତୋ ଜଂତୁଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେ ଚାରି ହାତ ଧାରଣ କରିଥାଏ।
ନ ମଯା ସର୍ଵଥା ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ତୀର୍ଥରାଜମିଦଂ ନନୁ । ଅଂଜସା ଦୃଢମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଧନରୋଗାଦିତୃଷ୍ଣ୍ଯା
ମୁଁ କେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଏହାର ମହିମା ଦୃଢ଼ ଓ ସରଳ, ଧନ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଦୂର କରେ।