ତଦାଭିମୁଖମାଯାଂତୀ ପତ୍ନୀ ମମ ପତିଵ୍ରତା । ପତିତ୍ଵା ପାଦଯୋସ୍ତସ୍ଯ ତଂ ସାଧୁଂ ଗୃହମାନଯତ୍
ତାପରେ ମୋର ପତିବ୍ରତା ଜଣେ ପତ୍ନୀ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସେ ସାଧୁଙ୍କ ପାଦେ ପଡି, ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ଆଣିଲେ ।
ମଯାପମାନିତସ୍ଯାପି ନ କ୍ରୋଧୋଽଭୂନ୍ମହାତ୍ମନଃ । ତଯାଦୃତସ୍ଯାପ୍ଯାନଂଦୋ ଯତଃ ସୋରି ସୁହୃତ୍ସମଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲି ମଧ୍ୟ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ନାହିଁ । ମୋ ପତ୍ନୀ ଆଦର କରିଥିବାରୁ, ସେ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ତମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵିଧିଵଦ୍ଵିଷ୍ଟରେ ଚୋପଵେଶ୍ଯ ସା । ଭୋଜ୍ଯଂ ଭୋଜଯ ଜୀଵେଶ ଜଯତାଦ୍ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ସେ ନିୟମ ମାନି ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବସାଇ, ଭଲ ଆସନ ଦେଇ, ପୂଜା କଲେ । 'ହେ ଜୀବନାଥ, ତିନି ଭୁବନ ଜିତିଥିବା, ଏହି ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ,' ବୋଲି କହିଲେ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଯା ସାଧ୍ଵ୍ଯା ନ୍ଯଗଦଂ ତଂ ମହାଶଯମ୍ । ମ୍ଲାନଵକ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଶମଯ କ୍ଷୁଧାମ୍
ସେ ସତୀ ମହିଳା ଏମିତି କହିଲେ, ମୁଁ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହ କହିଲି: 'ଉଠନ୍ତୁ, ଦୟାକରି ଭୋକ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଚରଣୌ ନୋଦିତସ୍ତନୁମଧ୍ଯମା । ପ୍ରାକ୍ଷାଲଯଂ ପୁନସ୍ତଂ ତୁ ନିଵେଶ୍ଯାସନମୁତ୍ତମମ୍
ଏମିତି କହି, ସେ ସୁକୁମାରୀ ନାରୀ ନିଜେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇ, ପୁଣି ସେଠି ଭଲ ଆସନ ଦେଇ ବସାଇଲେ ।
ଅଦଦାଂ ପାତ୍ରମନ୍ନେନ ପୂର୍ଣଂ ତସ୍ମୈ ଵିଵେକିନେ । ଜଲଂ ଚ ତତ୍କରେ ସାଧ୍ଵ୍ଯା ପ୍ରେରିତୋଽହଂ ତଯା ମୁହୁଃ
ମୁଁ ସେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଭୋଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦେଲି । ସେ ସତୀ ମହିଳା ମୋତେ ବାରମ୍ବାର କହି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଦେଲି ।
ଉପଭୁଜ୍ଯ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସ୍ଵୈରଂ ଵିଗତଵିକ୍ରିଯଃ । ହରେରାମ ହରେକୃଷ୍ଣ ଜପନ୍ନିତି ଜଗାମ ହ
ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଭୋଜନ କରି, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ, 'ହରେ ରାମ, ହରେ କୃଷ୍ଣ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଜେ ଚାଲିଗଲେ ।
କୃତଂ ପୁଣ୍ଯମିଦଂ ଵୈଶ୍ଯ ନୋଦିତେନ ମଯା ସ୍ତ୍ରିଯା । ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯେନେଦଂ ପ୍ରାପିତଂ ତୀର୍ଥଵାରି ମେ
ହେ ବଣିକ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ କାମ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ମୋ ପତ୍ନୀ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା । ତାହାର ଫଳରେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ତୀର୍ଥର ଜଳ ମିଳିଛି ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମନ୍ନିଦଂ ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତି ରାକ୍ଷସେ । ପଥିକଃ ସ ଚ ତେ ଵାହାଃ ପ୍ରାହୁଃ ଖେ ଦିଵ୍ଯଦେହିନଃ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା, ଏହି କଥା କହି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ତୁମ ପୂର୍ବ ସାଥୀ ଯାତ୍ରୀମାନେ, ଏବେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଆକାଶରୁ ତୁମ ସହ କଥା କହିଲେ ।
ପଥିକଵାହା ଊଚୁଃ ଭୋ ଭୋ ଵିଶାଂପତେ ସାଧୋ ପ୍ରାପ୍ତା ଅପ୍ଯପମୃତ୍ଯୁତାମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଦଂ ଵାରି ପୀତ୍ଵା ଦେଵତ୍ଵମାଗତାଃ
ଯାତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ — ହେ ରାଜା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ, ଆମେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ପିଇ, ଆମେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଛୁ ।
ତ୍ଵତ୍ସଂଗେ ଧନଲୋଭେନ ଵିଟ୍ପତେ ଚଲିତା ଯତଃ । ଵିଗତା ନ ଧନାକାଂକ୍ଷା ମରଣାଵସରେପ୍ଯତଃ
ତୁମ ସହିତ ଥିବା ବେଳେ ଧନ ଲୋଭରେ ଆମେ ଭ୍ରମିଥିଲୁ, ହେ ବଣିକ୍ ମାନ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖରେ ଧନ ଆଶା ରହିନାହିଁ ।
ତୀର୍ଥରାଜଜଲସ୍ଯାସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତୋ ଜଠରେ ହି ନଃ । ମରଣେ ହ୍ଯନୁଭାଵାତ୍ତୁ ମୈତ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତା ଧନେଶିତୁଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ଆମ ପେଟରେ ରହିଥିଲାବେଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବରୁ ଆମେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ପାଇଲୁ ।
ନମାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ଯାମୋ ଧନେଶ ନଗରୀଂ ପ୍ରଭୋ । ଵିମାନୈସ୍ତଦ୍ଗଣାନୀତୈର୍ନାନାମଣିଵିଭୂଷିତୈଃ
ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଏବେ ହେ ଧନପତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ସହରକୁ ଯାଉଛୁ । ତୁମ ସେବକମାନେ ଆଣିଥିବା ବିମାନରେ, ବିଭିନ୍ନ ମଣି ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଆମେ ଯାଉଛୁ ।
ପ୍ରଯାହି ମା ଵିଲଂବସ୍ଵ ତୀର୍ଥେ ନିଗମବୋଧକେ । ତ୍ଵମନେନସମଂ ସାଧୋ ତାରଯୈନମପି ଦ୍ରୁତମ୍
ଏହି ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ବିଳମ୍ବ କରିବାକୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ଏହା ପାର୍ହେଇଯାଅ । ଏହା ସହିତ, ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପାର କରାଇଦିଅ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଗତାସ୍ତାତ ଦିଶ୍ଯୁଦୀଚ୍ଯାଂ ସମଂତତଃ । ଵିମାନକିଂକିଣୀନାଦୈର୍ନାଦଯଂତୋଽଥ ରୋଦସୀ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ଏପରି କହି ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କ ବିମାନର ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲା ।
ଅଥ ଵୈଶ୍ଯୋ ମମ ପିତା ତମାହ ରଜନୀଚରମ୍ । ଶରଭ ଉଵାଚ- ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ନଯ ମାମାଶୁ ତୀର୍ଥେ ନିଗମବୋଧକେ
ତାପରେ ମୋ ବଣିକ୍ ବାପା ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ — ଶରଭ କହିଲେ — ଉଠ, ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଯା ।
ଜ୍ଵରାର୍ତ୍ତେନ ମଯା ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତତ୍ର ଗଂତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । ଯୋ ମାଂ ନଯତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚନ
ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପାଉଁ ଦେଇ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ । ତୁମ୍ଭିନା କେହି ମୋତେ ସେ ତୀର୍ଥକୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ତଥେତି ତମଥାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯଂ ସ ରଜନୀଚରଃ । ସ୍କଂଧମାରୋପ୍ଯ ଵେଗେନ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପାଵନଂ ଯଯୌ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ରାକ୍ଷସ ତାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, 'ଠିକ ଅଛି' ବୋଲି କହିଲା । ବଣିକ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇ, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଗଲା ।
ଊଷତୁସ୍ତାଵୁଭୌ ତତ୍ର ଵିଶ୍ପତିଃ ସ ଚ ରାକ୍ଷସଃ । କୁର୍ଵଂତୌ ସ୍ନାନମାତ୍ରଂ ତୁ ସର୍ଵତୀର୍ଥୋତ୍ତମୋତ୍ତମେ
ସେଠାରେ, ରାଜା ଓ ରାକ୍ଷସ ଦୁଇଁଜଣେ ରହି, ସେଇ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଅଥାଽହଂ ପିତୁରାକର୍ଣ୍ଯ ମହତୀଂ ଗୁରୁଵେଦନାମ୍ । ତଂ ପ୍ରତି ପ୍ରେରିତୋ ମାତ୍ରା ଚଲିତୋ ନିଜସଦ୍ମତଃ
ତାପରେ, ବାପାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣି, ମାଆଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ନିଜ ଘରୁ ବାହାରି ଚାଲିଆସିଲି ।
ଅତ୍ରାଗତ୍ଯ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ସ ମହାଜ୍ଵରପୀଡିତଃ । ମୂର୍ଧ୍ନା ଚ ଵଂଦିତସ୍ତେନ ଦତ୍ତାଶୀର୍ମେଽଭ୍ଯଭାଷି ଚ
ଏଠାକୁ ଆସି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ବାପା ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ । ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନେଲି, ସେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ କଥା କହିଲେ ।
ଶରଭ ଉଵାଚ- କିମର୍ଥମିହ ଭୋ ତାତ ଦୂରମାର୍ଗେ ସମାଗତଃ । ଦିନାନି କତିଚିତ୍ତିଷ୍ଠନ୍କୁର୍ଵନ୍ନତ୍ର ନିଜକ୍ରିଯାମ୍
ଶରଭ କହିଲେ — ହେ ପୁଅ, ଏତେ ଦୂର ରାସ୍ତା ଚାଲି ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ ? କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରୁହି, ନିଜ କାମ କର ।
ଵିକଟୋ ନାମ ମେ ମିତ୍ରଃ ରାକ୍ଷସଃ ସମୁପୈତି ଵୈ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵପୁଷାମୁଷ୍ଯ ଦଂଡଵତ୍ପତ ପାଦଯୋଃ
ମୋ ଏକ ମିତ୍ର ଅଛି, ନାମ ଭିକଟ, ସେ ଏଠାକୁ ଆସୁଛି । ତୁମେ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ ।
ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାମୁଷ୍ମାତ୍ତ୍ଯକ୍ତହିଂସାଦି କର୍ମଣଃ । ଅଧୁନା ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ମମ ତିଷ୍ଠତି
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଏବେ ହିଂସା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାମ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି । ଏବେ ତୀର୍ଥକୁ ଆସି, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ପିତ୍ରା ଶରଭେଣ ମହାତ୍ମନା । ଉତ୍ଥାଯ ପତିତସ୍ତସ୍ଯ ପାଦଯୋର୍ଦଂଡଵଦ୍ଭୁଵି
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ — ଏପରି ମହାତ୍ମା ଶରଭ ବାପାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଉଠି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଲି ।
ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ମାଂ ସୋଽଥ ଗାଢମାଲିଂଗ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ । ସ୍ଵାଗତଂ ମିତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଜଗାଦାଶିଷମୀରଯନ୍
ତାପରେ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଦୁଇହାତେ ଉଠାଇ, ଭଲଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, 'ମିତ୍ରପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ', ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ଭାଗ୍ଯଵାନସି ଭୋ ତାତ ଯତ୍ତ୍ଵମତ୍ର ସମାଗତଃ । ପିତୁର୍ଧର୍ମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଵରପୀଡାଂ ସୁଦାରୁଣାମ୍
ରାକ୍ଷସ କହିଲେ— ହେ ପୁଆ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ତୁମର ଭାଗ୍ୟ। ତୁମେ ତୁମର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ।
ପିତୁରାଣ୍ଯମାପ୍ନୋଷି ତୀର୍ଥେ କୃତ୍ଵା ତିଲୋଦକମ୍ । ସ୍ନାତ୍ଵା କୁରୁ କ୍ରିଯାଂ ସ୍ଵୀଯାଃ ପୂର୍ଵଜନ୍ମସ୍ମରିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବ। ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ କର୍ମ କର; ଏହା ପରେ ତୁମେ ତୁମର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ମନେ ପକାଇପାରିବ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତେନ ସ୍ନାତୁଂ ତୀର୍ଥେ ଵରାଂଭସି । ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହଂ ସ୍ମରଂସ୍ତାତ ପୂର୍ଵଜନ୍ମଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ— ସେଠାରେ ସେ ଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ମୁଁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଓ ପିତା, ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲି।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଧିଵଦତ୍ରୈଵ ପିତୁରଂତିକମାଗତଃ । ଅପୃଚ୍ଛଂ ରକ୍ଷସୋ ଵୃତ୍ତଂ କୁତୋଽଯଂ ଧର୍ମଧୀରିତି
ଏଠାରେ ନିୟମ ମୁତାବକ୍ ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲି। ତାପରେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ପଚାରିଲି— ଏହି ମଣିଷ ଏତେ ଧର୍ମିକ କିପରି ହେଲେ?