ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭାରଭୂତେ ମହାତ୍ମନଃ । ଯତ୍ରତତ୍ର ମୃତସ୍ଯାପି ଧ୍ରୁଵଂ ଗାଣେଶ୍ଵରୀ ଗତିଃ
ସେଠାରେ, ଭାରଭୂତରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମହାତ୍ମା, ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିବା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗଣେଶଙ୍କ ଗତି ମିଳେ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଏହାର ଫଳ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଦୀପକାନାଂ ଶତଂ କୃତ୍ଵା ଘୃତପୂର୍ଣଂ ତୁ ଦାପଯେତ୍ । ଵିମାନୈଃ ସୂର୍ଯସଂକାଶୈର୍ଵ୍ରଜତେ ଯତ୍ର ଶଂକରଃ
ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତଟି ଦୀପ ଜଳାଇ ଦାନ କଲେ, ମଣିଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିମାନରେ ବସି ଶଂକରଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଵୃଷଭଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛେତ ଶଂଖକୁଂଦେଂଦୁ ସଂନିଭମ୍ । ଵୃଷଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଶଂଖ, ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୃଷ ଦାନ କରେ, ସେ ବୃଷ ଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ବସି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଚରୁମେକଂ ତୁ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ପାଯସଂ ମଧୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକ ଚରୁ ଦାନ କରେ, ରାଜନ୍—ମଧୁ ମିଶିତ ପାୟସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକାଳ—
ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯନୁରାଜେଂଦ୍ର ଭୋଜଯେତ୍ସହଦକ୍ଷିଣମ୍ । ତସ୍ଯତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ସେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ରାଜନ୍, ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ସେଇ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ।
ନର୍ମଦାଯା ଜଲଂ ସିକ୍ତ୍ଵା ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ । ଦୁର୍ଗତିଂ ଚ ନ ପଂଶ୍ଯଂତି ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ନର୍ମଦା ନଦୀର ଜଳ ଛିଟିଏ ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସେଇ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।
ଏତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯସ୍ତୁପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଵ୍ରଜତେ ଯତ୍ର ଶଂକରଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଯିଏ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶଂକରଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଜଲପ୍ରଵେଶଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ହଂସଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ହଂସ ଯୋଗୁ ଚାଲିଥିବା ଯାନରେ ବସି, ସେ ଲୋକେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ହିମଵାଂଶ୍ଚ ମହୋଦଧିଃ । ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତୋ ଯାଵତ୍ତାଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବଡ଼ ହିମାଳୟ, ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଓ ଗଙ୍ଗା ଭଳି ନଦୀମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳେ।
ଅନାଶନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ଗର୍ଭଵାସେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ନ ପୁନର୍ଜାଯତେ ନରଃ
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ଲୋକେ ପୁଣି ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଅଟଵୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନିଂଦ୍ରସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧାସନଂଲଭେତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଟବୀତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆସନ ପାଏ।
ଶୃଂଗତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତତ୍ରାପି ସ୍ନାତମାତ୍ରସ୍ଯ ଧ୍ରୁଵଂ ଗାଣେଶ୍ଵରୀ ଗତିଃ
ତାପରେ ଶୃଙ୍ଗତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗଣେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଏରଂଡୀନର୍ମଦାଯାଶ୍ଚ ସଂଗମଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏଠାରେ ଏରଣ୍ଡୀ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀର ସଂଗମ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ଉପଵାସପରୋ ଭୂତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମପରାଯଣଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରେ, ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନର୍ମଦୋଦଧିସଂଗମମ୍ । ଜମଦଗ୍ନିରିତି ଖ୍ଯାତଂ ସିଦ୍ଧୋ ଯତ୍ର ଜନାର୍ଦନଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ନର୍ମଦା ଓ ସମୁଦ୍ରର ସଂଗମକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାକୁ ଜମଦଗ୍ନି ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେଠାରେ ଜନାର୍ଦନ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।
ଯତ୍ରେଷ୍ଟ୍ଵା ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈରିଂଦ୍ରୋ ଦେଵାଧିପୋଭଵତ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନର୍ମଦୋଦଧିସଂଗମେ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ। ହେ ରାଜା, ନର୍ମଦା ଓ ସମୁଦ୍ର ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ—
ତ୍ରିଗୁଣସ୍ଯାଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ପଶ୍ଚିମୋଦଧିସାଯୁଜ୍ଯଂ ମୁକ୍ତିଦ୍ଵାରଵିଘାଟନମ୍
ମଣିଷ ତିନି ଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଓ ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ର ସହ ଏକତା ପାଇ, ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଯାଏ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଗଂଧର୍ଵା ଋଷଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ । ଆରାଧଯଂତି ଦେଵେଶଂ ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଂ ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଵିମଲେଶ୍ଵରପରଂ ତୀର୍ଥଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ବିମଳେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥଠାରୁ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ତତ୍ରୋପଵାସଂ କୃତ୍ଵା ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତି ତେ
ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ଉପବାସ କରି ବିମଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କେଶିନୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନୁପଵାସପରାଯଣଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କେଶିନୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଯେଉଁମଣିଷ ଉପବାସରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରେ—
ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଭୋଜନ କରି, ସେଠାରେ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥାଭିଷେକଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ସାଗରେଶ୍ଵରମ୍ । ଯୋଜନାଭ୍ଯଂତରେ ତିଷ୍ଠେଦାଵର୍ତେ ସଂସ୍ଥିତଃ ଶିଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ସାଗରେଶ୍ୱରରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସ୍ନାନ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବ ଦୁଇ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଅବସ୍ଥିତ—
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଦୃଷ୍ଟାନି ସ୍ଯୁର୍ନ ସଂଶଯଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଯତ୍ର ରୁଦ୍ର ସଃ ଗଚ୍ଛତି
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ହୋଇଯାଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ନର୍ମଦାସଂଗମଂ ଯାଵଦ୍ଯାଵଚ୍ଚାମରକଂଟକମ୍ । ତତ୍ରାଂତରେ ମହାରାଜନ୍ତୀର୍ଥକୋଟ୍ଯୋଦକସ୍ଥିତାଃ
ନର୍ମଦା ସଂଗମରୁ ଆମରକଣ୍ଟକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ଅନେକ କୋଟି ତୀର୍ଥ ଜଳ ଅଛି।
ତୀର୍ଥାତ୍ତୀର୍ଥାଟନଂ ଚର୍ଯା ଋଷିକୋଟିନିଷେଵିତା । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯାଂଶୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଜ୍ଞାନପରାଯଣୈଃ
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା, ସେଠାରେ ଘୁରିବା, ଯେପରି ଅନେକ ଋଷିମାନେ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଆଦି କ୍ରିୟା—
ସେଵିତାସ୍ତେନ ରାଜେଂଦ୍ର ଈପ୍ସିତାର୍ଥପ୍ରଦାଯିକାଃ । ଯଶ୍ଚେଦଂ ଵୈ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଭକ୍ତିତଃ
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣେ—
ତଂ ତୁ ତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵାଣି ଅଭିଷିଂଚଂତି ପାଂଡଵ । ନର୍ମଦା ଚ ସଦା ପ୍ରୀତା ଭଵେଦ୍ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏବଂ ନର୍ମଦା ନଦୀ ସଦା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ପ୍ରୀତସ୍ତସ୍ଯ ଭଵେଦ୍ରୁଦ୍ରୋ ମାର୍କଂଡେଯୋ ମହାମୁନିଃ । ଵଂଧ୍ଯା ଚ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ଦୁର୍ଭଗା ସୁଭଗାଭଵେତ୍
ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଏବଂ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଯିଏ ଅନ୍ତସ୍ତା ଥିଲେ ସେ ପୁଅ ପାଉଥାଏ, ଅପରିଭାଗ୍ୟ ଲୋକ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ ।