ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଦୈଵତୈଃ ସହ ମୋଦତେ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧମଵାପ୍ନୋତି ଭୃଗୁସ୍ତୁ ମୁନିପୁଂଗଵଃ । ଅଵତାରଃ କୃତସ୍ତେନ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା
ସେଠି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ; ସେଠି ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଗୁ ଶିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ; ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଅବତାର ହୋଇଥିଲା।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଵିହଗେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯରାଜେଂଦ୍ର ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ ବିହଗେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନର୍ମଦେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ ନର୍ମଦେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ରାଜା, ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ସୁଭଗୋ ଦର୍ଶନୀଯଶ୍ଚ ଭୋଗଵାନ୍ଜାଯତେ ନରଃ
ତାପରେ ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଏବଂ ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ଫଳରେ ମଣିଷ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଭୋଗବାନ୍ ହୁଏ।
ପିତାମହଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୁରା । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପିତୃପିଂଡଂ ତୁ ଦାପଯେତ୍
ତାପରେ, ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପିତାମହକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ତିଲଦର୍ଭଵିମିଶ୍ରଂ ତୁ ଉଦକଂ ତୁ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ମିଶିତ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ; ସେ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ସାଵିତ୍ରୀ ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଯସ୍ତୁ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ । ଵିଧୂଯ ସର୍ଵପାପାନି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସାବିତ୍ରୀ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠି କେହି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ମନୋହରଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ପରମଶୋଭନମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ପିତୃଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଠି ଏକ ମନୋହର ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ରାଜା, ମଣିଷ ପିତୃଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ମାନସଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ ମାନସ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ରାଜା, ମଣିଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କ୍ରତୁତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ କ୍ରତୁ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଯାନ୍ଯାନ୍ପ୍ରାର୍ଥଯତେ କାମାନ୍ପଶୁପୁତ୍ରଧନାନି ଚ । ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ତାନି ସର୍ଵାଣି ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରାଧିପ
ଯେଉଁ ରାଜା ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଯେଉଁ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା କରେ—ଗୋ, ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ଧନ—ସେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ତ୍ରିଦଶଦ୍ଯୋତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତା ଋଷିକନ୍ଯାସ୍ତୁ ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ସୁଵ୍ରତାଃ
ତାପରେ, ରାଜନ୍, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଋଷିମାନଙ୍କର ଝିଅମାନେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
ଭର୍ତ୍ତା ଭଵତୁ ସର୍ଵାସାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଭୁରଵ୍ଯଯଃ । ପ୍ରୀତସ୍ତେଷାଂ ମହାଦେଵଶ୍ଚଂଡରୂପଧରୋ ହରଃ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ଅବିନାଶୀ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଲିକ। ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିକୃତାନନ ବୀଭତ୍ସସ୍ତଚ୍ଚ ତୀର୍ଥମୁପାଗତଃ । ତତ୍ର କନ୍ଯା ମହାରାଜ ଵରାଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଜନକ ଭାବରେ, ସେ ପରମେଶ୍ୱର ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି। ସେଠାରେ, ମହାରାଜ, ଏକ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦାୟ ମାଗେ।
କନ୍ଯାଋଦ୍ଧିଂ ଚ ଯଃ ସେଵେତ୍କନ୍ଯାଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ର ମହାରାଜ ଦଶକନ୍ଯେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯିଏ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାମ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇଥାଏ, ମହାରାଜ, ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ 'ଦଶକନ୍ୟା' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ସ୍ଵର୍ଗବିଂଦୁରିତି ଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତାପରେ, ରାଜନ୍, 'ସ୍ୱର୍ଗବିନ୍ଦୁ' ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଦୁର୍ଗତିଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତି । ଅପ୍ସରେଶଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜନ୍, ମଣିଷ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖେନାହିଁ। ତାପରେ ଅପ୍ସରେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ରୀଡତେ ନାଗଲୋକସ୍ଥୋଽପ୍ସରୋଭିଃ ସହ ମୋଦତେ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ନରକଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ନାଗଲୋକରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଖେଳି ଆନନ୍ଦ କରେ। ତାପରେ, ରାଜନ୍, ସେ 'ନରକ' ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ନରକଂ ଚ ନ ଗଚ୍ଛତି । ଭାରଭୂତଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦୁପଵାସପରାଯଣଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଏନାହିଁ। ତାପରେ ଉପବାସରେ ଲିନ ହୋଇ 'ଭାରଭୂତ' କୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଅଵତାରଂ ତୁ ଶାଂଭଵମ୍ । ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯାହା ଶଂଭୁଙ୍କ ଅବତାର ସ୍ଥଳୀ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭାରଭୂତେ ମହାତ୍ମନଃ । ଯତ୍ରତତ୍ର ମୃତସ୍ଯାପି ଧ୍ରୁଵଂ ଗାଣେଶ୍ଵରୀ ଗତିଃ
ସେଠାରେ, ଭାରଭୂତରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମହାତ୍ମା, ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିବା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗଣେଶଙ୍କ ଗତି ମିଳେ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଏହାର ଫଳ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଦୀପକାନାଂ ଶତଂ କୃତ୍ଵା ଘୃତପୂର୍ଣଂ ତୁ ଦାପଯେତ୍ । ଵିମାନୈଃ ସୂର୍ଯସଂକାଶୈର୍ଵ୍ରଜତେ ଯତ୍ର ଶଂକରଃ
ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତଟି ଦୀପ ଜଳାଇ ଦାନ କଲେ, ମଣିଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିମାନରେ ବସି ଶଂକରଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଵୃଷଭଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛେତ ଶଂଖକୁଂଦେଂଦୁ ସଂନିଭମ୍ । ଵୃଷଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଶଂଖ, ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୃଷ ଦାନ କରେ, ସେ ବୃଷ ଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ବସି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଚରୁମେକଂ ତୁ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ପାଯସଂ ମଧୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକ ଚରୁ ଦାନ କରେ, ରାଜନ୍—ମଧୁ ମିଶିତ ପାୟସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକାଳ—
ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯନୁରାଜେଂଦ୍ର ଭୋଜଯେତ୍ସହଦକ୍ଷିଣମ୍ । ତସ୍ଯତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ସେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ରାଜନ୍, ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ସେଇ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ।
ନର୍ମଦାଯା ଜଲଂ ସିକ୍ତ୍ଵା ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ । ଦୁର୍ଗତିଂ ଚ ନ ପଂଶ୍ଯଂତି ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ନର୍ମଦା ନଦୀର ଜଳ ଛିଟିଏ ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସେଇ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।
ଏତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯସ୍ତୁପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଵ୍ରଜତେ ଯତ୍ର ଶଂକରଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଯିଏ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶଂକରଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଜଲପ୍ରଵେଶଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ହଂସଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ହଂସ ଯୋଗୁ ଚାଲିଥିବା ଯାନରେ ବସି, ସେ ଲୋକେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ହିମଵାଂଶ୍ଚ ମହୋଦଧିଃ । ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତୋ ଯାଵତ୍ତାଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବଡ଼ ହିମାଳୟ, ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଓ ଗଙ୍ଗା ଭଳି ନଦୀମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳେ।