ଦେଵକିନ୍ନରଗଂଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା । ଗଣାଶ୍ଚାପ୍ସରସୋ ନାଗାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ
ଦେବତା, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଗଣ, ଅପ୍ସରା, ନାଗ—ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସେଠି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଗଗନସ୍ଥାସ୍ତୁ ତିଷ୍ଠଂତି ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵକାମକୈଃ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଆଗତା ଧର୍ମକାଂକ୍ଷିଣଃ
ଆକାଶରେ ଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବିମାନରେ ରହନ୍ତି। ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଚାହୁଁଥିବେ ସେମାନେ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥକୁ ଆସନ୍ତି।
ରଜକେନ ଯଥା ଵସ୍ତ୍ରଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଭଵତି ଵାରିଣା । ଆଜନ୍ମସଂଚିତଂ ପାପଂ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ଵ୍ଯପୋହତି
ଯେପରି ଧୋବି ଜଳରେ କପଡ଼ା ଧୋଇ ଶୁଭ୍ର କରେ, ସେପରି ଜନ୍ମଠାରୁ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମାର୍କଂଡ ଋଷିସତ୍ତମ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥାତ୍ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବା ବହୁତ ପୁଣ୍ୟର କାମ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵେ ଵଯସି କର୍ମାଣି କୃତ୍ଵା ପାପାନି ମାନଵଃ । ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସେନ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ଵ୍ଯପୋହତି
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଖରାପ କାମ କରିଛି, ସେ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ସେହି ପାପ ଦୂର କରିପାରେ।
ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନେନ ଵା ପୁନଃ । ଦେଵଦାନେନ ଯା ପୁଷ୍ଟିର୍ନ ସା କ୍ରତୁଶତୈରପି
ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ, ସେହି ପୁଷ୍ଟି ଶତଶଃ କୃତୁ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ ମାସସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀ । ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵମୁପୋଷ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଉପବାସ କରି ଘୃତରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।
ଏକଵିଂଶତ୍କୁଲୋପେତୋ ନ ଚ୍ଯଵେଚ୍ଚୈଶ୍ଵରାତ୍ପଦାତ୍ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ପରଂ ତୀର୍ଥମୃଷିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍
ଏକୋଇଶଟି ପରିବାର ସହିତ ଯିଏ ଯାଏ, ସେ ଦିବ୍ୟ ପଥରୁ କେବେ ଖସେ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ଯାହାକୁ ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମନେ ଯାଆନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ରାଜନ୍ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ଵୈ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେପି ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଶିବଙ୍କୁ, ଯିଏ ବୃଷଭ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରଂ କାରଯେତ୍ତତ୍ର ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିମଂଗଲୈଃ । ପ୍ରଭାତେ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ସ୍ନାନଂ ଵୈ ଦେଵତାର୍ଚନମ୍
ସେଠାରେ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାତି ଜାଗିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତରେ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାର୍ଯଂ ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଚ୍ଛିଵଵ୍ରତପରଃ ଶୁଚିଃ । ଭୋଜନଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କାରଯେତ୍
ତାପରେ ଶିବବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶୁଚି ଥିବା ଲୋକେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଧନରେ କୌଶଳ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଶନୈର୍ଦେଵାଂତିକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଏଵଂ ଵୈ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ତାପରେ ପରିକ୍ରମା କରି ଶାନ୍ତିରେ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏପରି କାମ କରୁଥିବା ଲୋକର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କଣ ହୁଏ, ଶୁଣ।
ଦିଵ୍ଯଯାନସମାରୂଢସ୍ତୂଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ । ଶିଵତୁଲ୍ଯବଲୋପେତସ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ, ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିବା ସେ ଲୋକ, ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ଯା ନାରୀ ଦଦାତି କନକଂ ଶୁଭମ୍ । ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵଂ କୁମାରଂ ଚାଭିପୂଜଯେତ୍
ଯେ ମହିଳା ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଶୁଭ ସୁନା ଦେଇଥାଏ, ଘୃତରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ ଓ କୁମାରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଏଵଂ ଯା କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ । ମୋଦତେ ଦେଵଲୋକସ୍ଥା ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଏପରି ଭକ୍ତି ସହ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଶୁଣ। ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯାଏଁ ଦେବଲୋକରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥାଏ।
ଅଯନେ ଵା ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସଂକ୍ରାଂତୌ ଵିଷୁଵେ ତଥା । ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ସୋପଵାସଃ ସ ନିର୍ଜିତାତ୍ମା ସମାହିତଃ
ଅୟନ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଷୁବ ଦିନରେ ଯିଏ ଉପବାସ ସହିତ, ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସ୍ନାନ କରେ—
ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀଯେତାଂ ହରିଶଂକରୌ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରି, ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସବୁ କିଛି ଅକ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅନାଥଂ ଦୁର୍ଗତଂ ଵିପ୍ରଂ ନାଥଵଂତମଥାପି ଵା । ଉଦ୍ଵାହଯତି ଯସ୍ତୀର୍ଥେ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଅନାଥ, ଦୁଃଖୀ କିମ୍ବା ଅସହାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବିବାହ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ କରୁଥିବା ଲୋକର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଶୁଣ।
ଯାଵତ୍ତଦ୍ରୋମସଂଖ୍ଯା ତୁ ତତ୍ପ୍ରସୂତିକୁଲେଷୁ ଚ । ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ପରିବାରରେ ଯେତେ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଯେତେ ଟିଏ ରୋମ ଅଛି, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ତତସ୍ତୁ ନରକଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ନରକଂ ତତ୍ର ପଶ୍ଯତି
ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ ନରକକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସହସ୍ରେ ନରକ ଦେଖିପାରିବ।
ଅସ୍ଯତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ପାଂଡୁନଂଦନ । ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଯାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍
ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ । ରାଜା, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅସ୍ଥି ରଖାଯାଏ—
ଵିଲଯଂ ଯାଂତି ସର୍ଵାଣି ରୂପଵାନ୍ଜାଯତେ ନରଃ । ଗୋତୀର୍ଥଂ ତୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥି ଗଳିଯାଏ, ଏବଂ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଦେହ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । ପରେ, ସେ ଗୋତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦେଖିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ କପିଳାତୀର୍ଥରେ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ମଣିଷ ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ । ତତ୍ରୋପୋଷ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସ ଆସେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯଦି କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ କରି ସେଠାରେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରେ—
ଘୃତେନ ଦୀପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍ । ସଘୃତଂ ଶ୍ରୀଫଲଂ ଦତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚାଂତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଘିଅରେ ଦୀପ ଜଳାଇ, ଘିଅରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଘିଅ ସହିତ ନଡ଼ିଆ ଦେଇ, ଶେଷରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି—
ଘଂଟାଭରଣସଂଯୁକ୍ତାଂ କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଶିଵତୁଲ୍ଯୋ ନରୋ ଭୂତ୍ଵା ନ ଚେହ ଜାଯତେ ପୁନଃ
ଘଣ୍ଟା ଓ ଗହନା ପିନ୍ଧାଇଥିବା କପିଳା ଗାଈ ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ପୁନି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ ।
ଅଂଗାରକଦିନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ । ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଶିଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯସ୍ତୁ ଭୋଜନମ୍
ଅଙ୍ଗାରକ ଦିନ ଆସିଲେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ ।
ଅଂଗାରକନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଅମାଵସ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ । ସ୍ନାପଯେତ୍ତତ୍ର ଯତ୍ନେନ ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଭଵେତ୍
ଅଙ୍ଗାରକ ନବମୀ ଓ ଏହିପରି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ସେଠାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ ।
ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିତୋ ଦ୍ଵିଜାନ୍ । ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ସହସ୍ରୈଃ ପରିଵାରିତଃ
ଘିଅରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ବସି ଯାଏ ।
ଶୈଵଂ ପଦମଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର ଚାଭିଗତଂ ଭଵେତ୍ । ଅକ୍ଷଯଂ ମୋଦତେ କାଲଂ ଯଥା ରୁଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସେ ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ଏବଂ ପୁନି ଏଠାକୁ ଆସେନାହିଁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ ।