ଇଦଂ ତୀର୍ଥଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମାର୍କଂଡେଯେନ ଭାଷିତମ୍ । ଯେ ପ୍ରଯାଂତି ନ ରାଜେଂଦ୍ର ଵଂଚିତାସ୍ତେ ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ତୀର୍ଥ ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି; ଯେଉଁମାନେ ଏଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ କେବେ ଠକିବେ ନାହିଁ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମାସେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ତାପରେ ମାସେଶ୍ୱରକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ମୋଦତେ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଥୋ ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ । ତତଃ ସମୀପତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ନାଗେଶ୍ଵରଂ ତପୋଵନମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରମାନେ ଚୌଦ୍ଦିଅଟି ଥିବାଯାଏଁ ଆନନ୍ଦ କରେ; ତାପରେ ସେ ନିକଟରେ ରହି, ନାଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ତପୋବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ । ବହୁଭିର୍ନାଗକନ୍ଯାଭିଃ କ୍ରୀଡତେ କାଲମକ୍ଷଯମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଚି ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ନାଗକନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଅନନ୍ତ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।
କୁବେରଭଵନଂ ଗଚ୍ଛେତ୍କୁବେରୋ ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ । କାଲେଶ୍ଵରଂ ପରଂ ତୀର୍ଥଂ କୁବେରୋ ଯତ୍ର ତୋଷିତଃ
ସେ କୁବେରଙ୍କ ଭବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ କୁବେର ନିଜେ ବସନ୍ତି; କାଳେଶ୍ୱର ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ଯିଏଁଠାରେ କୁବେର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵସଂପଦମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତଃ ପଶ୍ଚିମତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ମରୁତାଲଯମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରାଯାଏ; ତାପରେ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଇ, ଉତ୍ତମ ମରୁତାଳୟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ । କାଂଚନଂ ତୁ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦନ୍ନଶକ୍ତ୍ଯା ତୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଚି ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବୁଦ୍ଧିମତି ହୋଇ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ଵାଯୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ମମ ତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ମାଘମାସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ବସି ବାୟୁଲୋକକୁ ଯାଏ; ତାପରେ, ମାଘ ମାସରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ନକ୍ତଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ତତଃ କୁର୍ଯାନ୍ନ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋନିସଂକଟମ୍
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ରାତିରେ ମାତ୍ର ଖାଇବା ଦରକାର ଏବଂ ଅଶୁଚି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅହଲ୍ଯାତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପ୍ରମୋଦତେ
ତାପରେ ଅହଲ୍ୟା ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତେ ମଣିଷ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ।
ପାରମେଶ୍ଵରେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଅହଲ୍ଯା ମୁକ୍ତିମାଗମତ୍ । ଚୈତ୍ରମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶୀ
ପାରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରି ଅହଲ୍ୟା ମୋକ୍ଷ ପାଇଥିଲେ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ—
କାମଦେଵଦିନେ ତସ୍ମିନ୍ନହଲ୍ଯାଂ ତୁ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ । ଯତ୍ର ତତ୍ର ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ନରସ୍ତତ୍ର ପ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍
କାମଦେବଙ୍କ ଦିନରେ ସେଠାରେ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ହେଉଛି, ସେଠାରେ ମଣିଷ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ସ୍ତ୍ରୀଵଲ୍ଲଭୋ ଭଵେଚ୍ଛ୍ରୀମାନ୍କାମଦେଵ ଇଵାପରଃ । ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ତୁ ସମାସାଦ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ମଣିଷ ଜନାନୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ଧନୀ ହୁଏ ଏବଂ ଆଉ ଏକ କାମଦେବ ପରି ହୁଏ। ତାପରେ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ଗୋସହସ୍ର ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ସୋମତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନମାତ୍ରଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ହଜାର ଗାଈର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ତାପରେ ସୋମ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସୋମଗ୍ରହେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ପାପକ୍ଷଯକରଂ ଭଵେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସୋମ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ, ରାଜାନ୍, ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତଂ ରାଜନ୍ସୋମତୀର୍ଥଂ ମହାଫଲମ୍ । ଯସ୍ତୁ ଚାଂଦ୍ରାଯଣଂ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ
ରାଜାନ୍, ସୋମ ତୀର୍ଥ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ। ଯିଏ ସେଠାରେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରେ—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସୋମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶେ ତୁ ଜଲେପ୍ଯଥଵାପି ହ୍ଯନାଶନେ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ସୋମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଅଗ୍ନିକୁ ବା ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ କିମ୍ବା ଉପବାସ କଲେ—
ସୋମତୀର୍ଥେ ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ନାସୌ ମର୍ତ୍ଯେଭିଜାଯତେ । ସ୍ତଂଭତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ସୋମ ତୀର୍ଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ପୁଣି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ତାପରେ ଷ୍ଟମ୍ଭ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ସୋମଲୋକେ ମହୀଯତେ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଵିଷ୍ଣୁତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସୋମ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ତାପରେ, ରାଜାନ୍, ଉତ୍ତମ ବିଷ୍ଣୁ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।
ଯୋଧନୀପୁରଵିଖ୍ଯାତଂ ଵିଷ୍ଣୁତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । ଅସୁରା ଯୋଧିତାସ୍ତତ୍ର ଵାସୁଦେଵେନ କୋଟିଶଃ
ଯୋଧନୀପୁରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ତୀର୍ଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସେଠାରେ ବାସୁଦେବ ଅସୁରମାନେ ସହ କୋଟିକୋଟି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରୀତୋ ଭଵେଦିହ । ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସେନ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି
ସେଠାରେ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୁଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ତାପସେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଅମୋହକମିତି ଖ୍ଯାତଂ ପିତୄନ୍ଯସ୍ତତ୍ର ତର୍ପଯେତ୍
ତାପରେ, ରାଜାନ୍, ଉତ୍ତମ ତାପସେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍, ଯାହାକୁ ଅମୋହକ ବୋଲି ପରିଚିତ। ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଵାସ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ପିତୃପିଂଡଂ ତୁ ଦାପଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଗଜରୂପାଃ ଶିଲାସ୍ତତ୍ର ତୋଯମଧ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ । ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଦାପଯେତ୍ପିଂଡଂ ଵୈଶାଖେ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ସେଠାରେ ପାଣିରେ ହାତୀ ଆକୃତିର ପାଥର ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ବୈଶାଖ ମାସରେ ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ତୃପ୍ଯଂତି ପିତରସ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠତି ମେଦିନୀ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି। ତାପରେ, ରାଜାନ୍, ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଗଣପତ୍ଯଂତିକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଲିଂଗୋ ଯତ୍ର ଜନାର୍ଦନଃ
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ରାଜାନ୍, ଗଣପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ, ରାଜାନ୍, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ । ନର୍ମଦାଦକ୍ଷିଣେକୂଲେ ତୀର୍ଥଂ ପରମଶୋଭନମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।
କାମଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ତପସ୍ତପ୍ଯତ୍ଯସୌ ମହାନ୍ । ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଶଂକରଂ ପର୍ଯୁପାସତେ
ସେଠି କାମଦେବ ନିଜେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେ ଦେବତା ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିଥିଲେ ।
ସମାଧିପର୍ଵଦଗ୍ଧସ୍ତୁ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା । ଶ୍ଵେତପର୍ଵୋପମଶ୍ଚୈଵ ହୁତାଶଃ ଶୁକ୍ଲପର୍ଵଣି
ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନର ଅଗ୍ନିରେ କାମଦେବ ପୁରିଗଲେ । ଏହି ଅଗ୍ନି ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଆଲୋକରେ ଜ୍ୱଳିଲା ।
ଏତେ ଦଗ୍ଧାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ କୁସୁମେଶ୍ଵରସଂସ୍ଥିତାଃ । ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟସ୍ତେଷାଂ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ସେମାନେ ସବୁ କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ ରହିଲେ । ଦେବତା ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।