ଚଖାଦ ପିଶିତଂ ତେଷାଂ ପପୌ କୋଶାଚ୍ଚ ଶୋଣିତମ୍ । କୁତ୍ର ଯାସ୍ଯତି ରୋଗାର୍ତୋ ନରୋଽଯଂ ପୁରତୋ ମମ
ସେମାନଙ୍କ ମାଂସ ଖାଇଲା, ପାତ୍ରରୁ ରକ୍ତ ପିଇଲା। 'ଏହି ରୋଗୀ ମନିଷ୍ଯ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କେଉଁଠି ଯିବି?'
ଏନଂ ତୁ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ପଶ୍ଚାଦଂବୁ ପିବାମ୍ଯହମ୍ । ଇତି କୃତ୍ଵା ମତିର୍ଵାରିତୀର୍ଥସ୍ଯାସ୍ଯ କମଂଡଲୋଃ
'ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଦେବି, ପରେ ପାଣି ପିଇବି।' ଏପରି ଭାବି, ସେ ତୀରକୁ କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ଗଲା।
ମୁଖେ ଚିକ୍ଷେପ ସ ତଦା ରଜନୀଚରପୁଂଗଵଃ । କ୍ଷିପ୍ତମାତ୍ରେ ଜଲେ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵଜନ୍ମଭଵା ସ୍ମୃତିଃ
ସେ ସମୟରେ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପାଣିଟି ମୁହଁରେ ଦେଲା। ପାଣି ଗିଲିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ସ୍ମୃତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଜାତା ସ ତୁ ଵଧାତ୍ତସ୍ଯ ଶରଭସ୍ଯ ନ୍ଯଵର୍ତତ । ପୂର୍ଵଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ତଦପି ସ୍ମୃତିମାଗମତ୍
ସେ ମୃଗ ହତ୍ୟାର ଫଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ମୃଗକୁ ମାରିବାରୁ ହଟିଗଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର କୃତ ପାପ ମଧ୍ୟ ସେ ମନେପକାଇଲେ।
ଯେନ ରାକ୍ଷସଭାଵସ୍ତୁ ଭୂତୋ ଵିପ୍ରୋଦ୍ଭଵାଦପି । ସ୍ମୃତ୍ଵା ପାପମୁପେତ୍ଯାଶୁ ସମୀପେ ଶରଭସ୍ଯ ତୁ । ଉଵାଚ ଜ୍ଞାନମାପନ୍ନୋ ରାକ୍ଷସଃ ପିତରଂ ମମ
ଯେ ପାପରେ ତିନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦାନବ ହେଇଥିଲେ, ସେହି ପାପକୁ ମନେପକାଇ, ତିନି ଶୀଘ୍ର ଶରଭଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଜ୍ଞାନ ଫେରିଆସି, ସେ ଦାନବ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ—
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ଭୋ ଭୋ ମନୁଷ୍ଯଶାର୍ଦୂଲ କସ୍ତ୍ଵଂ କେ ଚ ଜନା ଅମୀ । ଭକ୍ଷିତା ଯେ ମଯା ଘୋର ରୂପେଣାଧମରକ୍ଷସା
ଦାନବ କହିଲେ— ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଲୋକମାନେ କିଏ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ଏକ ନିଚ ଦାନବ ଭାବେ ଖାଇଦେଇଛି?
କସ୍ଯ ତୀର୍ଥଵରସ୍ଯେଦଂ ଜଲଂ ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ । ପାପିନୋଽପି ସ୍ମୃତିର୍ଜାତା ପୂର୍ଵଜନ୍ମଭଵା ମମ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳର ପାଣି କାହାର, ଯାହାର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଫେରିପାଇଲି?
ଵୈଶ୍ଯ ଉଵାଚ- ଵୈଶ୍ଯୋଽହଂ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ଗୃହଂ ମମ । ତୀର୍ଥାନି ପର୍ଯଟନ୍ନିଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେଽହଂ ସମୁପାଗତଃ
ବଣିକ କହିଲେ— ମୁଁ ବଣିକ, ହେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୋର ଘର କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦେଖି ଦେଖି, ଏବେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ତତ୍ରାହମଭଵଂ ଦୁଃଖୀ ଜ୍ଵରେଣ ଵିଧିଯୋଗତଃ । ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ଗଂତୁଂ ଗୃହମସତ୍ପଥ । ତତ୍ର କଶ୍ଚିତ୍ସମାଯାତଃ ପାଂଥୋ ଵର୍ଷେଣ ପୀଡିତଃ
ସେଠାରେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହେଲି। ତାପରେ, ମୋ ମନରେ ଭାବ ହେଲା ଅନୁଚିତ ରାସ୍ତାରେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି। ସେଠାରେ, ବର୍ଷାରେ ପୀଡିତ ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଆସିଲେ।
ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସ ମଯାନୀଯ ଶିବିକାଂ ମାଂ ଗୃହଂ ନଯ । ସ ଚାଯଂ ଶିବିକାଂ ପାଂଥଃ ସମୁପାନୀଯ ସତ୍ଵରଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଲି: 'ଏକ ଡୋଲି ଆଣି, ମୋତେ ଘରକୁ ନେଇଯାଅ।' ସେ ଯାତ୍ରୀ ତୁରନ୍ତ ଡୋଲି ଆଣିଲେ।
ମାମାରୋପ୍ଯ ଚ ତାଂ ଧୀରଶ୍ଚଲିତୋ ମଦ୍ଗୃହଂ ପ୍ରତି । ସ ପାଂଥସ୍ତେ ଚ ଶିବିକାଵାହାଃ ସଂପ୍ରତି ଭକ୍ଷିତାଃ
ସେ ଧୈର୍ୟଧାରୀ ଯାତ୍ରୀ ମୋତେ ଡୋଲିରେ ବସାଇ, ଘର ପଥେ ଚାଲିଲେ। ସେ ଯାତ୍ରୀ ଓ ଡୋଲି ବହିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏବେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଇଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଯା ଜଲମିଦଂ ଯସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯାପି ଚ ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଇଂଦ୍ରସ୍ଯ ଖାଂଡଵଵନେ ଯମୁନାସ୍ତି ସରିଦ୍ଵରା
ତୁମେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳର ପାଣି ନେଇଛ, ଏହା କାହାର ତାହା ଶୁଣ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଖାଣ୍ଡବବନରେ, ଯମୁନା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଅଛି।
ତତ୍ତୀରେଽସ୍ତି ହରିପ୍ରସ୍ଥଂ ତୀର୍ଥଂ ତୀର୍ଥୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍ । ସୁରାଚାର୍ଯସ୍ଯ ତତ୍ରାସ୍ତି ତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍
ସେ ନଦୀର କୂଳରେ ହରିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଅଛି। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରେ।
ନିଗମୋଦ୍ବୋଧକଂ ଜାତା ସ୍ମୃତିସ୍ତେ ଯଜ୍ଜଲାଶନାତ୍ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହଂମିହ ତ୍ଵଯା
ସେହି ପାଣି ପିଇବାରେ, ତୁମର ସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହେଲା, ଯାହା ନିଗମକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରେ। ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସବୁ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି।
ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାମହଂ କିଂଚିତ୍ତଦ୍ଵଦାଶୁ ନିଶାଚର । ପୂର୍ଵଜନ୍ମକୃତଂ କର୍ମ ସ୍ମରସି ତ୍ଵମିହାଧୁନା । ଵଦ କିଂ ତେ କୃତଂ ପାପଂ ଯେନ ଜାତୋଽସି ରାକ୍ଷସଃ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି ପଚାରେ— ଶୀଘ୍ର କହ, ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା! ପୂର୍ବଜନ୍ମର କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ମନେପକାଉଛ କି? କହ, କେଉଁ ପାପ କରିଥିଲ, ଯାହାରେ ତୁମେ ଦାନବ ହେଲୁ?
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ପୁରାହମଭଵଂ ଵିପ୍ରଃ ପୁଣ୍ଯେ ଵେଦଵିଦାଂ କୁଲେ । ଦୁରାଚାରୋ ହ୍ଯଧର୍ମାତ୍ମା ଶୃଣୁ ସର୍ଵଂ ଵଦାମି ତେ
ଦାନବ କହିଲେ— ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। କିନ୍ତୁ ମୋର ଚରିତ୍ର ଖରାପ ଥିଲା, ଧର୍ମହୀନ ଥିଲି। ସବୁ କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ କହୁଛି।
କ୍ରୀଡତା ହି ମଯା ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ଯୂତେନ ସହ ତଦ୍ଵିଦୈଃ । ହାରିତଂ ଦ୍ରଵିଣଂ ଭୂରି ସ୍ଵକୀଯଂ ପିତୁରେଵ ଚ
ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଜୁଆ ଖେଳୁଥିଲି, ଏହି କଳାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ। ଏଭଳି ଖେଳରେ, ମୋର ଏବଂ ବାପାଙ୍କର ବହୁ ଧନ ହାରାଇଦେଲି।
ପିତ୍ରା ନିଵେଦ୍ଯ ଭୂପାଯ ମାମକଂ କର୍ମ ତଜ୍ଜନୈଃ । ପୁରାନ୍ନିଃସାରିତୋ ନିଃସ୍ଵୋ ଗତୋଽହଂ ଗ୍ରାମମଂତିକେ
ମୋ ବାପା ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣାଇଦେଲେ। ଏହାରେ, ମୁଁ ସହରରୁ ତାଡ଼ିଦିଆଗଲି, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନହୀନ ହୋଇ ଗ୍ରାମ ଛଡ଼ା ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲି।
ତତ୍ରାସୀନ୍ମେ ସଖା ନାମ ଦେଵକୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମଃ । ତେନାଽହଂ ରକ୍ଷିତୋ ଗେହେ କୁର୍ଵତା ଚିରମାଦରମ୍
ସେଠାରେ ମୋର ଏକ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦେବକ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ମୋତେ ଘରେ ରଖି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୟା ଦେଖାଇ ସୁରକ୍ଷା କଲେ।
ଵସ୍ତୁଂ ତତ୍ର ସୁଖେନାହଂ ତଦ୍ଭାର୍ଯାଂ ରୂପଶାଲିନୀମ୍ । କାମାତୁରୋଽହମଭଜଂ ବଲାନ୍ମିତ୍ରେ ଗତେ କ୍ଵଚିତ୍
ସେଠାରେ ସୁଖରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ କାମବଶ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁ ଘରେ ନଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜୋରକରି ଅପମାନ କରିଥିଲି।
ସା ମୃତା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସାଧ୍ଵୀ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ମହାଵିଷମ୍ । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମସାଯୁକ୍ତେ ନିଶୀଥେଽହଂ ପଲାଯିତଃ
ସେ ସତୀ ମହିଳା ବିଷ ଖାଇଲା ପରେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମରିଗଲେ । ମୁଁ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଅନ୍ଧାରରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟରେ ପଳାଇଗଲି ।
ପଲାଯମାନସ୍ତରସା ଧୃତୋଽହଂ ରାଜକିଂକରୈଃ । ଚୌରୋଽଯମିତି ଖଙ୍ଗେନ ଚିଚ୍ଛିଦୁସ୍ତେ ଶିରୋ ମମ
ମୁଁ ଦୂରୁତରେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଦାସମାନେ ମୋତେ ଧରିଲେ । ସେମାନେ ମୋତେ ଚୋର ଭାବି, ତଳୱାରରେ ମୋର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ ।
ମୃତଂ ମାଂ ଯାତନାଦେହମାଵେଶ୍ଯ ଯମକିଂକରାଃ । ରୌରଵେ ନିରଯଘୋରେ ଚିକ୍ଷିପୁର୍ଯମଶାସନାତ୍
ମୁଁ ମରିଗଲାପରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଦେହ ଦେଇ, ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ଛାଡିଦେଲେ ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ରାଽହଂ ତୀଵ୍ରଯାତନାମ୍ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତେନୈଵ ପାପେନ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମୁପାଗତଃ
ସେଠାରେ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲି । ସେଇ ପାପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏବେ ରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ।
ଶତଵର୍ଷାଣ୍ଯତୀତାନି ରାକ୍ଷସତ୍ଵେ ଵିଶାଂପତେ । ଵଦାମି ତମୁପାଯଂ ମେ ଯେନାସ୍ମାନ୍ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୁଯାମ୍
ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହରେ ଶତ ବର୍ଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ହେ ରାଜା, ଏଠାରୁ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ, ସେ ଉପାୟ ମୁଁ କହିବି ।
ପୁଣ୍ଯଂ ତଦର୍ପିତେ ସାଧୋ ଵଦାମି ଶୃଣୁ ସାଦରମ୍ । ଯେନ ତୀର୍ଥଵରସ୍ଯେଦଂ ଜଲଂ ମମ ମୁଖେ ଗତମ୍
ହେ ସଜ୍ଜନ, ମୋ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କାମ ହେଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ମୋର ମୁଁହେ ପହଞ୍ଚିଛି, ସେଥିରେ ଆଦର ସହ କହୁଛି, ଶୁଣ ।
ତତ୍ରୈଵ ଜନ୍ମନି ମଯା କୃତ୍ଵା ହରିଦିନେ ଵ୍ରତମ୍ । ସଂସର୍ଗାନ୍ନେଚ୍ଛଯା ଵୈଶ୍ଯ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତମ୍
ସେଇ ଜନ୍ମରେ, ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ମୁଁ ଏକ ବ୍ରତ ରଖିଥିଲି । ଏକ ବଣିକଙ୍କ ସହ ଅଚାହିଁ ରାତି ଜାଗିଥିଲି ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମଥ ସଂସ୍ନାତ୍ଵା ଭୋକ୍ତୁଂମପି ସମୁଦ୍ଯତେ । ମଦ୍ଗୃହେ କଶ୍ଚିଦାଯାତୋ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଧୃକ୍
ତାପରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଖାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲି । ସେବେ ମୋ ଘରକୁ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆସିଥିଲେ ।
କୁପିତୋଽହଂ ତମାଲୋକ୍ଯ ଦୁର୍ଵଚୋ ଵଦମଗ୍ରତଃ । କ୍ଵ ଗଚ୍ଛସି ଦୁରାଚାର ଦାଂଭିକସ୍ତ୍ରୀଜନାଂତରେ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲି, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଠୋର କଥା କହିଲି: 'କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ଦୁଷ୍ଟ, ମିଥ୍ୟାଚାରୀ, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ?'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ସ ମଯା ଧୀରସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ମାନାପମାନଯୋଃ । ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ନିକେତାନ୍ମେ ନିର୍ଗତ୍ଯ ଚଲିତୋ ଯଦା
ମୁଁ ଏମିତି କହିଲାପରେ, ସେ ଧୀର ଲୋକ ମାନ-ଅପମାନରେ ସମ, ଚୁପଚାପ ମୋ ଘରୁ ବାହାରି ଚାଲିଗଲେ ।