ଅନ୍ନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ହ୍ଯନ୍ନଂ ସ୍ମରଣାଦେଵ ନିତ୍ଯଶଃ । ନର୍ମଦାଂ ସେଵ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ । ତେନ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ଜ୍ଞେଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପହାରିଣୀ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ନ ପାଇଁ ଆଶା କରେ, ସେଉଁଠି ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଅନ୍ନ ମିଳିଯାଏ। ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ ନିତ୍ୟ ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ଏହି ନଦୀକୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ବୋଲି ଜାଣିବା।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ତଦାପ୍ରଭୃତି ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ସେଵଂତେ ନର୍ମଦାଂ ରାଜନ୍କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ସେ ସମୟରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ରାଜା।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୂଲଂ ଦେଵସ୍ଯ ଭୂତଲେ । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା
ସେଠାରେ ଦେବଙ୍କ ଶୂଳ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ମହାତ୍ମା ଶଂକରେ ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କଥା କହିଥିଲେ।
ଶୂଲଭେଦେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମହତ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶୂଳଭେଦ ନାମକ ତୀର୍ଥ ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ କାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହାଦେଵଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ତିନି ରାତି ଧରି ସେଇ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ରହି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଭୀମେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନର୍ମଦେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଆଦିତ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଥାଽଜ୍ଯମଧୁନା ସହ
ତାପରେ ଭୀମେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତମ ନର୍ମଦେଶ୍ୱର, ଏବଂ ମହାପୁଣ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟେଶ୍ୱରକୁ ଏବଂ ଆଝ୍ୟମଧୁନା ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ।
ମଲ୍ଲିକେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଜନ୍ମନଃ ଫଲମ୍ । ଵରୁଣେଶ୍ଵରଂ ତତଃ ପଶ୍ଯେନ୍ନୀରାଜେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ମଲ୍ଲିକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ ଜନ୍ମର ଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାପରେ ବରୁଣେଶ୍ୱର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ନୀରାଜେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ତସ୍ଯ ପଂଚାଯତନଦର୍ଶନାତ୍ । ତତୋଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ଯତ୍ର ସାଧିତମ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦେବସ୍ଥାନ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
କୋଟିତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵିଖ୍ଯାତମସୁରା ଯତ୍ର ଯୋଧିତାଃ । ଯତ୍ର ତେ ନିହତା ରାଜନ୍ଦାନଵା ବଲଦର୍ପିତାଃ
କୋଟିତୀର୍ଥ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦର୍ପରେ ଭରିଥିବା ଦାନବମାନେ ରାଜା, ସେଠାରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ।
ତେଷାଂ ଶିରାଂସି ଗୃହ୍ଯଂତେ ନିହତାସ୍ତେ ସମାଗତାଃ । ତୈସ୍ତୁ ସଂସ୍ଥାପିତୋ ଦେଵଃ ଶୂଲପାଣିର୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେମାନଙ୍କର କଣ୍ଠ ନେଇ, ବଧ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୂଳଧାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।
କୋଟିର୍ଵିନିହତା ତତ୍ର ତେନ କୋଟୀଶ୍ଵରଃ ସ୍ମୃତଃ । ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସଦେହଃ ସ୍ଵର୍ଗମାଵହେତ୍
ସେଠାରେ କୋଟି ଦାନବ ବଧ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେଉଁଠି କୋଟିଶ୍ୱର ବୋଲି ପରିଚିତ। ସେଇ ତୀର୍ଥର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ତଦା ଇଂଦ୍ରେଣ କ୍ଷୁଦ୍ରତ୍ଵାଦ୍ଵଜ୍ରକୀଲେନ ଯଂତ୍ରିତଃ । ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକାନାଂ ସ୍ଵର୍ଗମତ୍ଵଂ ନିଵାରିତମ୍
ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ, ବଜ୍ରକୀଳ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହେଲେ। ସେ ସମୟରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା।
ସଘୃତଂ ଶ୍ରୀଫଲଂ ଦତ୍ଵା ଦତ୍ଵା ଚାଂତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ସର୍ଵତଃ ସହ ଦେଵେନ ଶିରସାଦାଯ ଧାରଯେତ୍ । ସର୍ଵକାମେନ ସଂପୂର୍ଣୋ ରାଜା ଭଵତି ପାଂଡଵ
ଘିଅ ସହିତ ନଡ଼ିଆ ଦେଇ, ଶେଷରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେବଙ୍କ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ଏହା କଲେ, ପାଣ୍ଡବ, ରାଜା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ମୃତୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵମାପ୍ନୋତି ନ ଚେହ ଜାଯତେ ପୁନଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତ୍ଵା ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵାଗତ୍ଯ ତତୋ ଦିଵମ୍
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ପୁଣି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ରାଜ୍ୟ କରି, ପୁଣି ଆସି, ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ମହାଦେଵଂ ତଥୋପାସ୍ଯ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ହି ମାନଵଃ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏଭଳି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ଯେଉଁ ଲୋକ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ତୀର୍ଥଂ ପରମଶୋଭନମ୍ । ନରାଣାଂ ପାପନାଶାଯ ଅଗସ୍ତ୍ଯେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା । କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷଚତୁର୍ଦଶୀ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ।
ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵଂ ସମାଧିସ୍ଥୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ଏକଵିଂଶକୁଲୋପେତୋ ନ ମୁଚ୍ଯେଦୈଶ୍ଵରାତ୍ପଦାତ୍
ଯିଏ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ସେ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଏହି କାମ କୁଏକୋଇଏ ଏକୋଇଶଟି ପରିବାର ସହିତ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପଦବିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ।
ଧେନଵୋପାନହଂଚ୍ଛତ୍ରଂ ତଥା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ କଂବଲମ୍ । ଭୋଜନଂ ଚୈଵ ଵିପ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ସେ ଗାଈ, ଚପ୍ପଲ, ଛତା, କମ୍ବଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ କାମର ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ରଵିସ୍ତଵମନୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ସିଂହାସନଗତିର୍ଭଵେତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ପଦବିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନର୍ମଦା ଦକ୍ଷିଣେ କୂଲେ ତୀର୍ଥଂ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ନର୍ମଦା ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯମର୍ଚ୍ଚଯେତ୍ତୁ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ଫଳ ହେଉଛି ହଜାର ଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଏବଂ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଋଷିତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପହରଂ ନୃଣାମ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ ଋଷିତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ମଣିଷଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ନାରଦସ୍ଯ ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ପରମଶୋଭନମ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେଠି ନାରଦଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ହଜାର ଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ଦେଵତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୁରା । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ ଦେବତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ରାଜା, ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ଅମରକଂଟକଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦମରସ୍ଥାପିତଂ ପୁରା । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଅମରମାନେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ହଜାର ଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଵାମନେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ଵାମନକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବାମନେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବାମନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଋଷିତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦୀଶାନେଶଂ ପୁମାନ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵଟେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଯ୍ଯାପ୍ତଂ ଜନ୍ମନଃ ଫଲମ୍
ତାପରେ ଋଷିତୀର୍ଥ ଓ ଇଶାନେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ହେ ପୁରୁଷ, ନିଶ୍ଚିତ। ପରେ ବଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଜନ୍ମର ଫଳ ସଫଳ ହୁଏ।
ଭୀମେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶନମ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵଦୁଃଖାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ଭୀମେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ। ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ରାଜା, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଵାରଣେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵଦୁଃଖାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବାରଣେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।