ଏଷ ପୁଣ୍ଯୋ ମହାରାଜ ସର୍ଵତୋଽମରକଂଟକଃ । ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେଷୁ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽମରକଂଟକମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ଅମରକଣ୍ଟକ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବିତ୍ର । ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଯେଉଁଠି ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ଯାଏ—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ । ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ମହେଶ୍ଵରମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଦଶଗୁଣ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ସଂନିହତ୍ଯା ଗମିଷ୍ଯଂତି ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ତଦେଵ ନିଖିଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ ହେଲେ, ଲୋକେ ଦଳେ ଦଳେ ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ମିଳେ ।
ପୁଂଡରୀକସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ତତ୍ର ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରୋ ନାମ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ମଣିଷ୍ୟ ସେଠାରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ । ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ 'ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱର' ନାମକ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାଂତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେଽପୁନର୍ଭଵାଃ । ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରେ ମହାରାଜ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଉନାହାନ୍ତି । ହେ ମହାରାଜ, ଯିଏ ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯାପି ଶୃଣୁ ତତ୍ଫଲମ୍ । ଅମରା ନାମ ଦେଵାସ୍ତେ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ । ଅମର ନାମକ ଦେବତାମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥାନ୍ତି ।
ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ । ଅମରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯ ତଟେ ଜଲେ
ସେ ଅମରେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ପାହାଡ଼ର ଜଳକୂଳରେ, ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
କୋଟିଶ ଋଷିମୁଖ୍ଯାସ୍ତେ ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ସୁଵ୍ରତାଃ । ସମଂତାଦ୍ଯୋଜନଂ ରାଜନ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚାମରକଂଟକମ୍
ସେଠାରେ ଅନେକ କୋଟି ମହାର୍ଷିମାନେ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି । ହେ ରାଜା, ଅମରକଣ୍ଟକ ତୀର୍ଥ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଯୋଜନ ଯାଏ ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ନର୍ମଦାଯାଂ ଶୁଭେ ଜଲେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯେତ ପାପେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଇଚ୍ଛା ଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ଯିଏ ନର୍ମଦାର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଉତ୍ତରେ ନର୍ମଦାକୂଲେ ତୀର୍ଥଂ ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍ । ପତ୍ରେଶ୍ଵରେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ପରମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ଉତ୍ତର ନର୍ମଦା କୂଳରେ ଏକ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା 'ପତ୍ରେଶ୍ୱର' ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଦୈଵତୈଃ ସହ ମୋଦତେ । ପଂଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି କ୍ରୀଡତେ କାମରୂପଧୃକ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜା, ମଣିଷ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଖେଳେ।
ଗର୍ଜନଂ ତୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘ ଉପସ୍ଥିତଃ । ଇଂଦ୍ରଜିନ୍ନାମ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ତାପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ କରୁଛି, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ 'ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍' ନାମକ ଫଳ ମିଳେ।
ମେଘରାଵଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘାଭିଗର୍ଜିତମ୍ । ମେଘନାଦୋ ଗଣସ୍ତତ୍ର ଵରସଂପନ୍ନତାଂ ଗତଃ
ପରେ, ମେଘରାବ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ କରେ। ସେଠାରେ ମେଘନାଦ ନାମକ ଦଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଛନ୍ତି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତମିତି ସ୍ମୃତମ୍ । ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ନିତ୍ଯମେଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ତାପରେ, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ । ତତୋଂଽଗାରେଶ୍ଵରେ ତୀର୍ଥେ ନିଯତୋ ନିଯମାଶନଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ତାପରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରେ ନିୟମ ମାନି ଓ ନିୟମିତ ଭୋଜନ କରିଥାଏ।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତାପରେ, ରାଜା, କପିଳା ତୀର୍ଥରେ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋପ୍ରଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କାଂଚୀତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ କାଞ୍ଚୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଋଷିମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋଲୋକଂ ସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର କୁଂଡଲେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ଗୋଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଉମଯା ସହ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଅଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ରିଦଶୈରପି
ସେଠାରେ ରୁଦ୍ର ଉମାଙ୍କ ସହ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମିତି ଅବଧ୍ୟ ହୁଏ।
ପିପ୍ପଲେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ ପିପ୍ପଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ସେଠାକୁ ଯାଇ, ରାଜା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଵିମଲଂ ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍ । ତତ୍ର ଦେଵଶିଖା ରମ୍ଯା ଈଶ୍ଵରେଣ ନିପାତିତା
ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ ବିମଳ ତୀର୍ଥ ଓ ବିମଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ଶିଖାକୁ ପ୍ରଭୁ ଭୂମିରେ ଫେଙ୍ଗିଥିଲେ, ସେଠି ଅଛି।
ତତ୍ର ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାମ୍ । ତତଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ତାପରେ ପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ଯିବା ଓ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ନରସ୍ତତ୍ର ଇଂଦ୍ରସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧାସନଂ ଲଭେତ୍ । ନର୍ମଦା ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରୁଦ୍ରଦେହାଦ୍ଵିନିଃସୃତା
ସେଠି କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆସନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ପାଏ। ନର୍ମଦା ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ତାରଯେତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ । ସର୍ଵଦେଵାତିଦେଵେନ ଈଶ୍ଵରେଣ ମହାତ୍ମନା
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ମହାତ୍ମା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
କଥିତା ଋଷିସଂଘେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ମାକଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ମୁନିଭିଃ ସଂସ୍ତୁତା ହ୍ଯେଷା ନର୍ମଦା ପ୍ରଵରା ନଦୀ
ଏହି ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଓ ବିଶେଷ କରି ଆମ ପାଖରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ମୁନିମାନେ ଯିଏଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ସେ ନର୍ମଦା ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ରୁଦ୍ରଦେହାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତା ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା । ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵପ୍ରାଣିନମସ୍କୃତା
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵଗଂଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ । ନମଃ ପୁଣ୍ଯଜଲେ ଆଦ୍ଯେ ନମଃ ସାଗରଗାମିନି
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ହେ ପବିତ୍ର ଜଳ, ଆଦି ନଦୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସାଗରକୁ ବହୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଋଷିଗଣୈଃ ଶଂକରଦେହନିଃସୃତେ । ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଧର୍ମଵୃତେ ଵରାନନେ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଦେଵଗଣୈକଵଂଦିତେ
ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଶୋଭାବତୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳ ଯିଏଁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵପଵିତ୍ରପାଵନେ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵଜଗତ୍ସୁପୂଜିତେ । ଯଶ୍ଚେଦଂ ପଠତେ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧେନ ମାନଵଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ମହାପବିତ୍ର ମାନ୍ୟବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ପଢ଼େ,
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦମାପ୍ନୋତି କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଲଭତେ ଲାଭଂ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୈଵ ଶୁଭାଂ ଗତିମ୍
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦର ଜ୍ଞାନ ପାଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିଜୟୀ ହୁଏ, ବୈଶ୍ୟ ଲାଭ ଲଭେ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଶୁଭ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।