ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ବାଣ ତ୍ଵମଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ରିଦଶୈରପି । ଭୂଯସ୍ତସ୍ଯ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ଦେଵଦେଵେନ ପାଂଡଵ
ଆଜିଠାରୁ ବାଣ, ତୁମେ ତ୍ରିଦଶମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅବଧ୍ୟ ହେଲ । ଦେବଦେବ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ ।
ଅକ୍ଷଯଶ୍ଚାଵ୍ଯଯୋ ଲୋକେ ଵିଚଚାର ହ ନିର୍ଭଯଃ । ତତୋ ନିଵାରଯାମାସ ରୁଦ୍ର ସପ୍ତଶିଖଂ ତଥା
ସେ ଲୋକରେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ହେଇ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାପରେ ରୁଦ୍ର ସପ୍ତଶିଖାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାନ୍ଧିଦେଲେ ।
ତୃତୀଯଂ ରକ୍ଷିତଂ ତସ୍ଯ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା । ଭ୍ରମତେ ଗଗନେ ନିତ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରତେଜଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ତୃତୀୟ ନଗରଟିକୁ ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ନଗର ସଦା ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିଲା ।
ଏଵଂ ତୁ ତ୍ରିପୁରଂ ଦଗ୍ଧଂ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା । ଜ୍ଵାଲାମାଲାପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ତୁ ପତିତଂ ଧରଣୀତଲେ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦହିଦେଲେ । ଅଗ୍ନିର ମାଳାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା ।
ଏକଂ ନିପାତିତଂ ତସ୍ଯ ଶ୍ରୀଶୈଲେ ତ୍ରିପୁରାଂତକେ । ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପାତିତଂ ତତ୍ର ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ତାଙ୍କର ଏକଟି ନଗର ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଭୂମିକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ପଡ଼ିଗଲା ।
ଦଗ୍ଧେ ତୁ ତ୍ରିପୁରେ ରାଜନ୍ରୁଦ୍ରକୋଟିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା । ଜ୍ଵଲଂତଂ ପାତିତଂ ତତ୍ର ତେନ ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରଃ ସ୍ମୃତଃ
ତ୍ରିପୁରା ଦହିଯିବାବେଳେ, ରାଜାନ୍, ଅନେକ ରୁଦ୍ର ତିଠିଗଲେ । ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନଗର ସେଠାରେ ପଡ଼ିଲା, ଏହିଠାରୁ ସେ 'ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱର' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
ଊର୍ଧ୍ଵେନ ପ୍ରସ୍ଥିତା ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ଜ୍ଵାଲା ଦିଵଂ ଗତା । ହାହାକାରସ୍ତଦା ଜାତୋ ସଦେଵାସୁରକିଂନରାନ୍
ସେଠାରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉପରକୁ ଯାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲା । ତେବେ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ ।
ତଂ ଶରଂ ସ୍ତଂଭଯେଦ୍ରୁଦ୍ରୋ ମାହେଶ୍ଵରପୁରୋତ୍ତମେ । ଏଵଂ ଵ୍ରଜେତ ଯସ୍ତସ୍ମିନ୍ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ରୁଦ୍ର ତାହା ଶରକୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ନଗରରେ ଅଟକାଇଲେ । ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଏ—
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶଭୁଵନାନି ସୁଭୁକ୍ତ୍ଵା ପାଂଡୁନଂଦନ । ଵର୍ଷକୋଟିସହସ୍ରଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟ୍ଯସ୍ତଥା ପରାଃ
ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ସେଉଁଠି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୋକର ଭୋଗ ଏକ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ଭୁଗତି କରି, ପୁଣି ତିରିଶି କୋଟି ବର୍ଷ ଅନ୍ୟ ଭୋଗ କରେ—
ତତୋ ମହୀତଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ । ପୃଥିଵ୍ଯାମେକଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଭୁଂକ୍ତେ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ସେ ଧର୍ମିକ ରାଜା ହୁଏ । ସେ ଏକମାତ୍ର ରାଜା ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ଶାସନ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଏଷ ପୁଣ୍ଯୋ ମହାରାଜ ସର୍ଵତୋଽମରକଂଟକଃ । ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେଷୁ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽମରକଂଟକମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ଅମରକଣ୍ଟକ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବିତ୍ର । ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଯେଉଁଠି ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ଯାଏ—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ । ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ମହେଶ୍ଵରମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଦଶଗୁଣ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ସଂନିହତ୍ଯା ଗମିଷ୍ଯଂତି ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ତଦେଵ ନିଖିଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ ହେଲେ, ଲୋକେ ଦଳେ ଦଳେ ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ମିଳେ ।
ପୁଂଡରୀକସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ତତ୍ର ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରୋ ନାମ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ମଣିଷ୍ୟ ସେଠାରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ । ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ 'ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱର' ନାମକ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାଂତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେଽପୁନର୍ଭଵାଃ । ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରେ ମହାରାଜ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଉନାହାନ୍ତି । ହେ ମହାରାଜ, ଯିଏ ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯାପି ଶୃଣୁ ତତ୍ଫଲମ୍ । ଅମରା ନାମ ଦେଵାସ୍ତେ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ । ଅମର ନାମକ ଦେବତାମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥାନ୍ତି ।
ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ । ଅମରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯ ତଟେ ଜଲେ
ସେ ଅମରେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ପାହାଡ଼ର ଜଳକୂଳରେ, ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
କୋଟିଶ ଋଷିମୁଖ୍ଯାସ୍ତେ ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ସୁଵ୍ରତାଃ । ସମଂତାଦ୍ଯୋଜନଂ ରାଜନ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚାମରକଂଟକମ୍
ସେଠାରେ ଅନେକ କୋଟି ମହାର୍ଷିମାନେ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି । ହେ ରାଜା, ଅମରକଣ୍ଟକ ତୀର୍ଥ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଯୋଜନ ଯାଏ ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ନର୍ମଦାଯାଂ ଶୁଭେ ଜଲେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯେତ ପାପେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଇଚ୍ଛା ଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ଯିଏ ନର୍ମଦାର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଉତ୍ତରେ ନର୍ମଦାକୂଲେ ତୀର୍ଥଂ ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍ । ପତ୍ରେଶ୍ଵରେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ପରମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ଉତ୍ତର ନର୍ମଦା କୂଳରେ ଏକ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା 'ପତ୍ରେଶ୍ୱର' ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଦୈଵତୈଃ ସହ ମୋଦତେ । ପଂଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି କ୍ରୀଡତେ କାମରୂପଧୃକ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜା, ମଣିଷ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଖେଳେ।
ଗର୍ଜନଂ ତୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘ ଉପସ୍ଥିତଃ । ଇଂଦ୍ରଜିନ୍ନାମ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ତାପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ କରୁଛି, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ 'ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍' ନାମକ ଫଳ ମିଳେ।
ମେଘରାଵଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘାଭିଗର୍ଜିତମ୍ । ମେଘନାଦୋ ଗଣସ୍ତତ୍ର ଵରସଂପନ୍ନତାଂ ଗତଃ
ପରେ, ମେଘରାବ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ କରେ। ସେଠାରେ ମେଘନାଦ ନାମକ ଦଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଛନ୍ତି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତମିତି ସ୍ମୃତମ୍ । ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ନିତ୍ଯମେଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ତାପରେ, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ । ତତୋଂଽଗାରେଶ୍ଵରେ ତୀର୍ଥେ ନିଯତୋ ନିଯମାଶନଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ତାପରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରେ ନିୟମ ମାନି ଓ ନିୟମିତ ଭୋଜନ କରିଥାଏ।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତାପରେ, ରାଜା, କପିଳା ତୀର୍ଥରେ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋପ୍ରଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କାଂଚୀତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ କାଞ୍ଚୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଋଷିମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋଲୋକଂ ସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର କୁଂଡଲେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ଗୋଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତାପରେ, ରାଜା, ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଉମଯା ସହ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଅଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ରିଦଶୈରପି
ସେଠାରେ ରୁଦ୍ର ଉମାଙ୍କ ସହ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା, ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମିତି ଅବଧ୍ୟ ହୁଏ।
ପିପ୍ପଲେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ ପିପ୍ପଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ସେଠାକୁ ଯାଇ, ରାଜା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।