ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଦ୍ଭାଗ୍ଯଯାତେନ ତ୍ଵଯା ସାଧୋ ଵିଧୀଯତାମ୍ । ଵୈଶ୍ଯୋଽହଂ ଶରଭୋ ନାମ୍ନା କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ଗୃହଂ ମମ
'ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭଲ କାମ କର। ମୁଁ ଏଠାରେ ଶରଭ ନାମକ ବଣିକ, ମୋ ଘର କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜରେ।'
ଅତ୍ରାଗତୋ ନିଷିଦ୍ଧୋପି ଜାଯାମିତ୍ରସୁତୈରହମ୍ । ଅସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୂନୁମୁଖେରିତମ୍
'ମୋ ଜନ୍ମ ଜାୟା, ଶତ୍ରୁ ଓ ପୁଅମାନେ ମନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହତ୍ତ୍ୱ ମୋ ପୁଅଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି।'
ମାସାସ୍ତୁ କତିଚିତ୍ସାଧୋ ଵ୍ଯତୀତା ମଯି ଚାଗତେ । ଦିନତ୍ରଯମତିକ୍ରାଂତଂ ଜ୍ଵରିତସ୍ଯ ମମାଧୁନା
'ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି ବୋଲି କିଛି ମାସ ହେଲା। ଏବେ ତିନି ଦିନ ହେଉଛି, ମୁଁ ଜ୍ୱରରେ ପିଡ଼ିତ।'
ପ୍ରାଣା ମେ ଵିଗତା ଆସନ୍ନଦ୍ଯଭୂଯଃ ସମାଗତାଃ । କିଯାନପ୍ଯାଯୁଷଃ ଶେଷଃ ସାଧୋ ମେ ଖଲୁ ତିଷ୍ଠତି
'ମୋ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲା ଥିଲା, ଆଜି ପୁଣି ଫେରିଛି। ହେ ସାଧୁ, ମୋ ଆୟୁଷ୍ୟ କେତେ ଅଛି କି ନାହିଁ, ତାହା କି ଜଣାଯିବ?'
ଶମନସ୍ଯ ଗୃହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଦହଂ ପୁନରାଗତଃ । ଭାଗ୍ଯୋଦଯେନ କେନାପି ମମାତ୍ର ତ୍ଵଂ ସମାଗତଃ
ଶମନଙ୍କ ଘର ଦେଖି, ମୁଁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଫେରିଆସିଛି; ମୋର କୌଣସି ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛ।
ନଯ ମାଂ ମଦ୍ଗୃହଂ ମିତ୍ର ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ବହୁ ଦଦାମି ତେ । ଦାସ୍ଯାମ୍ଯପି ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା କୃପାଂ କୁରୁ କୃପାନିଧେ
ମୋ ସାଙ୍ଗ, ମୋତେ ମୋ ଘରକୁ ନେଇଯା; ମୁଁ ତୁମକୁ ବହୁତ ଧନ ଦେଇବି। ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମୁଁ ଦେଇଦେବି—ଦୟା କର, ଦୟାର ସାଗର।
ଇହ ଭୂଭାଗ ଉତ୍ଖାଯ ଗୃହ୍ଯତାଂ ମାମକଂ ଧନମ୍ । ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଗ୍ରାମ୍ଯୋ ଵିଷଯଲଂପଟଃ
ଏଠାରେ ମାଟି ଖୋଡ଼ି, ମୋ ଧନ ନେଇଯା। ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଲୋଭୀ ଗ୍ରାମବାସୀ,
ଉଵାଚ ଧନଲୁବ୍ଧସ୍ତଂ ତ୍ଵଦୁକ୍ତଂ ସାଧଯାମ୍ଯହମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଧନମୁତ୍ଖାଯ ତସ୍ମାଦ୍ଭୂଭାଗତସ୍ତଦା
ଧନ ଲାଗି ଲୋଭୀ ସେ କହିଲା, 'ତୁମେ ଯେମିତି କହିଛ, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି।' ଏହିପରି କହି, ସେ ସମୟରେ ମାଟି ଖୋଡ଼ି ଧନ ଉଠାଇଲା।
ଅଗ୍ରତଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଶରଭସ୍ଯାହ ଚାଧ୍ଵଗଃ । ଅଧ୍ଵଗ ଉଵାଚ- ଧନମେତଦ୍ଵିଶାଂନାଥ ତଵ ଭୂଭାଗତୋ ମଯା
ସେ ଶରଭଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧନ ରଖିଲା, ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ କହିଲେ: 'ଏହି ଧନ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ଭୂମିରୁ ନେଇଛି।'
ନିଷ୍କାସିତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାଶୁ ଶିବିକାନଯନାଯ ମେ । ଯାମାରୋପ୍ଯ ଜ୍ଵରାର୍ତଂ ତ୍ଵାଂ ନଯାମି ତଵ କେତନମ୍
'ତୁରନ୍ତ ଦେଅ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଦୋଳା ଆଣିପାରିବି। ତୁମେ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛ, ତୁମକୁ ଦୋଳାରେ ବସାଇ ଘରକୁ ନେଇଯିବି।'
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତେନ ସ ତଦା ଦଦୌ ସ୍ଵର୍ଣପଲତ୍ରଯମ୍ । ସୋପି ନୀତ୍ଵା ପିତୁର୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଯଯୌ ଲଵଣପତ୍ତନମ୍
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ତିନିଟି ସୁନାର ମୁଦ୍ରା ଦେଲା। ପିତାଙ୍କ ଧନ ନେଇ, ସେ ଲବଣପଟ୍ଟନକୁ ଚଲିଗଲା।
ଉଷିତ୍ଵା ରାତ୍ରିମେକାଂ ତୁ ଶିବିକାଂ ସପରିଚ୍ଛଦାମ୍ । ସଵାହାମାନଯତ୍ପୁତ୍ର ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣପଲଦ୍ଵଯମ୍
ଏକ ରାତି ରହି, ସେ ଦୋଳା, ତାହାର ସହାୟକ ଓ ଭାହାକମାନେ ନେଇ ଆସିଲା, ଦୁଇଟି ସୁନାର ମୁଦ୍ରା ଦେଇ, ପୁଅକୁ ଆଣିଲା।
ପଲଂ ଦ୍ଵଯଂ ଗୃହୀତଂ ତତ୍ତେନୈଵାଧର୍ମବୁଦ୍ଧିନା । ଆରୋପ୍ଯ ଶିବିକାଂ ତଂ ତୁ ଶରଭଂ ଵୈଶ୍ଯସତ୍ତମମ୍
ସେ ଅଧର୍ମୀ ମନିଷ୍ଯ ଦୁଇଟି ସୁନାର ମୁଦ୍ରା ନେଲା; ଶରଭ, ଭଲ ବ୍ୟାପାରୀ, ତାଙ୍କୁ ଦୋଳାରେ ବସାଇଲା।
ପାଂଥଃ ସ ଚଲିତୋ ଵାହାଂସ୍ତ୍ଵରଯନ୍କାନ୍ଯକୁବ୍ଜକମ୍ । ଅସ୍ଯ ତୀର୍ଥଵରସ୍ଯାଥ କମଂଡଲୁଜଲଂ ଧୃତମ୍
ଯାତ୍ରୀ ଚାଲିଲେ, ଭାହାକମାନେକୁ ତ୍ୱରାଇ କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ କମଣ୍ଡଳୁରୁ ପାଣି ନେଲେ।
ପାଯଯନ୍ନଲ୍ପମଲ୍ପଂ ତଂ ତୃଷାର୍ତଂ ସୋଧ୍ଵଗୋ ଯଯୌ । ଅଥ ତେ ସରସସ୍ତୀରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣା ଭୋକ୍ତୁମଧ୍ଵନି
ତାଙ୍କୁ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଥିଲା, ଯାତ୍ରୀ ଅଲ୍ପ ଅଲ୍ପ କରି ପାଣି ପିଇଲେ। ପରେ, ଏକ ସରୋବର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ସେମାନେ ଯାତ୍ରାରେ ଖାଇବା ପାଇଁ ରୁକିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନସ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାଚ୍ଚେଲୁସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ । କିଯଂତି ଭୂମିମୁଲ୍ଲଂଘ୍ଯ ତୃଷାର୍ତାଂସ୍ତେ କମଂଡଲୋଃ
ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଖାଇ, ପୁଣି ସେଠାରୁ ତ୍ୱରାଇ ଚାଲିଲେ। କିଛି ଦୂର ଚାଲି, ସେମାନେ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ,
ଜଲଂ ପୀତ୍ଵା ତୃଷାର୍ତଂ ତଂ ଶରଭଂ ଚାପ୍ଯପାଯଯତ୍ । ଅଥ କଶ୍ଚିନ୍ମହାଭୀମୋ ଵିକଟୋ ନାମ ରାକ୍ଷସଃ
କମଣ୍ଡଳୁରୁ ପାଣି ପିଇଲେ, ଏବଂ ଶରଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଣି ପିଇଲେ। ଏହିବେଳେ, ବିକଟ ନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଆସିଲା।
ଵିଚରନ୍ନିର୍ଜନେଽରଣ୍ଯେ ଗଚ୍ଛତସ୍ତାନଵୈକ୍ଷତ । ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ କ୍ଷୁଧାକ୍ରାଂତୋ ଵେଗଵାନ୍ଵିଵୃତାନନଃ
ସେ ଏକାକୀ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖିଲା। ଦେଖି, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଓ ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି,
ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଚରଣାଘାତେନାକଂପଯନ୍ମହୀମ୍ । ଆଗତ୍ଯ ତରସା ପାର୍ଶ୍ଵେ ତାନ୍ଵାହାନ୍ପଥିକଂ ଚ ତମ୍
ସେ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲା, ପାଦ ଦେଇ ଭୂମିକୁ କମ୍ପାଇଲା। ତ୍ୱରାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ଭାହାକମାନେ ଓ ଯାତ୍ରୀକୁ ଧରିଲା।
ସକୋଶେଷୁ ସମାଦାଯ ଭ୍ରାମଯାମାସ ଖେଚରଃ । ଗତାସୂନ୍ଭ୍ରାମଣେନୈଵ ଭୂତଲେ ତାନପୋଥଯତ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଉଠାଇ, ଆକାଶରେ ଘୁରାଇଲା। ଏହିପରି ଘୁରାଇବାରେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ଭୂମିରେ ପଟକିଲା।
ଚଖାଦ ପିଶିତଂ ତେଷାଂ ପପୌ କୋଶାଚ୍ଚ ଶୋଣିତମ୍ । କୁତ୍ର ଯାସ୍ଯତି ରୋଗାର୍ତୋ ନରୋଽଯଂ ପୁରତୋ ମମ
ସେମାନଙ୍କ ମାଂସ ଖାଇଲା, ପାତ୍ରରୁ ରକ୍ତ ପିଇଲା। 'ଏହି ରୋଗୀ ମନିଷ୍ଯ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କେଉଁଠି ଯିବି?'
ଏନଂ ତୁ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ପଶ୍ଚାଦଂବୁ ପିବାମ୍ଯହମ୍ । ଇତି କୃତ୍ଵା ମତିର୍ଵାରିତୀର୍ଥସ୍ଯାସ୍ଯ କମଂଡଲୋଃ
'ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଦେବି, ପରେ ପାଣି ପିଇବି।' ଏପରି ଭାବି, ସେ ତୀରକୁ କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ଗଲା।
ମୁଖେ ଚିକ୍ଷେପ ସ ତଦା ରଜନୀଚରପୁଂଗଵଃ । କ୍ଷିପ୍ତମାତ୍ରେ ଜଲେ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵଜନ୍ମଭଵା ସ୍ମୃତିଃ
ସେ ସମୟରେ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପାଣିଟି ମୁହଁରେ ଦେଲା। ପାଣି ଗିଲିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ସ୍ମୃତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଜାତା ସ ତୁ ଵଧାତ୍ତସ୍ଯ ଶରଭସ୍ଯ ନ୍ଯଵର୍ତତ । ପୂର୍ଵଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ତଦପି ସ୍ମୃତିମାଗମତ୍
ସେ ମୃଗ ହତ୍ୟାର ଫଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ମୃଗକୁ ମାରିବାରୁ ହଟିଗଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର କୃତ ପାପ ମଧ୍ୟ ସେ ମନେପକାଇଲେ।
ଯେନ ରାକ୍ଷସଭାଵସ୍ତୁ ଭୂତୋ ଵିପ୍ରୋଦ୍ଭଵାଦପି । ସ୍ମୃତ୍ଵା ପାପମୁପେତ୍ଯାଶୁ ସମୀପେ ଶରଭସ୍ଯ ତୁ । ଉଵାଚ ଜ୍ଞାନମାପନ୍ନୋ ରାକ୍ଷସଃ ପିତରଂ ମମ
ଯେ ପାପରେ ତିନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦାନବ ହେଇଥିଲେ, ସେହି ପାପକୁ ମନେପକାଇ, ତିନି ଶୀଘ୍ର ଶରଭଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଜ୍ଞାନ ଫେରିଆସି, ସେ ଦାନବ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ—
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ- ଭୋ ଭୋ ମନୁଷ୍ଯଶାର୍ଦୂଲ କସ୍ତ୍ଵଂ କେ ଚ ଜନା ଅମୀ । ଭକ୍ଷିତା ଯେ ମଯା ଘୋର ରୂପେଣାଧମରକ୍ଷସା
ଦାନବ କହିଲେ— ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଲୋକମାନେ କିଏ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ଏକ ନିଚ ଦାନବ ଭାବେ ଖାଇଦେଇଛି?
କସ୍ଯ ତୀର୍ଥଵରସ୍ଯେଦଂ ଜଲଂ ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ । ପାପିନୋଽପି ସ୍ମୃତିର୍ଜାତା ପୂର୍ଵଜନ୍ମଭଵା ମମ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳର ପାଣି କାହାର, ଯାହାର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଫେରିପାଇଲି?
ଵୈଶ୍ଯ ଉଵାଚ- ଵୈଶ୍ଯୋଽହଂ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ଗୃହଂ ମମ । ତୀର୍ଥାନି ପର୍ଯଟନ୍ନିଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେଽହଂ ସମୁପାଗତଃ
ବଣିକ କହିଲେ— ମୁଁ ବଣିକ, ହେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୋର ଘର କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦେଖି ଦେଖି, ଏବେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ତତ୍ରାହମଭଵଂ ଦୁଃଖୀ ଜ୍ଵରେଣ ଵିଧିଯୋଗତଃ । ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ଗଂତୁଂ ଗୃହମସତ୍ପଥ । ତତ୍ର କଶ୍ଚିତ୍ସମାଯାତଃ ପାଂଥୋ ଵର୍ଷେଣ ପୀଡିତଃ
ସେଠାରେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହେଲି। ତାପରେ, ମୋ ମନରେ ଭାବ ହେଲା ଅନୁଚିତ ରାସ୍ତାରେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି। ସେଠାରେ, ବର୍ଷାରେ ପୀଡିତ ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଆସିଲେ।
ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ସ ମଯାନୀଯ ଶିବିକାଂ ମାଂ ଗୃହଂ ନଯ । ସ ଚାଯଂ ଶିବିକାଂ ପାଂଥଃ ସମୁପାନୀଯ ସତ୍ଵରଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଲି: 'ଏକ ଡୋଲି ଆଣି, ମୋତେ ଘରକୁ ନେଇଯାଅ।' ସେ ଯାତ୍ରୀ ତୁରନ୍ତ ଡୋଲି ଆଣିଲେ।