ଶୃଂଗଵାଂସ୍ତୁ ମହାଭାଗା ଦେଵାନାଂ ପ୍ରତିସଂଚରଃ । ଇତ୍ଯେତାନି ମହାଭାଗାଃ ସପ୍ତଵର୍ଷାଣି ଭାଗଶଃ
ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପର୍ବତ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ, ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଫେରିଆସନ୍ତି । ଏହିପରି ସତ୍ତର ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ସପ୍ତ ଭୂମି ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ଭୂତାନ୍ଯୁପନିଵିଷ୍ଟାନି ଗତିମଂତି ଧ୍ରୁଵାଣି ଚ । ତେଷାମୃଦ୍ଧିର୍ବହୁଵିଧା ଦୃଶ୍ଯତେ ଦେଵମାନୁଷା
ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୀବ ରହିଛନ୍ତି, କେହି ଚଳନଶୀଳ ଓ କେହି ଅଚଳ । ସେଠାରେ ଦେବ ଓ ମାନବ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଏ ।
ଅଶକ୍ଯଂ ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଯା ତୁ ଵିଭୂଷିତା । ଯାଂ ତୁ ପୃଚ୍ଛଥ ମାଂ ଵିପ୍ରା ଦିଵ୍ଯମେନାଂ ଶଶାକୃତିମ୍
ହେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସେଠାରେ ଯେତେ ସମ୍ପଦ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ । ମୁଁ ଯାହା ଉତ୍ତର ଦେଉଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଶଶାକାକୃତି ଦିବ୍ୟ ଭୂମି ବିଷୟରେ ।
ପାର୍ଶ୍ଵେ ଶଶସ୍ଯ ଦ୍ଵେ ଵର୍ଷେ ଉକ୍ତେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରେ । କର୍ଣେ ତୁ ନାଗଦ୍ଵୀପଶ୍ଚ କାଶ୍ଯପଦ୍ଵୀପ ଏଵ ଚ
ଶଶର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ନାମକ ଦୁଇଟି ଭୂମି ଅଛି । ଶଶର କାନରେ ନାଗଦ୍ୱୀପ ଓ କାଶ୍ୟପଦ୍ୱୀପ ଅଛି ।
କର୍ଣଦ୍ଵୀପଶିଲୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ମଲଯପର୍ଵତଃ । ଏତଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ ଶଶିସଂସ୍ଥିତମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱୀପ ଓ ଶ୍ରୀମୟ ମଲୟ ପର୍ବତ ଏଠାରେ ଅଛି । ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରାକୃତିରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ମେରୋରଥୋତ୍ତରଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୂର୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସୂତତଃ । ନିଖିଲେନ ମହାବୁଦ୍ଧ ମାଲ୍ଯଵଂତଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ ଓ ପୂର୍ବ ଭାଗ ବିଷୟରେ ଏବଂ ମାଲ୍ୟବନ୍ତ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ନୀଲସ୍ଯ ମେରୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ତଥୋତ୍ତରେ । ଉତ୍ତରାଃ କୁରଵୋ ଵିପ୍ରାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତାଃ
ସୂତ କହିଲେ: ନୀଳ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସନ୍ତି ।
ତତ୍ର ଵୃକ୍ଷା ମଧୁଫଲା ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ । ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ସୁଗଂଧୀନି ରସଵଂତି ଫଲାନି ଚ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ମଧୁ ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥାଏ । ଫୁଲ ଗୁଡିକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଫଳ ରସଭରା ।
ସର୍ଵକାମଫଲାସ୍ତତ୍ର କେଚିଦ୍ଵୃତ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଅପରେ କ୍ଷୀରିଣୋ ନାମ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳଦାୟକ ଗଛ ଅଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ । ଅନ୍ୟ ଗଛମାନେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଦୁଧଗଛ ନାମରେ ଅଛନ୍ତି ।
ପ୍ରକ୍ଷରଂତି ସଦା କ୍ଷୀରଂ ତତ୍ର ସର୍ଵେଽମୃତୋପମମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରସୂଯଂତେ ଫଲେଷ୍ଵାଭରଣାନି ଚ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦୁଧ ଗଛରୁ ସଦା ଅମୃତ ସମାନ ଦୁଧ ବହିଥାଏ । ଫଳ ଉପରେ ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ସର୍ଵା ମଣିମଯୀ ଭୂମିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମକାଂଚନଵାଲୁକା । ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶା ନିଷ୍ଫଲାଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ
ସମସ୍ତ ଭୂମି ମଣିମୟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୁନାର ଝାରି ଥିବା । ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ସ୍ପର୍ଶ ଶିତଳ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଭାବହୀନ ।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ । ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସଂପନ୍ନାଃ ସର୍ଵସୁପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ଦେବଲୋକରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ଶୁଭ୍ର କୁଳର ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଦେଖାଯାଏ ।
ମିଥୁନାନି ଚ ଜାଯଂତେ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ । ତେଷାଂ ତେ କ୍ଷୀରିଣାଂ କ୍ଷୀରଂ ପିବଂତ୍ଯମୃତସଂନିଭମ୍
ସେଠାରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ନାରୀମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ପରି ଅତି ସୁନ୍ଦର । ସେମାନେ ଦୁଧ ଗଛର ଅମୃତ ସମାନ ଦୁଧ ପିଉଛନ୍ତି ।
ମିଥୁନଂ ଜାଯତେ କାଲେ ସମଂତାଚ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧତେ । ତୁଲ୍ଯରୂପଗୁଣୋପେତଂ ସମଵେଶଂ ତଥୈଵ ଚ
ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ଓ ସମାନ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ସମାନ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଏକମେଵାନୁରୂପଂ ଚ ଚକ୍ରଵାକସମଂ ଦ୍ଵିଜାଃ । ନିରାମଯାଶ୍ଚ ତେ ଲୋକା ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦମ୍ପତି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଯୋଗୁଁ ଏକାଦମ୍ପତି ଭଳି ମିଳିଥାନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ । ସେଠାର ଲୋକମାନେ ରୋଗ ନଥାଏ ଓ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ରହନ୍ତି ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ । ଜୀଵଂତି ତେ ମହାଭାଗା ନ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜହତ୍ଯୁତ
ସେମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ହେ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ, ଏବଂ କେବେ ଏକାପରକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଭାରୁଂଡା ନାମ ଶକୁନାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣତୁଂଡା ମହାବଲାଃ । ତାନ୍ନିର୍ହରଂତୀହମୃତାନ୍ଦରୀଷୁ ପ୍ରକ୍ଷିପଂତି ଚ
ଭାରୁଣ୍ଡା ନାମର ଏକ ପକ୍ଷୀ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କର ଚୁଅଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବହୁତ। ସେମାନେ ମୃତଦେହକୁ ଉଠାଇ ଗୁହା ଭିତରେ ଫେଙ୍ଗି ଦେଉଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତରାଃକୁରଵୋ ଵିପ୍ରା ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାସ୍ତେ ସମାସତଃ । ମେରୁପାର୍ଶ୍ଵମହଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାତଥମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଉତ୍ତରକୁରୁ ଦେଶକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ମେରୁ ପାହାଡ଼ ପାଖର ଦେଶକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ତସ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ଧାଭିଷେକସ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ତପୋଧନାଃ । ଭଦ୍ରଶାଲଵନଂ ଯତ୍ର କାଲାମ୍ରାଶ୍ଚ ମହାଦ୍ରୁମାଃ
ହେ ତପସ୍ୱୀମାନେ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ଭଦ୍ରଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ସେଠାରେ କଳା ଆମ୍ବ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଅଛନ୍ତି।
କାଲାମ୍ରାସ୍ତୁ ମହାଭାଗା ନିତ୍ଯଂପୁଷ୍ପଫଲାଃ ଶୁଭାଃ । ଦ୍ରୁମାଶ୍ଚ ଯୋଜନୋତ୍ସେଧାଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତାଃ
ସେଇ କଳା ଆମ୍ବ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଉତ୍ତମ, ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲାଗିଥାଏ, ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର। ଏହି ଗଛମାନେ ଏକ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚତାରେ ବଢ଼ିଥାଏ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି।
ତତ୍ର ତେ ପୁରୁଷାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତେଜୋଯୁକ୍ତମହାବଲାଃ । ସ୍ତ୍ରିଯଃ କୁମୁଦଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସୁଂଦର୍ଯଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଧଳା ରଙ୍ଗର, ତେଜ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କୁମୁଦ ରଙ୍ଗର, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଚଂଦ୍ରଵର୍ଣାଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଣାଃ ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରନିଭାନନାଃ । ଚଂଦ୍ରଶୀତଲଗାତ୍ରାଶ୍ଚ ନୃତ୍ଯଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ରଙ୍ଗର, ଚାରି ପ୍ରକାର ରଙ୍ଗର, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେହ ଚନ୍ଦ୍ରର ଶିତଳତା ପରି, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ରାଯୁର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । କାଲାମ୍ରରସପୀତାସ୍ତେ ନିତ୍ଯଂ ସଂସ୍ଥିତଯୌଵନାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଠାରେ ଜୀବନାବଧି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ। କଳା ଆମ୍ବର ରସ ପିଇଥିବାମାନେ ସଦା ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ନୀଲସ୍ଯ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୁ । ସୁଦର୍ଶନୋ ନାମ ମହାନ୍ଜଂବୂଵୃକ୍ଷଃ ସନାତନଃ
ନୀଳ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତରରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଜାମ୍ବୁ ଗଛ 'ସୁଦର୍ଶନ' ଅଛି।
ସର୍ଵକାମଫଲଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତଃ । ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସମାଖ୍ଯାତୋ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଃ ସନାତନଃ
ଏହି ଗଛ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଏ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଚାରଣମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହାର ନାମରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ 'ଜାମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଶତଂ ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ତଥା ମାଲ୍ଯଵତଃ ଶୃଂଗେ ପୂର୍ଵେ ପୂର୍ଵାନୁଗାଂତକାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏଠାରେ ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର, ଏଭଳି ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ର ପୂର୍ବ ଶିଖରରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯିବାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ପଂଚାଶନ୍ମାଲ୍ଯଵାନ୍ଦ୍ଵିଜାଃ । ମହାରଜତସଂକାଶା ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ରେ ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରରେ, ସେଠାରେ ମହା ରୌପ୍ୟ ପରି ଅଭା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଚ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ । ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ତେ ଦିଵ୍ଯଂ ଭଵଂତି ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵରେତସଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର କଥା କହନ୍ତି। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତୁ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଵିଶଂତି ଦିଵାକରମ୍ । ଷଷ୍ଟିସ୍ତାନି ସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିରେଵ ଶତାନି ଚ
ଭୂତମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସାଠି ହଜାର ଏବଂ ସାଠି ଶତ ଜଣ।
ଅରୁଣସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଯାଂତି ପରିଵାର୍ଯ ଦିଵାକରମ୍ । ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିରେଵ ଶତାନି ଚ
ସେମାନେ ଅରୁଣଙ୍କ ଆଗରେ ଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ସାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ସାଠି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।